IV SA/Wa 2592/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-19

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia stosownych dokumentów, skarżący nie dostarczył wymaganych informacji, a jedynie uiścił wpis od skargi. Brak rzetelnego uprawdopodobnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy skutkuje odmową jego przyznania.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. We wniosku podał, że jest właścicielem domu, nie posiada oszczędności, jest rozwiedziony, pracuje jako kierowca za wynagrodzeniem 1000 zł i ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej. Skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, ale uiścił wpis od skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: - odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. M. G. zwrócił się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. We wniosku skarżący oświadczył, że jest właścicielem domu (100 m2), nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wnioskodawca jest rozwiedziony, pracuje jako kierowca za wynagrodzeniem w wysokości 1000 [...]. Ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Zarządzeniem z dnia 8 września 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia: jednoznacznego oświadczenia dotyczącego stanu rodzinnego skarżącego, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne (z ostatnich pięciu miesięcy) wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku (- ów) bankowego (- ch)); dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego wynagrodzenia, dokumentów potwierdzających sytuację dochodową i majątkową osób z którymi skarżący prowadzi gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Wnioskodawcę wezwano ponadto do wyjaśnienia, ile wynoszą stałe, miesięczne wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny oraz przedstawienia rachunków potwierdzających ponoszenie tych wydatków. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 września 2015 r. Zarządzeniem z dnia 1 października 2015 r. przedłużono skarżącemu termin do złożenia żądanych dokumentów(do dnia 9 października 2015 r.).Wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie nadesłał żądanych informacji, natomiast w dniu 9 października 2015 . uiścił wpis od skargi. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane: w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. Przepis art. 255 powołanej ustawy stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ale jednocześnie oświadczył, że ma dwoje dzieci. Jest osobą pracującą, uzyskuje stały dochód. Skarżący nie wymienił wydatków, jakie ponosi na utrzymanie, w tym także swoich dzieci. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów (oświadczeń) dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodowej i osobistej. Informacje te pozwoliłyby ocenić, jakie są rzeczywiste możliwości finansowe skarżącego. Skarżący nie odpowiedział na to wezwanie, ale uiścił wpis od skargi w rozpatrywanej sprawie w wysokości 300 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło