IV SA/Wa 2597/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi N. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego N. T. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 16 stycznia 2012 r. N.T. wystąpił za pośrednictwem pełnomocnika, B.P. do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach(Dz U. Nr 191, poz. 1133). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że nie udokumentował on, iż na terytorium Polski przebywa nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007r. (k. 28-29). W ocenie organu I instancji posiadanie przez stronę dokumentu podróży wydanego dopiero w dniu [...] października 2011 r. w Ambasadzie S. w W., brak jakichkolwiek dokumentów mogących świadczyć o pobycie na terytorium Polski i funkcjonowaniu w polskim społeczeństwie, a także treść zeznań złożonych w toku postępowania i całkowity brak znajomości przez wnioskodawcę języka polskiego budzą uzasadnione wątpliwości co do jego nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. N.T. reprezentowany przez pełnomocnika B.P. wniósł odwołanie podnosząc, iż zainteresowany przebywa w Polsce od czerwca/lipca 2006 r. i od tego czasu nie opuszczał terytorium kraju. Podkreślono, że stosowne oświadczenie w tej kwestii zainteresowany złożył w dniu 12 stycznia 2012 r. i kierując się art. 75 k.p.a. oświadczenie to jest dowodem w sprawie, gdyż nie ma przepisu, który wymagałby udokumentowania nielegalnego przekroczenia granicy w przypadku ubiegania się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. Podkreślono, że podczas przekraczania granicy został cudzoziemcowi odebrany dokument podróży, na co on nie miał wpływu, nie miał też potrzeby wyrabiania przez ten czas nowego dokumentu podróży, gdyż przebywał tu nielegalnie, przez cały okres pobytu nie zaistniały ponadto okoliczności, które skutkowałyby posiadaniem przez stronę jakiekolwiek dokumentu mogącego świadczyć o przebywaniu tu. Pełnomocnik strony zakwestionował fakt, iż organ I instancji nie wstrzymał się z wydaniem, decyzji do czasu uzyskania odpowiedzi z Ambasady S. w W., skoro podał konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w tej części, jako dowód przedłużenia rozpatrywania sprawy. Odnosząc się do nieznajomości przez cudzoziemca języka polskiego podkreślono, że znajomość ta była mu nie potrzebna, gdyż nigdy nie opuszczał W., gdzie mieszka, pracuje, utrzymuje kontakty wyłącznie z obywatelami S., a w razie potrzeby może liczyć na pomoc brata. Jako dowód w sprawie do odwołania dołączono oświadczenie pana T.T. z dnia [...] kwietnia 2012r. w kwestii pobytu pana N.T.na terytorium Polski. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez N.T., ur. [...] 04.1976r. od decyzji Wojewody [...]orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu organ wskazał, iż kluczowe znaczenie w sprawie ma stwierdzenie, czy strona spełnia wymóg określony w art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. We wniosku o udzielenie zezwolenia zainteresowany podał, że w Polsce przebywa od dnia 15 czerwca 2006 r. oraz, iż wjechał tu nielegalnie przekraczając granicę. W części E pkt IV lit, a i pkt V formularza wniosku zainteresowany podał, że od dnia 15 czerwca 2006 r. nie opuszczał terytorium Polski. Do wniosku dołączono ponadto oświadczenie strony z dnia 12 stycznia 2012 r., iż przebywa na terytorium Polski nieprzerwanie od dnia 15 czerwca 2006 r. (k. 16). Strona podała we wniosku adres zamieszkania: ul. [...] w W. Składając wniosek zainteresowany okazał dokument podróży wydany mu w dniu [...] października 2011 r. przez Ambasadę S. w W. (k. 13-15). Dokument ten nie zawierał żadnych dat przekroczeń granicy. Cudzoziemiec nie figuruje w ewidencji osób przekraczających granicę Polską w okresie od dnia 20 grudnia 2007r. do dnia 15 lutego 2012r. (k. 23). W ocenie organu odwoławczego okoliczności sprawy i materiał dowodowy uzasadniają stwierdzenie, iż nie są wiarygodne oświadczenia strony (w tym zeznania) w części dotyczącej okoliczności wjazdu i pobytu w Polsce, w szczególności nieprzerwanego pobytu tu co najmniej od dnia 20 grudnia 2007r. Powyższe stwierdzenie uzasadniają w szczególności następujące ustalenia: w części E pkt IV lit. b formularza wniosku, a także w pisemnym oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2012 r. zainteresowany precyzyjnie i konsekwentnie wskazał tą samą datę przyjazdu do Polski, tj, dzień 15 czerwca 2006r., natomiast wtoku przesłuchania w dniu 27 marca 2012r. nie potrafił stwierdzić w jakim miesiącu przyjechał do Polski (czy był to czerwiec, czy lipiec) i zeznał, że nie pamięta dokładnie okoliczności przyjazdu. Zdaniem organu na niekorzyść strony przemawia fakt, że nie potrafi nic powiedzieć po polsku, nie zna podstawowych zwrotów grzecznościowych, nie wie, czy w W. jest, [...], rzeka. Powyższe budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście deklarowanego nieprzerwanego pobytu tu od 2006r., w tym zamieszkiwania przez 2 lata w W.. Strona nie wie czy w W. jest rzeka, pomimo deklaracji zamieszkiwania przy ul. [...] w W. przez 2 lata, która to ulica jest stosunkowo niedaleko [...] i deklaracji przeprowadzenia się następnie do W. (przeprowadzając się z ul. [...] do W. strona musiałaby przejeżdżać przez [...]). Okoliczności te podważają wiarygodność zeznań strony w kwestii okoliczności pobytu w Polsce. Zainteresowany nie potrafi również stwierdzić jak nazywa się miejscowość (W.), w której zadeklarowała zamieszkiwanie od 4 lat. Okoliczność ta podważa wiarygodność zeznań strony w szczególności w części dotyczącej okresu zamieszkiwania w W. W ocenie organu odwoławczego zeznania strony pozostają w sprzeczności z treścią odwołania w części dotyczącej miejsca zamieszkiwania na terytorium Polski. W dniu 27 marca 2012r. strona zeznała, że po przyjeździe do Polski przez 2 lata mieszkała w W. przy ul. [...] natomiast w odwołaniu pełnomocnik strony podkreślił, iż strona od początku pobytu w Polsce przebywa w W., której nigdy nie opuszczała dlatego m.in. nie zna języka polskiego. Z kolei w oświadczeniu z dnia 31 lipca 2012 r. pełnomocnik strony stwierdził, że potwierdza treść zeznań strony z dnia, jako zgodne z tymi, które uzyskał od niego w chwili ustanowienia go pełnomocnikiem. Powyższe, istotne rozbieżności uzasadniają stwierdzenie, iż okoliczności wjazdu i pobytu pana N.T.na terytorium Polski były inne niż deklarowane. Zdaniem organu także pisemne oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2012 r. T.T. pozostaje w sprzeczności z zeznaniami samego cudzoziemca w części okoliczności pobytu w Polsce. T.T. stwierdził, że N.T.nieprzerwanie zamieszkuje od czasu przyjazdu do Polski w W., dlatego m.in. nie zna języka polskiego, natomiast strona w dniu 27 marca 2012 r. zeznała, że po przyjeździe do Polski przez 2 lata zamieszkiwała w W. Organ odwoławczy uwzględniając powyższe, istotne rozbieżności pomiędzy zeznaniami strony, a oświadczeniem pana T.T, kierując się art. 78 § 1 k.p.a. nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania T.T. w charakterze świadka. Dowód ten nie miałby bowiem znaczenia w sprawie, gdyż już pisemne oświadczenie T.T w części okoliczności pobytu przez N.T.w Polsce jest niewiarygodne z uwagi na jego sprzeczność z zeznaniami samego cudzoziemca. W ocenie organu odwoławczego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy należy stwierdzić, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy. Pismem z dnia 25 września 2012 r. N.T.wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jest prostym, niewykształconym robotnikiem, którego nie interesują kwestie geograficzne i społeczne w Polsce. Podkreślił, iż nauka języka nie przychodzi mu łatwo. Odnosząc do nieścisłości w zakresie podania daty przekroczenia granicy wyjaśnił, że wprawdzie podał konkretną datę ale nie jest pewien kiedy dokładnie miało to miejsce. Ponadto nieścisłości wynikać mogą z błędnego tłumaczenia i mogą być wynikiem upływu czasu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o powyższe kryteria Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja Wojewody [...]naruszają przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a. tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Podstawę materialno - prawną podejmowanych w sprawie decyzji stanowił art. 1 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133) który stanowi, że ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 2) nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 3) wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku. Stosownie do treści art. 3 ust. 4 i 5 powołanej ustawy pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.), zgodnie z którym pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: 1) wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; 3) (uchylony); 4) leczeniem cudzoziemca. Skarżący N.T. występując do Wojewody [...]z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, wskazał iż zamieszkuje na terytorium Polski nieprzerwanie od 2006 r. Orzekające w sprawie organy uznały, że skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, iż przebywa w Polsce nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., a materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, iż pobyt ten jest znacznie krótszy. W ocenie Sądu jednak organy orzekające w niniejszej sprawie z wyraźnym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły czy skarżący przebywa w Polsce nieprzerwanie co najmniej od 20 grudnia 2007r. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Organ uznał, iż skoro skarżący nie zna nawet polskich zwrotów grzecznościowych, nie wie czy przez W. przepływa [...] oraz że w W. jest [...] oznacza to, że wyjaśnienia te są niewiarygodne i nie pozwalają na uznanie że spełnione zostały przesłanki z art. 3 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. W ocenie Sądu ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dowolna. Skoro bowiem skarżący przebywa w Polsce nielegalnie, pracuje i przebywa wśród osób narodowości [...] i jak wyjaśnia jest prostym, niewykształcony człowiekiem to w ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości, iż skarżący nie nauczył się języka polskiego. Trudno również od osoby przebywającej w Polsce nielegalnie wymagać, aby zwiedzała W. i była w stanie odpowiedzieć na pytanie gdzie znajduje się Z.. W ocenie Sądu za przedwczesną uznać należy także ocenę organu dotyczącą pisemnego oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2012 r. złożonego przez .T. Zdaniem organu odwoławczego oświadczenie to pozostaje w sprzeczności z zeznaniami samego cudzoziemca w części okoliczności pobytu w Polsce. T.T. stwierdził bowiem, że N.T.nieprzerwanie zamieszkuje od czasu przyjazdu do Polski w W., dlatego m.in. nie zna języka polskiego, natomiast strona w dniu 27 marca 2012 r. zeznała, że po przyjeździe do Polski przez 2 lata zamieszkiwała w W. Należy zauważyć, iż reprezentująca skarżącego w postępowaniu administracyjnym B.P. wnosiła o przesłuchanie T.T., które pozwoliłoby na wyjaśnienie powyższych rozbieżności. Jednakże organ drugiej instancji z naruszeniem art. 15 k.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie podjął jakichkolwiek działań, które mogłyby wyjaśnić czy skarżący rzeczywiście zamieszkuje w Polsce nieprzerwanie co najmniej od 20 grudnia 2007 r. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez skarżącego na rozprawie od 2007r. wynajmuje od Polaka mieszkanie i mógłby on potwierdzić, fakt zamieszkiwania skarżącego w Polsce co najmniej od 20 grudnia 2007 r. Ponadto z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego wynika, że w Polsce przebywa również legalnie brat skarżącego, który może złożyć w sprawie wyjaśnienia. Zauważyć w tym miejscu należy, iż pewne nieścisłości w wyjaśnieniach skarżącego wynikać mogą z błędnego tłumaczenia udzielanych przez niego wyjaśnień na co zwrócił podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie uwagę T.T. pełniący rolę tłumacza. Skarżący miał problem ze wskazaniem poprawnie nazwy adresu pod którym zamieszkuje. Z tłumaczenia wynikało, że jest to miejscowość U. koło W., natomiast prawdopodobnie chodzi o miejscowość U. koło W. Mając na uwadze, że skarżący nie był w postępowaniu administracyjnym reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i jak podkreśla jest prostym człowiekiem który nie zna języka polskiego, przerzucanie przez organy administracji publicznej ciężaru dowodowego na skarżącego stanowi naruszenie powołanych zasad postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organom administracji publicznej. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Jednocześnie Sąd - działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.