IV SA/Wa 2594/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-25
Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Anna Szymańska, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ może odmówić ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji samowoli budowlanej, gdy w obszarze analizowanym znajdują się podobne obiekty reklamowe, które nie posiadają ostatecznych decyzji rozbiórkowych i czy analiza urbanistyczna powinna uwzględniać całą istniejącą zabudowę, a nie tylko identyczną z wnioskowaną?Ratio decidendi
Organ odwoławczy i organ I instancji błędnie ograniczyły analizę urbanistyczną wyłącznie do obiektów identycznych z wnioskowaną inwestycją oraz przyjęły, że obiekty reklamowe w obszarze analizowanym są samowolą budowlaną bez posiadania ostatecznych decyzji rozbiórkowych. Sąd stwierdził, że analiza powinna obejmować całą istniejącą zabudowę, a samowolą budowlaną jest obiekt, który nie posiada wymaganych decyzji budowlanych lub o warunkach zabudowy. W konsekwencji uchylił zaskarżone decyzje i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego oraz pełnej analizy funkcji i cech zabudowy.Stan faktyczny
S. spółka z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla legalizacji wolnostojącego urządzenia reklamowego posadowionego na działce w Warszawie. Zarząd odmówił ustalenia warunków zabudowy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Organy uznały, że w obszarze analizowanym znajdują się podobne obiekty reklamowe wybudowane w warunkach samowoli budowlanej, które nie mogą stanowić wzorca do ustalenia warunków zabudowy. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. błędne ustalenia faktyczne i niewłaściwe wyznaczenie obszaru analizowanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Zarządu i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 997 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 września 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz S. spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2019r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Zarządu [...] z [...] kwietnia 2018r. Nr [...] odmawiającą ustalenia warunków zabudowy w celu legalizacji samowoli budowlanej polegającej na legalizacji wolnostojącego jednostronnego urządzenia reklamowego -[...], posadowionego na działce nr ew. [...] w obr. [...] przy Al. [...]/ Al. [...] na terenie [...] w W.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zarząd [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. (nr wskazany na wstępie), po rozpatrzeniu wniosku inwestora- [...] sp. z o.o. (dalej: spółka, skarżąca), odmówił ustalenia warunków zabudowy w celu legalizacji samowoli budowlanej dla inwestycji polegającej na ,,legalizacji wolnostojącego jednostronnego urządzenia reklamowego- [...], o całkowitej wysokości 12,0 wymiar powierzchni ekspozycji 12,0x3,0, wymiary konstrukcji 14,0x4,0, wymiar zewnętrznego urządzenia 12,40x3,40, urządzenie mocowane na dwóch slupach stalowych na fundamencie żelbetowym na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy Al. [...]/Al. [...]". Zdaniem organu teren inwestycji znajduje się w sąsiedztwie nośników reklamowych, które w świetle przepisów prawa nie mogą posłużyć za wzorzec dla wyznaczenia istniejących w obszarze analizowanym warunków zabudowy, ponieważ budowle te zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej. Zdaniem organu przeprowadzona analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, wykazała brak możliwości ustalenia warunków zabudowy.
Od wskazanej decyzji organu I instancji spółka złożyła odwołanie zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) po rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] września 2019r. (nr wskazany na wstępie) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy oraz podniósł, że w jego ocenie obszar analizowany został wyznaczony prawidłowo, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 - dalej: "rozporządzenie") i w sposób prawidłowy organ I instancji dokonał ustaleń w sprawie. Podkreślono, że jak wynika z akt sprawy, inwestycja objęta wnioskiem znajduje się w narożniku działki będącej w użytkowaniu wieczystym [...] w [...] S. A. i służącym jako baza parkingowo - naprawcza dla autobusów dalekobieżnych tego przewoźnika. Na terenie wyznaczonego przez organ obszaru analizowanego znajduje się 9 nośników reklamowych o różnorodnych kształtach i gabarytach. Dla wszystkich 9 urządzeń reklamowych toczą się postępowania legalizacyjne prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) na wnioski właścicieli tych nośników. Kolegium zauważyło, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ dokonujący analizy obszaru nie może w niej uwzględniać obiektów, które powstały w ramach samowoli budowlanej, co oznacza że z tego względu nie było możliwe w dokonanej analizie uwzględnienie istniejących w obszarze 9 obiektów reklamowych. Zauważono również, że z punktu widzenia zasad i celów postępowania uregulowanego w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy ocenić nie tylko to, czy dana zabudowa jest do pogodzenia z istniejącymi na danym terenie warunkami urbanistycznymi, ale również, czy i w jaki sposób będzie ona kształtować zasady ładu przestrzennego na tym terenie w przyszłości, gdyby doszło do zalegalizowania przedmiotowego nośnika reklamowego. Zdaniem organu odwoławczego ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego nośnika reklamowego otworzyłoby drogę do wprowadzania do przestrzeni nowych elementów, niepożądanych z uwagi na istniejące uwarunkowania i nie do pogodzenia z potrzebą ochrony układu urbanistycznego i architektonicznego.
Dalej Kolegium wskazało, że ustalenie warunków zabudowy dla ww. nośnika reklamowego spowoduje, że będziemy mieć do czynienia z zabudową o określonych parametrach zlokalizowaną na słupach z fundamentem trwale związanym z gruntem, jaka nie występuje w obszarze analizowanym. Tym samym, w ocenie Kolegium, określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.), wymóg dobrego sąsiedztwa nie został spełniony, gdyż przedmiotowy nośnik reklamowy zakłóca ład architektoniczny zabudowy zlokalizowanej w obszarze analizowanym. Natomiast brak spełnienia choćby jednej z przesłanek wskazanych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest wystarczający do wydania decyzji odmownej. W ocenie organu odwoławczego realizacja nośnika reklamowego z fundamentem trwale związanym z gruntem, zmienia strukturę przestrzenną układu urbanistycznego. Kolegium uznało również, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i prawidłowo ustalił, że parametry istniejącej zabudowy podlegającej legalizacji nie są zgodne z danymi wynikającymi z analizy obszaru w zakresie: linii zabudowy, wskaźnika powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki i szerokości elewacji frontowej. Z tego też względu, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i ustalenia warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestora.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, polegające na przyjęciu, że znajdująca się w obszarze analizowanym zabudowa reklamowa jest nielegalna, a w konsekwencji nie może stanowić punktu odniesienia dla dokonania oceny wnioskowanej inwestycji pod kątem spełnienia przesłanki kontynuacji parametrów zabudowy;
• art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z dyrektywami uzasadniania decyzji administracyjnych;
• art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
• art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu konieczne jest stwierdzenie, że wnioskowana inwestycja jest identyczna pod względem rodzaju
i formy architektonicznej z zabudową istniejącą w obszarze analizowanym;
• § 4 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, że ww. przepisy nakazują dokonywanie analizy urbanistycznej wyłącznie w odniesieniu do identycznej zabudowy znajdującej się na działkach sąsiednich, podczas gdy z treści ww. przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że obowiązkiem organu jest odniesienie się do całej istniejącej zabudowy, nie tylko identycznej z wnioskowaną.
Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu szczegółowo uargumentowano stawiane w skardze zarzuty w szczególności podkreślając, że skarżąca nie kwestionowała i nie kwestionuje również obecnie stanowiska, że wyłącznie zabudowa legalna może być podstawą do dokonania analizy urbanistycznej pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Natomiast zdaniem Skarżącej nie można podzielić stanowiska organów, że 9 nośników znajdujących się w obszarze analizowanym, jest nielegalnych. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika wprost, że na dzień jej sporządzenia, wobec żadnego z tych nośników nie wydano ostatecznej decyzji rozbiórkowej, a tylko taka decyzja może być podstawą do przyjęcia założenia, że konkretny obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach
samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącej powołując się na okoliczność braku legalności zabudowy sąsiedniej organ winien przedstawić jednoznaczne i precyzyjne dowody na jej potwierdzenie. Sam fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi postępowania w sprawie wskazanych wyżej nośników, nie jest dowodem na ich nielegalność, gdyż do momentu wydania ostatecznej decyzji rozbiórkowej można jedynie domniemywać brak legalności przedmiotowych nośników, a tego rodzaju domniemanie nie może być podstawą dokonywania ustaleń faktycznych przez inny organ i w innym postępowaniu. Dokonane zatem nieuzasadnione pominięcie przez organy, wskazanych wyżej nośników reklamowych przy analizie obszaru doprowadziły organy do błędnego wniosku, iż w obszarze analizowanym brak jest obiektów budowlanych podobnych do wnioskowanego, a zatem nie można ustalić oraz dokonać oceny parametrów inwestycyjnych wnioskowanego nośnika pod kątem zgodności z zasadami ładu przestrzennego. Skarżąca podkreśliła również, że zarówno organ odwoławczy, jak również organ I instancji nie poczyniły żadnych ustaleń mających na celu wykazanie co dokładnie oznacza, że wnioskowana inwestycja jest niezgodna z istniejącym ładem przestrzennym. Zauważono także, że zdaniem organu odwoławczego, aby można było ustalić parametry spełnienia przestanki dobrego sąsiedztwa dla nowej inwestycji, to można odnieść się wyłącznie do innych znajdujących się w obszarze analizowanym oraz legalnych nośników reklamowych. Takie rozumienie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. jest oczywiście sprzeczne z jego wykładnią językową, która takowego ograniczenia nie zawiera. Co więcej, również rozporządzenie wykonawcze do powyższego przepisu nakazuje organowi odniesienie się do całej istniejącej zabudowy, nie tylko do tej, która jest identyczna z wnioskowaną. Świadczy o tym wykładnia językowa § 4 ust. 1, § 5 ust.1, § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie skarżącej całkowicie nieuprawnione i nieuzasadnione jest ograniczenie analizy urbanistycznej wyłącznie do obiektów identycznych z wnioskowanym i jednocześnie odmowa ustalenia warunków zabudowy w przypadku braku tych obiektów.
Pismem z 3 października 2019r. skarżąca uzupełniła skargę poprzez zarzucenie zaskarżonej decyzji, że została wydana także z naruszeniem § 3 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędne wyznaczenie granic obszaru analizowanego, polegające na jego nieuzasadnionym ograniczeniu poniżej wymaganej 3-krotnej szerokości frontu działki ewidencyjnej, na której znajduje się wnioskowana inwestycja, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia przy sporządzaniu analizy urbanistycznej nośnika reklamowego znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...], który został zrealizowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Sąd uznał bowiem, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2019r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zarządu [...] z [...] kwietnia 2018r. (nr wskazany na wstępie), orzekającą o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji wolnostojącego jednostronnego urządzenia reklamowego – [...] posadowionego na działce nr ew. [...] w obr. [...] przy Al. [...]/Al. [...] na terenie [...] .
Podstawę prawną do wydania decyzji o warunkach zabudowy stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jt. Dz. U. z 2018r., poz. 1945 z późn. zm- dalej: u.p.z.p.) w tym przepis art. 61 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z nimi w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego inwestor zobowiązany jest do uzyskania dla planowanej inwestycji decyzji o warunkach zabudowy. Jest to decyzja zastępująca na danym terenie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ ocenia w tym postępowaniu czy zostały spełnione przesłanki, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Wydając decyzję organ działa w granicach uznania administracyjnego i tylko w sytuacji, w której wnioskowane zamierzenie inwestycyjne nie czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa, ma obowiązek wydania decyzji negatywnej.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w którym sformułowano materialnoprawne przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Cytowany wyżej przepis określa zatem, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione jest m.in. od warunku by co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Regulacja powyższa stanowi normatywne ujęcie tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, mającej na celu zapewnienie ładu przestrzennego na danym terenie. Zgodnie z tą zasadą zmiana w zagospodarowaniu terenu jest uzależniona od dostosowania planowanej inwestycji do określonych cech urbanistycznych i architektonicznych zagospodarowania terenu sąsiedniego. Celem takiej decyzji jest m.in. zapewnienie ładu przestrzennego na terenie gminy, innymi słowy ukształtowanie przestrzeni tak, aby tworzyła spójną, harmonijną całość w aspekcie widokowym, estetycznym, funkcjonalnym i społeczno-gospodarczym (art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 u.p.z.p).
W konsekwencji, przy ustalaniu warunków zabudowy należy mieć na względzie jak planowany do realizacji, względnie już zrealizowany samowolnie obiekt (jak w niniejszej sprawie), komponuje się z dotychczasowym zabudowaniem terenu.
Podstawę rozważań dla ustalenia warunków zabudowy stanowił wyznaczony zgodnie z § 3 rozporządzenia obszar, w którym przeprowadzono analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust.1 - 5 u.p.z.p.
Skarżący podnosi w tym zakresie, że wyznaczony przez organ obszar analizowany został wyznaczony w sposób błędny i niezgodny z § 3 ust. 2 rozporządzenia, gdyż jego zdaniem organy winny wziąć pod uwagę długość frontu całej działki ewidencyjnej na której planowana jest inwestycja, co wskazuje, że granice obszaru analizowanego winny być wytyczone w odległości większej niż zostało to uczynione w niniejszej sprawie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wskazane stanowisko skarżącej, gdyż wytyczając obszar podlegający analizie winna być wzięta trzykrotność frontu działki, na której planowana jest inwestycja. Ustawodawca nie mówi bowiem we wskazanym przepisie o części frontu działki na której inwestor planuje inwestycję, lecz o froncie działki objętej wnioskiem a zatem całej a nie części (podobnie NSA wyrok z 27 marca 2019r., sygn. akt II OSK 1205/17; z 5 kwietnia 2017r., sygn. akt II OSK 2012/15; z 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 16/06).
Sąd w tym miejscu wskazuje również, na co nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, że choć we wniosku oraz w decyzji organu I instancji jest mowa o tym, że decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana w celach legalizacji samowoli budowlanej to jednak w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, w tym w szczególności postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, potwierdzających, że przed PINB prowadzone jest postępowanie legalizacyjne. A tylko w takim wypadku organ może (w wypadku istnienia obiektu budowlanego zrealizowanego w ramach samowoli budowlanej bez stosownych decyzji) wydać decyzję o warunkach zabudowy. A zatem przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy organy winny były te wątpliwości wyjaśnić - czego nie uczyniły.
Sąd zauważa również, że organy obu instancji ustaliły, że w analizowanym obszarze znajdują się podobne obiekty o funkcji reklamowej, jednak nie mogą one stanowić podstawy do ustalenia parametrów nowej zabudowy, bowiem zostały posadowione w ramach samowoli budowlanej – w aktach brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby powyższe ustalenie.
Zauważenia wymaga również, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego oraz organu I instancji wynika, że brak legalnie wybudowanego obiektu reklamowego na tym terenie stanowi o braku kontynuacji funkcji i możliwości ustalenia parametrów wnioskowanej inwestycji. Ze wskazanym stanowiskiem co do zasady należy się zgodzić, nie jest bowiem możliwe ustalenie warunków zabudowy w oparciu o analizę obiektów wybudowanych samowolnie (nielegalnie). Ze stanowiskiem powyższym zgadza się również Skarżąca, co wprost wynika z treści skargi. Przy czym za nieprawidłowe należy uznać przyjęcie przez skarżącą, że z samowolą budowlaną będziemy mieć do czynienia dopiero wówczas, gdy zostanie wydana dla obiektu decyzja rozbiórkowa. W ocenie Sądu w warunkach samowoli budowlanej zrealizowany jest zawsze obiekt, który na dzień jej realizacji nie posiada stosownej decyzji o warunkach zabudowy (jeśli jest wymagana) oraz decyzji budowlanej (jeśli była wymagana) lub nie został w stosownym trybie budowlanym zgłoszony do właściwego organu. A zatem jeżeli w dniu kiedy organy wydawały w niniejszej sprawie decyzje o warunkach zabudowy obiekty reklamowe znajdujące się na tej samej działce nie posiadały stosownych decyzji, to brak jest podstaw do przyjęcia, że zostały one zrealizowane legalnie, a tym samym stanowią one samowolę budowlaną.
Rację ma również skarżąca podnosząc, że w obowiązujących przepisach prawa brak jest przepisów, które mogłyby uzasadnić tezę, że dopuszczalna jest realizacja tylko tablic o parametrach ściśle odpowiadających tablicom już istniejącym legalnie. Skarżąca słusznie bowiem wskazała, że tablice reklamowe, co do zasady nie są obiektami, które kreują jakiś samodzielny sposób zagospodarowania terenu i wyznaczają specyficzną funkcję. Stanowią natomiast często element uzupełniający istniejące zagospodarowanie. A zatem organ winien rozważyć również czy jeżeli występuje na tym terenie funkcja np. usługowa, to czy z taką funkcją zgodna jest, ewentualna lokalizacja urządzenia służącego reklamie. Oczywiście okoliczności te powinny zostać w sposób wyczerpujący uzasadnione.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji nie przeanalizowały w sposób prawidłowy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu na wyznaczonym przez siebie obszarze analizowanym. Wyjaśnić bowiem należy, że brak jest podstaw, aby funkcję terenu i zabudowy interpretować zawężająco, jako możliwość powstawania obiektów tylko tego samego rodzaju i tej samej funkcji, co już istniejące, bądź też ściśle odpowiadającym zabudowaniom na nieruchomościach bezpośrednio sąsiadujących. Kontynuacja funkcji nie oznacza bowiem nakazu mechanicznego powielania istniejącej zabudowy (vide: wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 298/14; z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 247/13; w Warszawie z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 634/13; w Łodzi z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1371/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 295/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 7/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 986/13).
Wobec powyższych ustaleń w ocenie Sądu organ odwoławczy nie dostrzegając wad i naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1, 107 § k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, sam dokonał naruszenia tych przepisów oraz dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec powyższego, konieczne jest wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ, stosownie do art. 153 p.p.s.a., kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ powinien przede wszystkim ustalić czy dla obiektu reklamowego którego dot. wniosek inwestora wydane zostało postanowienie przez PINB w ramach postępowania sanacyjnego. Organy winny również przeanalizować szczegółowo funkcje oraz cechy zabudowy i zagospodarowania terenu na wyznaczonym w sposób zgodny z § 3 ust. 2 rozporządzenia, obszarze analizowanym w kontekście spełnienia/niespełnienia warunku kontynuacji funkcji. Szczegółowa analiza sprawy i motywy podjętego rozstrzygnięcia powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu zawierającym konkretną argumentację na poparcie przyjętego stanowiska zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyły się: kwota wpisu sądowego w wysokości 500 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa – 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło