IV SA/Wa 2593/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-09

Skład orzekający: Kaja Angerman, Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił rozważenia udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, mimo istnienia związku z obywatelką Polski i planów zawarcia małżeństwa, co mogłoby naruszać prawo do życia rodzinnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 ustawy o cudzoziemcach, poprzez nierozważenie kwestii możliwości udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt humanitarny, mimo że skarżący wskazywał na istnienie związku partnerskiego z obywatelką Polski i plany zawarcia małżeństwa. Zobowiązanie do powrotu mogłoby naruszać prawo do życia rodzinnego i prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę V. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i strefy Schengen. Cudzoziemiec przebywał w Polsce po upływie ważności wizy i nie podjął prób legalizacji pobytu, planując zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką Polski. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez nierozważenie możliwości udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi V. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego V. B. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014r., poz. 463 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 zm.), dalej K.p.a., po rozpoznaniu odwołania V. B., dalej "Skarżący", " Cudzoziemiec", od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...].04.2017 r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 15 dni, od dnia doręczenia niniejszej decyzji, oraz o zakazie ponownego wjazdu na: - terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 2 lat od dnia wykonania w/w decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w w/w decyzji, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu; - terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania w/w decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie w niej określonym nie opuści on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców postanowił: 1. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu; 2. orzec o: - określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 15 dni od dnia doręczenia decyzji; - zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 2 lat od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; -zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa; 3. utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Stan faktyczny przestawiał się w sposób następujący. [...].04.2017 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą o zobowiązaniu V. B. do powrotu w terminie 15 dni, od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na: -terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 2 lat od dnia wykonania w/w decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu;  - terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania w/w decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w w/w decyzji nie opuści on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, a w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono m.in., że cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, gdyż ważność wizy, którą posiada ww. cudzoziemiec upłynęła w dniu 09.01.2016 r. Ponad to czas dopuszczalnego pobytu w ww. wizie upłynął po 180 dniach od dnia wjazdu cudzoziemca do Polski, tj. w dniu 21.07.2015 r., a nie uzyskał on żadnego, innego tytułu pobytowego. Skarżący wniósł odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w części tj. pkt 2 podpunkt 1 dotyczącej orzeczenia o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej na okres 2 lat. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustalił, że V. B., ostatnio wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie paszportu oraz wizy krajowej nr [...] o symbolu [...], wydanej przez Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w dniu [...].01.2015 r. ważnej od dnia 21.01.2015 r. do dnia 09.01.2016 r. na okres 180 dni pobytu. Czas dopuszczalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ww. dokumentu upłynął w dniu 21.07.2015 r. Ponad to, ww. cudzoziemiec od dnia 23.01.2015 tj. dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie próbował ani razu zalegalizować swojego pobytu w naszym kraju. Wobec powyższego Cudzoziemiec wyczerpał przesłanki określone w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Z kolei zgodnie z ust. 2 pkt 2 ww. artykułu zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Natomiast art. 319 pkt 1 tej samej ustawy stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, zdaniem organu, że V. B. dopuścił się wskazanego wyżej wykroczenia, gdyż przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim - czym wypełnił przesłankę skutkującą wydaniem decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. Należy tu dodać, że art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż cudzoziemiec dopuścił się przekroczenia terminu dozwolonego pobytu i nielegalnie przebywał w naszym kraju niezależnie od tego, czy dopuścił się tego wykroczenia świadomie czy nie. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższego przepisu uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu w określonym czasie oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przez nich przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu. W art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy: 1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub 2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub 3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub 4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub 6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub 7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub 8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub 9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub 10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub 11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub 12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa wart. 170, lub 13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca. Zgodnie z art. 348 ww. ustawy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka 1 podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub 2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub 3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Natomiast art. 351 tej samej ustawy stanowi, iż zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349, lub 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub 3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca. W toku postępowania odwoławczego organ orzekający w drugiej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, co wynika m. in. ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania strony sporządzonego w dniu 13.04.2017 r. Cudzoziemiec oświadczył, że opuści terytorium Polski zaraz po wydaniu decyzji administracyjnej, nie ma obaw przed powrotem do kraju pochodzenia, nie istnieje zagrożenie jego życia w państwie pochodzenia, jego powrót do kraju nie naruszy prawa do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, nie jest małżonkiem obywatelki polskiej lub cudzoziemki posiadającej zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Polski lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, nie jest ofiarą handlu ludźmi, nie został czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej. Czas dopuszczalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej upłynął w dniu 21.07.2015 r. Ponadto, ww. cudzoziemiec od dnia 23.01.2015 r. tj. dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie próbował ani razu zalegalizować swojego pobytu w naszym kraju. V. B. do protokołu przesłuchania strony w dniu 13.04.2017 r. oświadczył, iż "w Polsce przebywałem nielegalnie - bez ważnej wizy, ponieważ planowałem zawrzeć związek małżeński". W ocenie organu II instancji planowanie zawarcia związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów prawa i uniknięcia konsekwencji dwuletniego nielegalnego pobytu w Polsce V. B. nie może być traktowane jako próba legalizacji pobytu w Polsce, jak podnosi pełnomocnik strony "strona dążyła do zalegalizowania pobytu w Polsce i przygotowywała się do ślubu, jednak ze względu na to, że partnerka strony była w trakcie rozwodu, strony nie zdążyły się pobrać przed 9 stycznia 2016 r. ". W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie pod względem zgodności z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach a zaskarżona decyzja w niczym nie narusza przepisów Kpa ani postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ ostatecznie stwierdził, że zaskarżona decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] jest zasadna i została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w uznaniu że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności, iż skarżący posiada w Polsce rodzinę za nieudowodnioną; 2. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. naruszenie art. 303 ust. 1 w zw. z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach przez błędne przyjęcie, iż wobec skarżącego nie może zostać j zastosowana zgoda na pobyt ze względów humanitarnych lub zgoda na pobyt tolerowany, w sytuacji gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany udziela się w sytuacji, gdyby zobowiązanie do powrotu cudzoziemca naruszało jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego zarówno organ I jak i organ II instancji w sposób niewyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy, a także dokonały jego dowolnej oceny, wyrażającej się zwłaszcza w uznaniu, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności, iż skarżący posiada w Polsce rodzinę za nieudowodnioną. Uznanie wspomnianej okoliczności za nieudowodnioną doprowadziło natomiast do błędnego przyjęcia, iż wobec skarżącego nie może zostać zastosowana zgoda na pobyt ze względów humanitarnych lub zgoda na pobyt tolerowany w sytuacji, gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany udziela się w sytuacji, gdyby zobowiązanie do powrotu cudzoziemca naruszało jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego. Skarżący w toku postępowania składał wiele wyjaśnień, dlaczego pozostał na terenie Rzeczpospolitej Polskiej bez ważnej wizy, której termin upłynął 9 stycznia 2016 r., między innymi wyjaśniając, że od paru lat jest w związku partnerskim z W. P., a od 22 maja 2015 r. zamieszkuje razem z nią w miejscowości [...] koło [...]. W toku poczynionych przez siebie ustaleń organ nie uwzględnił faktu, że skarżący jest w związku z obywatelką Polską od ponad 3 lat i dążył do zalegalizowania pobytu w Polsce, przygotowywał się do ślubu w W. P., jednakże nie zdążył ze względu na to, że jego partnerka była w trakcie rozwodu. Skarżący nie zdążył więc wstąpić w związek małżeński przed 9 stycznia 2016 r. Planowanie zawarcia związku małżeńskiego nie nastąpiło w celu obejścia przepisów prawa i uniknięcia konsekwencji kilkuletniego nielegalnego pobytu w Polsce. Skarżący zaangażował się emocjonalnie w związek z W. P. i mają plany na przyszłość. Zakaz ponownego wjazdu do Polski przez 2 lata jest dla skarżącego bardzo krzywdzący i nie niweluje faktu, że jeśli wykaże, iż wykonał dobrowolnie decyzje w zakresie dobrowolnego powrotu do swojego kraju to Komendant Placówki Straży Granicznej może na jego wniosek cofnąć zakaz wjazdu na terytorium RP. W ocenie skarżącego zobowiązanie go jako cudzoziemca, do powrotu na [...] naruszy jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 z późn.zm, dalej: Konwencja). Skarżący bowiem miał realne podstawy ku temu, by spodziewać się legalizacji jego pobytu, jest związany z Polską i tutaj chce prowadzić swoje życie rodzinne po zawarciu związku małżeńskiego z jego partnerką W. P. Zdaniem skarżącego, wydana decyzja narusza również prawa cudzoziemca do ochrony jego życia prywatnego w rozumieniu Konwencji. W Jego sytuacji istnieją podstawy do uznania, że jego centrum życiowe spowodowało przeniesienie centrum jego życia do Polski, a powrót na [...] spowoduje pogorszenie w drastyczny sposób możliwości jego egzystencji i rozstroi jego życie osobiste. Jego partnerka nie może opuścić kraju wraz z nim - ma tutaj inną rodzinę, dobrą pracę oraz ustabilizowane życie prywatne, karzący, w przypadku opuszczenia terytorium Polski, będzie musiał żyć w znacznej odległości od kochanej kobiety, co utrudni im wzajemne kontakty, a z czasem, pomimo szczerych chęci obu stron do utrzymania związku, może doprowadzić do utraty wzajemnych więzi i rozpadu ich wspólnego pożycia. Nie bez znaczenia dla okoliczności sprawy pozostaje fakt, iż skarżący nie był wcześniej karany i nie figuruje w wykazie osób niepożądanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Pomimo więc przebywania na terytorium Polski bez ważnej wizy, zdaniem skarżącego zachodzą podstawy do wymierzenia mniej dotkliwego dla jego życia osobistego, zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy zamiast 2 lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem oceny pod względem legalności jest decyzja Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu na terytorium R.P. i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od wydania decyzji. Podstawą materialną do wydania tej decyzji był przepis art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten nie daje organowi żadnej swobody w zakresie orzekania. Jeżeli skarżący spełnia przesłanki wynikające z tej normy organ wydaje stosowną decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, chyba że da się ustalić że zachodzą ustawowe wyjątki pozwalające na odstąpienia od takiego rozstrzygnięcia. Wyjątki te określone są w art. 303 ustawy o cudzoziemcach. Sąd w pełni podziela wywody organu w zakresie w jakim stwierdził, że cudzoziemiec generalnie spełnia przesłanki do 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, bez potrzeby ich powtarzania. Wywody organu są w tym zakresie klarowne i znajdują uzasadnienie w zebranych przez organ dowodach. Jednakże, w ocenie sądu, organ rozpoznając niniejszą sprawę naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 ustawy o cudzoziemcach gdyż mimo wskazywania przez skarżącego w toku postępowania na okoliczności związane z pozostawaniem w związku partnerskim z W. P. od 2015 r. w ogóle nie rozważył kwestii możliwości udzielenia zgody na pobyt humanitarny. Zgodnie z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt humanitarny m.in. gdy zobowiązanie do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.) - dalej: Konwencja. Prawo do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego zagwarantowane jest w art. 8 Konwencji. Zgodnie z artykułem 8 ust. 1 Konwencji każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Powyższy artykuł w ustępie 2 stanowi, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. W orzecznictwie strasburskim kwalifikacja wydalenia jako krajowego środka ingerencji w prawo do życia rodzinnego nigdy nie była kwestionowana (por. wyrok ETPCz z 27 października 2005 r., sprawa Keles v. Republika Federalna Niemiec, 32231/02; wyrok ETPCz z 9 października 2003 r., sprawa Slivenko v. Łotwa, 48321/99). Artykuł 8 Konwencji nie może jednak być postrzegany jako nakładający na państwo generalnego obowiązku respektowania wyboru przez imigranta kraju pobytu. Przepis ten nie przyznaje bowiem ochrony absolutnej. Ustalając zakres obowiązków państwa pod uwagę brane być powinny fakty związane z indywidualną sytuacją, w jakiej znajduje się cudzoziemiec. Pojęcie życia rodzinnego podlegającego ochronie na podstawie art. 8 Konwencji obejmuje szereg sytuacji faktycznych począwszy od relacji pomiędzy małżonkami, które są oczywiste do relacji pomiędzy rodzicami i dziećmi czy pomiędzy partnerami o jednakowej płci (por. np. ETCP, wyrok z 14 grudnia 2017 r Orlando przeciwko Włochom). Generalnie o życiu rodzinnym może być mowa wtedy gdy istnieje wzajemna zależność wykraczająca poza zwykłe więzi emocjonalne (decyzja Komisji S.i S. v. Wielka Brytania z 10 grudnia 1984 r., 10375/83). Każdorazowo konieczna jest jednak szczegółowa ocena okoliczności faktycznych składających się na daną relację. W ocenie Sądu organ w ogóle pominął tę kwestię mimo wskazywania przez skarżącego, iż pozostaje w związku z obywatelką polską. Organ nie odniósł się do istnienia lub nie tego związku ale i nie przeprowadził analizy pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 8 Konwencji. W związku z tym ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy rzeczywiście skarżący pozostaje w związku z W. P., w tym czy z nią zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe a jeżeli tak to czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 348 pkt 2 w zw. z art. 303 § 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Sąd nie stwierdza natomiast aby organ naruszył art. 80 K.p.a. w zakresie ustalenia kwestii ewentualnego istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt humanitarny ponieważ tej kwestii w ogóle organ nie rozważał w kontekście ewentualnego pozostawania w związku z obywatelką polską. Zdaniem Sądu, fakt, że cudzoziemiec przesłuchany w charakterze strony na pytanie czy posiada w Polsce rodzinę odpowiedział, że nie i że jest kawalerem nie może stanowić wystarczającego dowodu na okoliczność braku podstaw do istnienia życia rodzinnego czy prywatnego. Czym innym jest bowiem rodzina jako formalnie zawarty związek małżeński a czym innym pozostawanie w relacjach partnerskich, które w pewnych okolicznościach może być powodem do uznania życia rodzinnego. Tej okoliczności oczywiście Sąd w żadnym razie nie przesądza. Przy ocenie natomiast przesłanki zakazu wjazdu do Polski, który został ustalony na 2 lata (art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach), Sąd w pełni podziela wywody organu, że w przypadku dobrowolnego opuszczenia Polski cudzoziemiec może, na 320 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, wnioskować o cofnięcie zakazu jeżeli wykonał obowiązek dobrowolnego opuszczenia Polski. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast aby skarżący spełniał przesłanki z art. 348 pkt 1,3 ustawy o cudzoziemcach. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (D.U. z 2016 r, poz. 1804). Na koszty składa sią wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł i wpis w kwocie 300 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło