IV SA/Wa 2589/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G.D. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie natychmiastowego wykonania obowiązku wydania nieruchomości postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący G. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie natychmiastowego wykonania obowiązku wydania nieruchomości. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący uiścił wpis sądowy w wymaganej kwocie 100 zł, jak również wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i dochodach podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwóją pełnoletnich dzieci. Posiada dom o powierzchni 134 m2, jego syn posiada samochód osobowy o wartości 12 000 zł. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości 730 zł, natomiast jego żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1350 zł z tytułu umowy o pracę. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił opłaty za: prąd 100 zł, gaz 100 zł, wywóz nieczystości płynnych 100 zł, wywóz nieczystości stałych 60 zł, leki 100 zł, wyżywienie 1000 zł, podatek 100 zł. Z uwagi, iż złożone oświadczenie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącego G. D., żonę skarżącego M. D., syna skarżącego L. D. i córki skarżącego K. D. wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy - ewentualnie oświadczenia o braku posiadania rachunku bankowego; b) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez skarżącego renty (np. odcinka wypłaty renty albo kopii decyzji właściwego organu rentowego określającej aktualną wysokość tego świadczenia, wyciąg z rachunku bankowego); c) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanych przez żonę skarżącego oraz syna i córkę dochodów (np. zaświadczenie z zakładu pracy); ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że dzieci skarżącego są zarejestrowane jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku, d) dokumentów (rachunki, faktury) potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu: media (np. woda, nieczystości, gaz, energia elektryczna), opał, środki czystości a także oświadczenia dotyczącego wysokości innych wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem (wyżywienie, odzież, leki) – ponadto należało wyjaśnić czy podane w rubryce 11 wniosku zobowiązania i stałe wydatki obejmujące następujące kwoty 100 zł – prąd, 100 zł – gaz, 100 zł – wywóz nieczystości płynnych, 60 zł – wywóz nieczystości stałych, 100 zł – podatki, 100 zł – leki, ok. 1000 zł – jedzenie, dotycząc rozliczenia miesięcznego (ewentualnie kwartalnego np. podatek). W odpowiedzi na wezwanie referendarza, skarżący nadesłał nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim zakresie jak poprzedni. Wyjaśnił jednak w nim, że córka od 2016 r. nie mieszka razem z rodzicami a jest jedynie zameldowana, natomiast syn utrzymuje się z własnych zarobków nocuje w domu sporadycznie. Skarżący stwierdził, że razem z żoną nie wspierają finansowo dzieci. Oprócz posiadania domu, skarżący wymienił również samochód osobowy o wartości 3500 zł. Rentę skarżący określił na kwotę 738,99 zł, zaś wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę na kwotę 1531,06 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił opłaty za prąd 427,66 zł za 5 miesięcy, gaz 100 zł za miesiąc, 400 zł nieczystości płynne za 6 miesięcy, nieczystości stałe 58,50 zł za miesiąc, wodę ok. 50 zł za 2 miesiące, za telefon 80 zł za miesiąc, ubezpieczenie samochodu 281,63 zł za 6 miesięcy, wyżywienie ok. 30 zł za dzień, koszty leków ok. 100 zł za 2 miesiące, podatek od nieruchomości 799 zł za rok, opłat 1258 zł za rok. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające ww. zobowiązania, stałe wydatki oraz dochody, jednakże nie przedstawił wyciągów z posiadanych przez żonę rachunków bankowych a nie złożył oświadczenia, iż żona takich rachunków nie posiada. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby fizycznej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak również dane o stanie rodzinnym. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Podstawową zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu. W myśl art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wobec powyższego strona, z której inicjatywy prowadzone jest postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów tego postępowania, wyjątkiem bowiem jest przerzucanie tego obowiązku na Skarb Państwa (postanowienie NSA z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 150/14). W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie przedstawił wyciągu z rachunku bankowego żony za okres ostatnich 6 miesięcy, jak również nie złożył oświadczenia, iż żona takiego rachunku nie posiada. Jest to informacja mająca kluczowy charakter dla oceny statusu majątkowego skarżącego a w konsekwencji jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania. Wyciąg z rachunku bankowego daje możliwość prześledzenia, jak kształtują się dochody oraz wydatki, jak również może w najbardziej wiarygodny sposób przybliżyć wiedzę o rzeczywistej sytuacji finansowej rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2123/16, z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 873/16). Zauważenia bowiem wymaga fakt, iż skarżący uiścił wymagany wpis sądowy w niniejszej sprawie. Dlatego też po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy sprawie zostanie nadany dalszy bieg. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.