IV SA/Wa 2592/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. V. o wstrzymanie wykonania wydalenia w sprawie ze skargi A. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy postanawia: oddalić wniosek. W piśmie z dnia 15 października 2013 r. A. V. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny. Decyzja obejmuje również J. K. urodzoną [...] stycznia 1979 r. i L. V. urodzoną [...] kwietnia 2008 r. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania wydalenia, bowiem deportacja uniemożliwi skarżącemu skorzystanie w pełnym zakresie z prawa do sądu, a nadto w razie uwzględnienia skargi nie będzie udzielona mu ochrona międzynarodowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Rozpoznając wniosek skarżącego ogólnie sformułowany "o wstrzymanie wykonania wydalenia" bez wskazania konkretnego aktu, o wstrzymanie którego skarżący wnosi, w pierwszej kolejności podnieść należy, że przedmiotem skargi, a zatem i oceny dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny. Zatem oceniając w rozpoznawanej sprawie możliwość wystąpienia niekorzystnych dla strony skutków, wobec wydania aktu umarzającego postępowanie w przedmiocie nadania statusu uchodźcy z uwagi na nie wskazanie nowych okoliczności, wymaga rozważenia, czy ewentualne wstrzymanie wykonania aktu umożliwi realizację uprawnień strony. W przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy (art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; Dz. U. Nr 128, poz. 1176 z późn. zm.). Skarżący nie wskazał także żadnych takich okoliczności, które uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny nie zawiera rozstrzygnięcia w postaci orzeczenia o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Polski, a zatem bezpośrednim jej skutkiem nie jest wydalenie skarżącego. W rozpoznawanej sprawie cudzoziemiec nie wskazał, w jaki sposób wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zagwarantuje stronie ochronę przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skoro zaskarżona decyzja bezpośrednio nie skutkuje wydaleniem skarżącego z terytorium RP. Należy mieć bowiem na uwadze to, że co do zasady wstrzymanie wykonania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny nie prowadzi do zalegalizowania pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Zważyć ponadto należy, że w myśl art. 61 § 3 powołanej ustawy sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zatem co do zasady, przedmiotem postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest akt zaskarżony do sądu administracyjnego. W wyjątkowych zaś przypadkach przedmiotem takiego rozstrzygnięcia mogą być inne akty podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Odnosząc się wobec tego do kwestii dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. w zakresie wydalenia zauważyć należy, że zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma ustalenie zakresu znaczenia sformułowania "w granicach tej samej sprawy" użytego w powołanym wyżej przepisie. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw: prawnej i faktycznej. Użyty w treści art. 61 § 3 wymienionej ustawy zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w powiązaniu z art. 3 § 2 powołanej ustawy, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 tej ustawy, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie Sądu rozpoznającego wniosek, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia orzekającego o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP, w sytuacji gdy przedmiotem obecnej rozpatrywanej skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania wszczętego niedopuszczalnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Brak jest bowiem w obu decyzjach tożsamości w zakresie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. Decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. wydana została na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja wydana została w oparciu art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszym postępowaniu organ nie prowadził więc postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy czy też wydalenia z terytorium RP poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że istnieje przeszkoda do wydania merytorycznej decyzji, bowiem po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Brak jest zatem tożsamości spraw w znaczeniu materialnym, co uzasadniało stwierdzenie, że również decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Z przepisu art. 61 § 3 powołanej ustawy wynika, że instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć jedynie zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przeprowadzenia przez sąd kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organ pierwszej instancji w toku rozpoznawania skargi na akt lub czynność podjęte przez organ odwoławczy. Art. 135 wraz z art. 61 § 3 tej ustawy uzasadnia rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności, lecz również aktu lub czynności poprzedzających zaskarżony akt lub czynność. Podnieść jednakże należy, że w kontekście przedmiotu niniejszej sprawy, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. o wydaleniu nie mieści się w sprecyzowanej, w przytoczonym przepisie art. 135, definicji "granic danej sprawy". Jakkolwiek bowiem oba akty zostały wydane faktycznie w ramach szeroko rozumianej jednej sprawy, to jednak zakres tego pojęcia sprecyzowany w powyższym przepisie jest różny od tego stanu faktycznego. Sąd w składzie rozpoznającym wniosek w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że kontrola legalności decyzji umarzającej postępowanie wobec niedopuszczalności wniosku o nadanie statusu uchodźcy, nie rozciąga się na badanie przesłanek zastosowania na podstawie art. 135 powołanej ustawy środków w niej przewidzianych w stosunku do decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. o wydaleniu. Decyzja umarzająca postępowanie jest wyłącznie rozstrzygnięciem formalnym, w którym ocenie podlegają przesłanki procesowe, podczas gdy kontrola legalności decyzji administracyjnej, rozstrzygającej sprawę co do jej istoty, obejmuje nadto ocenę przesłanek materialnoprawnych. W konsekwencji tego, w niniejszym postępowaniu, wniosek o wstrzymanie wykonania wydalenia orzeczonego decyzją z dnia [...] września 2012 r. nie może zostać uwzględniony, bowiem nie dotyczy aktu wydanego w granicach tej samem sprawy, której dotyczy skarga. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wydalenia z terytorium RP potwierdzone zostało w decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2013 r. – kończącej odrębne postępowanie administracyjne, zainicjowane innym wnioskiem niż w sprawie, której dotyczy skarga – utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. Trafność decyzji Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. została potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 681/13 oddalającym skargę, który uzyskał walor prawomocności od dnia 22 października 2013 r. Nie jest dopuszczalne, by w sprawie ze skargi na decyzję zapadłą w jednym postępowaniu administracyjnym orzekać o wstrzymaniu choćby części decyzji ostatecznej wydanej w innej sprawie administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.