IV SA/Wa 2581/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016 r. oddalającego skargę w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: odrzucić wniosek. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2581/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. K. wniesioną na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W dniu 10 lutego 2016 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skarżący zgłosił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r., wraz z wnioskiem o sporządzenie jego uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że był przekonany, że również w tej sprawie reprezentuje go pełnomocnik radca prawny P. T. ustanowiony z urzędu w sprawie IV SA/Wa 2885/15. Skarżący wyjaśnił, że po otrzymaniu zawiadomienia z Sądu o rozprawie wyznaczonej na dzień 8 stycznia 2016 r., kontaktował się z mecenasem T., niemniej jednak kontakt był utrudniony z powodu nieznajomości przez skarżącego języka polskiego. Po 8 stycznia 2016 r. skarżący próbował się jeszcze kilkakrotnie skontaktować z mecenasem T., ale jak podał bez efektu. Nie mogąc się skontaktować z osobą, którą, jak podał skarżący, uważał za swojego pełnomocnika, w dniu 5 lutego 2016 r. zgłosił się do przebywającego w Ośrodku prawnika Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, które realizuje w Ośrodku poradnictwo prawne. Po telefonicznym skontaktowaniu się prawnika A. C. z informacją sądową WSA w Warszawie ustalono, że skarga została oddalona oraz że skarżącego nikt nie reprezentował w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym i nikt nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący podał, że wszystkie te informacje zostały mu przekazane w zrozumiałym dla niego języku [...] dopiero w dniu 5 lutego 2016 r. i w tym dniu po raz pierwszy dowiedział się o wyroku oddalającym skargę. Ponadto skarżący podał, że na podjęcie przez niego dalszych czynności w sprawie istotny wpływ miały także względy finansowe i organizacyjne, gdyż skarżący mieszka w Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] pod G. oddalonym o ponad 200 km od siedziby Sądu. W ocenie skarżącego, jego stan nieświadomości prawnej, w którym pozostawał do dnia 5 lutego 2016 r. nie powinien zostać uznany za zawiniony przez niego, zaś obiektywnymi przyczynami uchybienia terminu jest brak specjalistycznego wykształcenia, nieznajomość polskich procedur prawnych, a przede wszystkim nieznajomość języka polskiego, która uniemożliwia mu rzeczywiste zapoznanie się z pismami sądowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że merytoryczne rozpoznanie – w świetle przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) braku winy w uchybieniu terminu – wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 87 § 1 omawianej ustawy wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia. Wniosek o przywrócenie terminu będzie wnioskiem spóźnionym w sytuacji, gdy został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 powołanej ustawy, przy czym termin ten jest liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona postępowania sądowoadministracyjnego dowiedziała się o uchybieniu terminu [zob. R. Hauser (red.), M Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, s. 458]. Zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w powołanym art. 87 § 1 ustawy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, np. w przypadku choroby od jej zakończenia. Przy czym, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu, sąd nie musi określić dokładnej daty dziennej ustania przyczyny jego uchybienia. Ważne, aby ustalił, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jej dokonania [zob. R. Hauser (red.), M Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, s. 459 i powołane tam orzecznictwo]. Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu podał, że był przekonany, że również w niniejszej sprawie reprezentuje go pełnomocnik radca prawny P. T. ustanowiony z urzędu w sprawie IV SA/Wa 2885/15. Jednakże nie mogąc się z nim skontaktować po 8 stycznia 2016 r., zgłosił się do przebywającego w Ośrodku prawnika Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, który w dniu 5 lutego 2016 r. udzielił mu w zrozumiałym dla skarżącego języku [...] informacji, że skarga została oddalona oraz że skarżącego nikt nie reprezentował w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto skarżący jako przyczynę uchybienia terminu podał okoliczność ograniczonej zdolności rozumienia polskich procedur prawnych, brak specjalistycznego wykształcenia, a przede wszystkim nieznajomość języka polskiego, która uniemożliwia mu rzeczywiste zapoznanie się z pismami sądowymi. Przy takiej argumentacji strony wniosek podlegał odrzuceniu, bowiem nie można przyjąć argumentacji skarżącego, że termin należy liczyć od daty 5 lutego 2016 r., w której skarżący dowiedział się o niezłożeniu przez jego pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy w sprawie IV SA/Wa 2885/15 wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ponieważ termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie jest liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu przez skarżącego do dokonania czynności procesowej, a nie od daty, w której strona postępowania sądowoadministracyjnego dowiedziała się o niezłożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez pełnomocnika go reprezentującego w innej sprawie IV SA/Wa 2885/15 wszczętej jego skargą. Nadto wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 141 § 2 powołanej ustawy w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W niniejszej sprawie, po zamknięciu rozprawy w dniu 8 stycznia 2016 r. Sąd ogłosił wyrok oddalający skargę. Tym samym siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał z dniem 15 stycznia 2016 r. Skarżący został zawiadomiony o terminie rozprawy, jednak na rozprawę nie stawił się. W zawiadomieniu o rozprawie skarżący został pouczony w pkt 3, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku oraz o skutkach zgłoszenia takiego wniosku po upływie tego terminu. Jednocześnie wyjaśnić należy, że Sąd odrzucając jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu, nie ocenia przesłanek uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Ustosunkowując się do podniesionej nieznajomości języka polskiego przez skarżącego wyjaśnić należy, że z treści art. 4 oraz art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 224 z późn. zm.), jak również określenia czynności urzędowych przyjętych przez Trybunał Konstytucyjny (OTK ZU 1997 r., nr 2 (11), poz. 27, s. 264), wynika obowiązek prowadzenia wszelkich urzędowych czynności procesowych w języku polskim, w związku z czym zarówno pisma strony, jak i pisma wychodzące z Sądu adresowane do strony, muszą być sporządzone w języku polskim, który jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu. Nieznajomość języka polskiego powinna skłonić stronę do skorzystania z pomocy tłumacza (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 165/01, LEX nr 51270). Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.