IV SA/Wa 2587/19

WyrokWSA w Warszawie2020-02-04

Skład orzekający: Alina Balicka, Monika Barszcz, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może odmówić udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, opierając się na rozbieżności między deklarowanym celem wjazdu cudzoziemca a celem ubiegania się o zezwolenie, podczas gdy obowiązujące przepisy ustawy o cudzoziemcach nie przewidują takiej podstawy odmowy w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może odmówić udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, opierając się na rozbieżności między deklarowanym celem wjazdu cudzoziemca a celem ubiegania się o zezwolenie, jeśli obowiązujące przepisy ustawy o cudzoziemcach nie przewidują takiej podstawy odmowy w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Kompetencje do oceny celu pobytu cudzoziemca w kontekście jego legalności należą do innych organów i są rozpatrywane w odrębnych postępowaniach, np. w sprawie zobowiązania do powrotu.
Stan faktyczny
Skarżąca, D. K., złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Wojewoda odmówił, wskazując, że cel wizy (wizyta u rodziny) był inny niż cel wniosku (praca), co miało świadczyć o próbie obejścia przepisów. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy, podzielając argumentację organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących celu pobytu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...]. Zasądzono od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, asesor WSA Paweł Dańczak, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej D. K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...], z [...] lipca 2019 r., wydaną na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 z późn. zm.) w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j-t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia D. K. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 16 marca 2018 r. D. K. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z treścią wniosku celem pobytu wnioskodawczyni jest wykonywanie pracy na rzecz [...] Sp. z o.o., [...], [...], na stanowisku [...] na rynek [...], na podstawie umowy zlecenia, w wymiarze czasu pracy 40 godzin tygodniowo, za wynagrodzeniem w wysokości 2 800,00 zł brutto miesięcznie, w okresie od 25 czerwca 2018 r. do 25 czerwca 2021 r. Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r. odmówił cudzoziemce udzielenia wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że cudzoziemka przebywając na terytorium Polski na podstawie wizy typu [...] jednokrotnego wjazdu ważnej 30 dni w okresie od [...] marca 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. wydanej przez konsula [...] w [...], w celu wizyty u rodziny lub przyjaciół, wskazując jako miejsce docelowe [...], złożyła w Polsce wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na zamiar podjęcia pracy. Tym samym organ I instancji stwierdził, iż cudzoziemka nie spełnia wymogów do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu nie wykazała, że okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jej pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. D. K. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2018 r. Do odwołania cudzoziemka załączyła wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] września 2018 r. zezwolenie typ [...] nr [...] na pracę dla D. K. na rzecz [...] Sp. z o.o., na stanowisku [...], na podstawie umowy o pracę na czas określony, w wymiarze czasu pracy pełnego etatu, za wynagrodzeniem nie niższym niż 2.800 zł brutto miesięcznie, w okresie od 22 października 2018 r. do 21 października 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzja z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podobnie jak Wojewoda [...] wywodząc podstawę swojego rozstrzygnięcia z art.. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że materiału dowodowego wynika, iż cudzoziemka przekroczyła granicę strefy Schengen we [...] w dniu [...] marca 2018 r. na podstawie wydanej w dniu [...] marca 2018 r. przez konsula [...] w [...] wizy typu [...] jednokrotnego wjazdu w celu - wizyty u rodziny lub przyjaciół, wskazując jako miejsce docelowe [...], z terminem ważności od 11 marca 2018 r. do 25 kwietnia 2018 r. na czas pobytu 30 dni. Cudzoziemka wjechała na terytorium strefy Schengen w dniu 14 marca 2018 r., zaś już w dniu 16 marca 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując jako okoliczność uzasadniającą jej pobyt w Polsce podjęcie pracy. W ocenie organu odwoławczego, okoliczności sprawy wskazują, że cudzoziemka uzyskując [...] wizę Schengen w celu - wizyty u rodziny i przyjaciół, wskazując jako miejsce docelowe [...] miała pełną świadomość tego, że jej pobyt posłuży całkowicie innemu celowi niż ten wynikający z wizy. W przedmiotowej sprawie cudzoziemka podjęła próbę obejścia przepisów dotyczących udzielania zezwolenia na pobyt czasowy, poprzez deklarowanie innego celu pobytu niż rzeczywisty. Ubiegając się o wydanie wizy, cudzoziemka deklarowała cel wjazdu, którego następnie nie realizowała. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że w ostatnich 4 latach nastąpiła liberalizacja przepisów migracyjnych mająca służyć uproszczeniu procesu legalizowania pobytu cudzoziemców w Polsce. W konsekwencji obserwuje się nasilony trend migracyjny wyrażający się znacznym napływem cudzoziemców mających zamiar dokonać legalizacji swojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Taki stan rzeczy stanowi pole do nadużyć procedury legalizacji pobytu w Polsce. Jest to o tyle istotne, iż uzyskanie tytułu pobytowego w jednym z krajów Schengen umożliwia podróżowanie i pobyt na terytorium całej Strefy Schengen. Ustalenie przez organ, że okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie na pobyt czasowy nie uzasadnia zamieszkiwania cudzoziemca na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące obliguje organ do wydania decyzji odmownej na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż nie są spełnione wymogi, o których mowa w art. 98 ust. 1. Przy ocenie tej okoliczności należy mieć na uwadze, że udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi ma służyć realizacji celu pobytu jakim jest rzeczywiste wykonywanie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców cudzoziemka, nie wykazała okoliczności, które uzasadniają jej pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie dłuższym niż 3 miesiące. W konsekwencji doszło do realizacji hipotezy normy prawnej dekodowanej z art. 100 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2019 r. wniosła D. K. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła I. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2094, dalej jako "UOC") poprzez niewykonanie ciążącego na organie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunku określonego w art. 114 ust. 1 UOC, podczas gdy skarżąca posiadała zezwolenie na pracę typu [...] nr [...] wydane przez Wojewodę [...] [...] września 2018 r., jak również umowę o pracę na czas określony, miejsce zamieszkania na terytorium RP oraz ważne ubezpieczenie zdrowotne; 3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 1 UOC poprzez jego wadliwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że obowiązek cudzoziemca wjeżdżającego na terytorium RP odnosi się również do obowiązku cudzoziemców przebywających czasowo na tym terytorium RP, jak również nieuprawnione rozszerzenie tego obowiązku na cudzoziemców przekraczających granice wewnętrzne strefy Schengen, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 25 ust. 1 w zw. z art. 30 UOC; 4. art. 19 k.p.a. poprzez naruszenie przepisu o właściwości rzeczowej w wyniku dokonania czynności zastrzeżonej dla organu Straży Granicznej; 5. art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt. 1 UOC poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających pobyt na terytorium RP przez okres powyżej 3 miesięcy; 6. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej w wyniku nieostrego i poza ustawowego przyjęcia za podstawę wydanej decyzji doświadczenia życiowego prowadzącego postępowanie urzędnika; 7. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów; II. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 98 UOC poprzez odmowę wydania zezwolenia pomimo kumulatywnego spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 114 ust. 1 UOC; 2. art. 25 ust. 5 UOC poprzez dokonanie czynności weryfikacyjnych, do których organ nie był uprawniony. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania decyzji o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2018 r. i zezwolenie skarżącej na pobyt czasowy na terytorium RP zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2018 r., odmawiającą cudzoziemce udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie sądu organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., gdyż nie dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy i nie dokonał wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ w rzeczywistości nie rozpoznał sprawy w zakresie, który należał do jego kompetencji, gdyż zaniechał dokonania czynności zmierzających do ustalenia, czy cudzoziemka spełniła przesłanki umożliwiające udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i wykonywanie pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, skupiając się na zagadnieniu niemieszczącym się w przedmiocie postępowania o udzielenie ww. zezwolenia pobytowego, tj. kontroli legalności pobytu cudzoziemki na terytorium Polski, choć kwestia ta pozostawała poza zakresem właściwości organu I instancji, co organ odwoławczy pominął w swoich rozważaniach. Powodem zaistnienia takiego stanu rzeczy była nieprawidłowa wykładnia przepisu prawa materialnego tj. art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. To zaś spowodowało, że organ nie ustalił w sprawie stanu faktycznego w stopniu wystarczającym do jej rozstrzygnięcia i nieprawidłowo zastosował ten przepis. Uchybienia te powodują zaś, że w ocenie Sądu rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na zaistnienie przesłanki obligującej do wydania decyzji odmownej jest co najmniej przedwczesne, a ponadto nie znajduje oparcia w ww. przepisie, jak również innych przepisach ustawy o cudzoziemcach regulujących problematykę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił powołany już wcześniej art. 100 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, choć w decyzji organ wskazał także na art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy, co wynika z faktu, że przedmiotem sprawy było udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 1 cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy określa szczegółowe warunki udzielania zezwolenia na pobyt czasowy, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy. Z przyjętej przez organy konstrukcji podstawy prawnej wydanych rozstrzygnięć można wyprowadzić wniosek, że odmowa udzielenia cudzoziemce aplikowanego zezwolenia była konsekwencją niespełnienia przez nią wymogów określonych w przepisach związanych z deklarowanym przez nią celem pobytu (w przypadku zezwolenia na pobyt czasowy i pracę chodzi o warunki wymienione w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy). Jak wynika jednak z zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, nie analizował on i nie oceniał spełnienia wymogów dla deklarowanego przez cudzoziemkę we wniosku celu pobytu czasowego, tj. wykonywania pracy, uznając, że i tak istnieje negatywna przesłanka uniemożliwiająca wydanie pozytywnej decyzji. Organ odwoławczy uznał wszak, że okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają pobytu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Oceny takiej dokonał po ustaleniu, że deklarowany przez cudzoziemkę cel wjazdu ( wizyta u rodziny lub przyjaciół ) na terytorium Polski i tym samym do strefy Schengen, który stanowił podstawę do uzyskania przez cudzoziemkę wizy, był inny niż ujawniony przy wystąpieniu z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Okoliczności sprawy, świadczyły nadto w ocenie organu odwoławczego, że cudzoziemka miała od początku zamiar realizować inny niż deklarowany przy wjeździe cel pobytu w Polsce i tym celem było podjęcie pracy. Należy wskazać, że treść art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy nie daje podstaw do dokonywania takiej wykładni, która zakłada potrzebę i obowiązek uwzględniania deklarowanego celu wjazdu cudzoziemca na terytorium Polski przy ocenie okoliczności uzasadniających jego pobyt przez okres dłuższy niż 3 miesiące, ani też nie upoważnia organu do przypisania sobie kompetencji, które zgodnie z obowiązującymi przepisami należą do organów właściwych do prowadzenia postępowania w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Faktem jest, że treść art. 57 ust. 1 pkt 3 nieobowiązującej już ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach wskazywała, że odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony następowała, jeżeli okoliczności sprawy wskazywały, że cel wjazdu lub pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest lub będzie inny niż deklarowany. Tymczasem treść art. 100 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach jest oczywista i w żaden sposób nie odnosi się do celu deklarowanego przez cudzoziemca na potrzeby wjazdu na terytorium Polski. Okoliczności, o których mowa w tym przepisie odnoszą się wyłącznie do tych, które uzasadniają pobyt cudzoziemca, dłuższy niż 3 miesiące i mają związek jedynie z celem deklarowanym we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ odwoławczy wprawdzie słusznie wywodzi, że wydanie wizy, a więc pozwolenia na wjazd na terytorium RP obwarowane jest określonymi wymogami, w tym organom państwa musi być znany cel pobytu cudzoziemca, a konsekwencją podania nieprawdy może być odmowa wydania wizy, jej cofnięcie, a także zobowiązanie cudzoziemca do powrotu, ale wskazane konsekwencje są wynikiem działań podejmowanych przez właściwe organy w toku zupełnie odrębnych od postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postepowań administracyjnych. W szczególności jeżeli okaże się, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski w celu innym niż przez niego zadeklarowany dla potrzeb wjazdu, właściwy organ ma obowiązek prowadzić postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Stosowną podstawą prawną ku temu jest art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach, który przewiduje obowiązek wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu, gdy cel i warunki pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są niezgodne z deklarowanymi, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę. Organem właściwym do prowadzenia tego rodzaju postępowania jest zaś, w myśl art. 310 ww. ustawy komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej jako organ I instancji, a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców upoważniony jest do oceny tych przesłanek w postępowaniu odwoławczym. Z tych właśnie powodów zarówno organ odwoławczy, jak również działający w I instancji organ wojewódzki nie mogły w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oceniać okoliczności, będących przedmiotem badania w toku innego postępowania administracyjnego. Tym samym organy te nie mogły przypisywać sobie kompetencji, do których art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie daje upoważnienia, ani też odmówić udzielenia zezwolenia ze względu na okoliczności nieprzewidziane w tym przepisie. Organ odwoławczy, w ślad zresztą za organem I instancji przyznaje, iż odmowa udzielenia zezwolenia oparta została w istocie na kryteriach pozaprawnych, wskazując, że na skutek liberalizacji przepisów migracyjnych, mającej służyć uproszczeniu procesu legalizowania pobytu cudzoziemców w Polsce, obserwuje się nasilony trend migracyjny oraz sytuację, w której przepisy mające na celu łatwiejsze uzupełnienie niedoborów kadrowych na rynku pracy przez cudzoziemców są wykorzystywane w innym celu, co nie leży w interesie Rzeczypospolitej Polskiej. Rzecz w tym, że stwierdzenie tego rodzaju niewątpliwie negatywnych zjawisk nie uprawnia organów administracji do podejmowania rozstrzygnięć, które w ich ocenie wprawdzie leżałyby w interesie Rzeczypospolitej Polskiej, lecz nie miałyby należytego oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Należy bowiem podkreślić, że również w interesie kraju, który zgodnie z Konstytucją RP jest demokratycznym państwem prawnym, jest działanie jego organów na podstawie i w granicach prawa. W rozpatrywanej sprawie organy administracji nie wskazały na żaden przepis ustawy o cudzoziemcach, który pozwalałby im w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy badać inny cel niż określony w art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, tj. cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o dane zezwolenie i uzasadniają pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż trzy miesiące, gdyż takiego przepisu ustawa ta nie zawiera. Wywodzenie zatem przesłanki odmowy udzielenia tego zezwolenia z oceny zgodności celu wjazdu zadeklarowanego na potrzeby uzyskania wizy przez cudzoziemca pozbawione jest podstaw prawnych, skutkując oceną, iż organy wydały zapadłe w sprawach decyzje z naruszeniem zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a. Ocenę Sądu w niniejszej sprawie wzmacnia okoliczność, że w rezultacie dostrzeżenia przez ustawodawcę problemu tzw. turystyki pobytowej, wynikającej z okoliczności, na jakie powoływały się organy obu instancji w ich decyzjach, ustawą z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 577) znowelizowano dotychczasową treść art. 116 ustawy o cudzoziemcach, poprzez dodanie ust. 5 i 6. W świetle nowego brzmienia tego przepisu, obowiązującego od dnia 27 kwietnia 2019 r., poza przypadkami, o których mowa w art. 99, odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdy w dniu składania wniosku o udzielenie mu tego zezwolenia: przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 (wiza turystyczna) lub 2 (wiza wydana w celu odwiedzin u rodziny lub przyjaciół), lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu turystycznym lub w celu odwiedzin u rodziny lub przyjaciół, na podstawie wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen. Fakt wprowadzenia powyższą nowelizacją przepisu ograniczającego możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w okolicznościach stanowiących przedmiot odmowy wydania takiego zezwolenia, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, jednoznacznie świadczy o tym, iż dotychczasowa regulacja nie zawierała w tym zakresie żadnych ograniczeń prawnych. To zaś dowodzi z kolei, że w dacie wydawania spornej decyzji nie obowiązywał przepis prawa pozwalający organom właściwym w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na uzależnienie wydania decyzji pozytywnej od oceny celu, ze względu na który cudzoziemiec uzyskał dokument wjazdowy. Fakt istnienia luki prawnej nie stwarzał jednocześnie uprawnienia do wyprowadzania przez te organy podstaw decyzji negatywnej z nieobowiązującego już stanu prawnego, czy też przyznania sobie kompetencji do dokonywania ocen w ww. zakresie, które przynależą w istocie innym organom, na gruncie zupełnie innych postępowań administracyjnych. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy, jak również organ I instancji nie mogły zaniechać dokonania w sprawie ustaleń faktycznych w zakresie przesłanek uzasadniających ocenę, czy cudzoziemka spełniła wymogi ustawowe do udzielenia aplikowanego zezwolenia. Ograniczenie takie byłoby możliwe, gdyby organy wykazały, że w sprawie dotyczącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy znane były takie okoliczności, które nie uzasadniałyby potrzeby pobytu cudzoziemki przez okres dłuższy niż 3 miesiące w związku z deklarowanym przez nią celem, jakim jest wykonywanie pracy na terytorium RP, czego jednak nie uczyniono. Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że stan sprawy nie został zbadany i wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, co uzasadniało konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu I instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższą ocenę prawną i przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem zasad postępowania, podejmując działania wynikające z przyznanych mu kompetencji w dążeniu do wyjaśnienia przesłanek istotnych dla oceny zasadności wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Sąd wskazuje, że na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy odpisy trzech decyzji, w których w podobnym do rozpatrywanego stanie faktycznym organ odwoławczy uchylał decyzje organu wojewódzkiego z powołaniem się m.in. na okoliczność, że aktualne ustawodawstwo nie wskazuje jednoznacznie na możliwość odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w przypadku, gdy cudzoziemiec wjechał i przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen, poddając w wątpliwość cel tego pobytu. Tego rodzaju decyzja została wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców m.in. w badanej przez tutejszy Sąd sprawie pod sygnaturą IV SAB/Wa 280/19. Oznacza to, że w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym organy wydają diametralnie różne rozstrzygnięcia, nie wyjaśniając powodów, które uzasadniały by tę zmienność stanowisk. W konsekwencji zasadny jest zatem zarzut naruszenia w sprawie art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło