IV SA/Wa 2595/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. S. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że opuszczenie przez niego terytorium Polski pozbawiłoby go podstawowego prawa, jakim jest prawo do sądu oraz prawo do skontrolowania decyzji administracyjnej, z uwagi na ryzyko wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu do kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek jest nieuzasadniony. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] czerwca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2015 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Wstrzymanie wykonania decyzji odmownej polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Należy zatem uznać, że samo to, że dany akt jest rozstrzygnięciem odmownym nie przesądza o konieczności odmowy przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona interesu strony, dysponującej przyznanymi jej przez konkretną normę prawną uprawnieniami. Sad stwierdza, że skoro mocą zaskarżonej decyzji skarżący nie podlega przymusowemu wydaleniu, a jedynie nakłada się na nią obowiązek opuszczenia kraju w terminie 30 dni od doręczenia decyzji organu II instancji (art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), to wykonanie tej decyzji nie wywołuje skutków, które można by zakwalifikować według przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy brak jest stwierdzenia, że obowiązek opuszczenia kraju w terminie 30 dni podlega przymusowemu wykonaniu. Skutek przymusowego opuszczenia kraju wywołuje dopiero decyzja o zobowiązaniu do powrotu, która podlega przymusowemu wykonaniu. Sąd wyjaśnia, że skutek prawny decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy w postaci obowiązku opuszczenia kraju w terminie 30 dni od jej doręczenia, nie może być utożsamiany ze skutkami prawnymi decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Okoliczność, iż podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest niewykonanie wynikającego z decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie stanowi podstawy do uznania, że skutkiem tej decyzji jest wydalenie cudzoziemca do kraju pochodzenia. W istocie decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy nie skutkuje wydaleniem cudzoziemca, a stanowi jedynie materialnoprawną podstawę do wydania w odrębnym postępowaniu innej decyzji, tj. decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Decyzja o zobowiązaniu do powrotu ma inny charakter. Ta decyzja stwierdza konieczność powrotu cudzoziemca do kraju jego pochodzenia i jednocześnie stanowi podstawę do podjęcia określonych prawem środków, by ten cel został osiągnięty. Osiągnięcie celu gwarantuje nadanie tej decyzji waloru przymusowego wykonania. Zastosowanie ochrony tymczasowej ma chronić stronę przed możliwością powstania sytuacji, wywołanej wykonaniem decyzji, która doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustawowy obowiązek z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, nie powoduje ani znacznej szkody ani też trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji cudzoziemca. Nie będąc zobowiązanym do powrotu do kraju skarżący może skutecznie realizować swoje plany życiowe w Polsce. Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 331 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, zagwarantował cudzoziemcowi, który złożył do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na decyzję o zobowiązaniu do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, że z mocy samego prawa termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku. Mocą tego uregulowania, automatycznie, cudzoziemiec będzie objęty ochroną tymczasową do momentu rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu bez konieczności wykazywania jakichkolwiek ku temu argumentów. Skarżący musi jednak pamiętać, by dopełnić wymogów, które zapewnią skuteczność wniesionej przez niego skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej udzielenia statusu uchodźcy z uwagi na niewykonanie obowiązku określonego w art. 299 ust 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i powiązane z nim wszczęcie odrębnego postępowania, którego wynikiem może być wydalenie cudzoziemca, nie mieści się w przesłankach wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Uzależnienie wydania jednej decyzji od niewykonania obowiązku określonego w innej decyzji nie ma wpływu na określenie, jakie skutki prawne są tym decyzjom przypisane. Skutkiem wykonania decyzji o odmowie nadania uchodźcy będzie obowiązek opuszczenia terytorium Polski we wskazanym terminie. Natomiast skutkiem decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie wymuszenie poprzez aparat państwowy przy użyciu przepisanych prawem środków, by adresat tej decyzji opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero z tej ostatniej wynikać mogą okoliczności związane z pobytem cudzoziemca za granicą Polski. Tylko wówczas można poddać je ocenie pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Rozpatrywanie wystąpienia tych prawdopodobnych zdarzeń wcześniej, jako przesłanek wstrzymania byłoby niecelowe, bowiem nie wynikają one z wykonania zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji