IV SA/Wa 2596/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-19
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której celem statutowym jest podejmowanie działań na rzecz przestrzegania praw człowieka i przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik w sprawie dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, jeśli środkiem do osiągnięcia celu jest występowanie w postępowaniach sądowych w obronie interesu społecznego?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli jej cele statutowe są zgodne z zakresem sprawy, a dopuszczenie do udziału w postępowaniu należy do wskazanych w statucie środków działania służących realizacji tych celów. W sprawach dotyczących nadania statusu uchodźcy nie występuje interes społeczny w rozumieniu art. 33 § 2 P.p.s.a., a jedynie indywidualny interes skarżącego, co wyklucza możliwość dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu na tej podstawie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców odmawiającą nadania statusu uchodźcy. Stowarzyszenie powołało się na swoje cele statutowe dotyczące praw człowieka i przeciwdziałania nierównemu traktowaniu oraz na środek działania w postaci występowania w postępowaniach sądowych w obronie interesu społecznego. Sąd pierwszej instancji pierwotnie nie dopuścił Stowarzyszenia do udziału w sprawie, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie i nakazał ponowne rozpoznanie wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na rozprawie wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w sprawie
IV SA/Wa 2596/15
Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] w Warszawie, zwane dalej "Stowarzyszeniem", pismem z 18 stycznia 2016 r. na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., wniosło o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu ze skargi M. L. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy (k. 54).
Stowarzyszenie we wniosku (k. 54) wskazało, że jego celem statutowym jest podejmowanie działań na rzecz przestrzegania praw człowieka i przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu.
Podczas rozprawy 26 stycznia 2016 r. (k. 69-70):
- przedstawiciel Stowarzyszenia r. pr. I. S. poparła wniosek i oświadczyła, że Stowarzyszenie w sprawie występuje w obronie interesu społecznego, ponieważ cudzoziemcy są grupą społeczną, która powinna być reprezentowana;
- Skarżąca ustanowiła r. pr. I. S. swoim pełnomocnikiem.
Postanowieniem z 26 stycznia 2016 r., wpisanym do protokołu rozprawy
(k. 70), Sąd na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. nie dopuścił Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.
Wyrokiem z tego samego dnia Sąd oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z 26 stycznia 2016 r., jednak z innych przyczyn aniżeli wskazane w zażaleniu, które wzięto pod uwagę z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien rozpoznać wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, stosując się do reguł zawartych w art. 162 i 163 § 1 P.p.s.a.
Na rozprawie 19 października 2016 r. przedstawiciel Stowarzyszenia podtrzymał wniosek, a działając jako pełnomocnik Skarżącej poparł go.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
IV SA/Wa 2596/15
Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym wniosek Stowarzyszenia rozpoznano na rozprawie oraz sporządzono odrębną sentencję postanowienia podpisaną przez wszystkich sędziów, którzy brali udział w jego wydaniu.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 P.p.s.a. jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi.
Stosownie do mającego w sprawie zastosowanie art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Dla rozstrzygnięcia istotny jest więc zakres statutowej działalności Wnioskodawcy. Pojęcie to należy rozumieć jako cel i środki jego statutowej działalności. Aby dopuścić go do udziału w postępowaniu, powinien za tym przemawiać cel statutowej działalności, a równocześnie dopuszczenie do udziału w postępowaniu powinno należeć do wskazanych w statucie środków działania organizacji społecznej, służących realizacji celów.
Stowarzyszenie we wniosku, jak i w zażaleniu wskazało, że:
- jego celem statutowym jest podejmowanie działań na rzecz przestrzegania praw człowieka i przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu (§ 6 ust. 4 oraz ust. 1 in fine statutu) oraz udzielanie bezpłatnej pomocy prawnej cudzoziemcom (§ 6 ust. 2 statutu),
- środkiem do osiągnięcia tych celów jest m. in. występowanie w postępowaniach sądowych w obronie interesu społecznego (§ 7 pkt 2 statutu).
W związku z powyższym należy zauważyć, że występuje cel statutowy, uzasadniający zadośćuczynienie wnioskowi w postaci podejmowania działań na rzecz przestrzegania praw człowieka i przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu (§ 6 ust. 4 oraz ust. 1 in fine statutu). Za cel uzasadniający dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie można natomiast uznać świadczenia bezpłatnej pomocy prawnej cudzoziemcom, ponieważ Stowarzyszenie już obecnie świadczy taką pomoc Skarżącej (przedstawiciel Stowarzyszenia została pełnomocnikiem
IV SA/Wa 2596/15
Skarżącej). Także pozostałe wymienione w statucie cele nie uzasadniają zadośćuczynienia wnioskowi.
Nie można jednak uznać, że za dopuszczeniem przemawia katalog środków wskazanych w statucie, uzasadniających dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Wnioskodawca powołuje się w kontekście środków na § 7 ust. 2 statutu, przewidujący występowanie w postępowaniach sądowych w obronie interesu społecznego. W sprawach w przedmiocie nadania statusu uchodźcy nie występuje jednak element interesu społecznego, ponieważ sprawy takie dotyczą konkretnej, indywidualnej osoby i nie mają wpływu na całą społeczność. Pozostałe wymienione w statucie środki również nie uzasadniają zadośćuczynienia wnioskowi.
Wobec powyższego wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło