IV SA/Wa 2595/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-16

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec skarżący decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy ma prawo do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) p.p.s.a. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy uwzględnić, gdy skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone przez brak dochodów i korzystanie z pomocy finansowej osób trzecich.
Stan faktyczny
Skarżący S. J. zaskarżył decyzję Rady do Spraw Uchodźców z czerwca 2015 r. o odmowie nadania mu statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zawierał informacji o dochodach i stanie majątkowym. Po wezwaniu do uzupełnienia danych, skarżący przedstawił oświadczenia potwierdzające brak dochodów, korzystanie z pomocy finansowej znajomych oraz brak rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
1) Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; 2) Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1) ustanowić dla S. J. radcę prawnego; 2) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. S. J. (dalej: "skarżący") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Nie podał żądnych informacji o majątku, dochodach i stanie rodzinnym. Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: a) złożenie oświadczenia o źródłach jego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności skąd czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, (w przypadku otrzymywania pomocy od osób trzecich np. krewnych lub znajomych, należy dołączyć ich oświadczenia o wielkości i rodzaju świadczonej przez nich pomocy), b) podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków; c) złożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; d) złożenie oświadczenia, jaki ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu; w przypadku wynajmowania mieszkania, należy przedstawić kopię umowy najmu. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie złożył oświadczenie, z którego wynika, że: - od 9 czerwca 2015 r. otrzymywał świadczenie z Urzędu do Spraw Cudzoziemców; po miesiącu od otrzymanie negatywnej decyzji w przedmiocie nadania statusu uchodźcy świadczenie to wstrzymano; - od początku czerwca 2015 r. skarżący zamieszkuje wraz z A. W., studentką, która pobiera rentę socjalną w wysokości 643,02 zł i jej matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości ok. 1700 zł; - wyżej wymienione pomagają skarżącemu w utrzymaniu, mieszka u nich bezpłatnie, ponadto otrzymuje od nich pomoc finansową w wysokości 400 zł miesięcznie; - nie posiada żadnych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych. Do wyżej omawianego pisma dołączył kopie dokumentów potwierdzających informacje zawarte w oświadczeniu Stwierdzono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). Według przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony. Nie ulega wątpliwości, że niniejsza skarga na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. orzekającą o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, dotyczy udzielenia mu ochrony międzynarodowej. Sprawy wydawania tych decyzji regulują przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.). Status uchodźcy i ochrona są jednymi z form ochrony cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 powołanej ustawy). W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie tego wniosku jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Rozpoznając natomiast wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu stwierdzono, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, nie może podjąć pracy, korzysta z pomocy finansowej znajomych w wysokości ok. 400 zł miesięcznie. W tej sytuacji należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 249 a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. g), art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło