IV SA/Wa 2598/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu) jest uzasadnione ze względu na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu) zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wykonanie tej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, takie jak znaczne koszty związane z ewentualnym zasypaniem rowu w przypadku uchylenia decyzji, a także potencjalne, trudne do ustalenia zmiany w stosunkach wodnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i nie może być poprzedzona oceną zasadności skargi.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która nakazywała właścicielom sąsiedniej działki przywrócenie poprzedniej funkcji rowu poprzez wykonanie nowego rowu na działce skarżącej. Skarżąca podniosła, że wykonanie decyzji stanowi faktyczne wywłaszczenie bez odszkodowania i może prowadzić do znacznych kosztów w przypadku konieczności zasypania rowu po ewentualnym uchyleniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]:
1. uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w części dotyczącej przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu), zlokalizowanego na działkach nr geod. [...] oraz [...],, obręb [...] w [...];
2. nakazał właścicielom działki nr geod. [...] – J. M. i C. M. przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu),usytuowanego historycznie na granicy działek [...] i [...], poprzez wykonanie "nowego" rowu – na nieruchomości o nr ewid. [...] w miejscu przeznaczonym wg §12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] w [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., zmienionego uchwałą [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.) jako teren ciągu pieszo- jezdnego, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (na rysunku planu oznaczony symbolem 4.12Kx).
Do czasu wykupienia działki przez Urząd Miejski w [...], działka pozostaje własnością A. M. Parametry "nowego" rowu, który docelowo powinien pełnić funkcję rowu przydrożnego planowanego do realizacji ciągu pieszo-jezdnego: szerokość rowu w dnie - 0,40 m, nachylenie skarp 1 : 1,5, minimalny spadek 0,4%o; skarpy rowu należy obsiać mieszanką traw; w miejscu wlotu "rowu zachodniego" do rowu przydrożnego ul. [...], skarpy i dno rowu należy umocnić brukiem na zaprawie cementowej, na pozostałym odcinku w dnie rowu należy wykonać umocnienie w postaci kiszki faszynowej;
3. część decyzji dotyczącą działki nr geod. [...], obręb [...], pozostawił bez zmian;
4. stwierdził, że warunki skoordynowania trasy przebiegu rowu z infrastrukturą techniczną na nieruchomościach sąsiednich (...) powinny być określne szczegółowo w projekcie technicznym (wykonawczym), który powinien być pierwszym etapem realizacji przedmiotowego obowiązku, stanowiącym załącznik przy uzyskiwaniu odpowiednich pozwoleń i uzgodnień; Zgodnie z MPZP dopuszcza się zmianę przebiegu ciągu 412Kx z zachowaniem ciągłości i minimalnej szerokości 4 m, po przebudowie i zmianie. Termin opracowania dokumentacji w ww. zakresie ustalono - 3 miesiące od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji,
Termin wykonania rowu ustalono - do dnia 30 czerwca 2018 roku;
5. ustalił odpowiedzialnych za utrzymanie urządzenia wodnego (rowu) i jego właściwe funkcjonowanie: właściciela działki rowu przez którą on przebiega – A. S., tj. w granicach działki [...] - oraz C. i J. M., odnoszących korzyści z funkcjonowania rowu, na pozostałym odcinku (działka [...] - obecny nr geod. [...]). A. M., za udzielenie zgody na wykonanie rowu, na będącej jej własnością działce [...], zwolniona zostanie zarówno z kosztów budowy, jak i konserwacji przedmiotowego urządzenia wodnego.
W skardze na ww. decyzję A. M. wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając wniosek, skarżąca podniosła, że z regulacji art. 140 Kc wynika m. in. co jest wyznacznikiem granic prawa własności, są to mianowicie ustawy. Przepis art. 64b Prawa wodnego, stanowiący materialną podstawę wydanej decyzji, w żaden sposób nie odnosi się do ograniczenia prawa własności, ani tym bardziej nie dopuszcza możliwości "przeniesienia" urządzenia wodnego.
Wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją doprowadzi do faktycznego wywłaszczenia prawa własności skarżącej w odniesieniu do tej części nieruchomości, na której ma być wykonane urządzenie wodne (rów). Wywłaszczenia, za które skarżąca nie otrzyma odszkodowania, ponieważ decyzja wywłaszczeniowa nie została wydana. Ponadto skarżąca podniosła, że w przypadku uchylenia zaskarżonych decyzji i wydania nowych rozstrzygnięć nakładających odtworzenie rowu w jego dawnym miejscu, nowo wykonany rów trzeba będzie zasypać, co spowoduje dodatkowe znaczne koszty.
Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2017 r. Sąd wezwał pozostałe strony do ustosunkowania się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak wezwania te pozostały bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a." jest, że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. dopuszcza jednak na wniosek skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższej regulacji wynika, że instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, albowiem może mieć miejsce jedynie w przypadku gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej. Zastosowanie tej instytucji nie może być poprzedzone oceną zasadności skargi, ponieważ takie działanie sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu, sprowadzającą się do przedsądu.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przesłanka wyrządzenia znacznej szkody dotyczy takiej szkody zarówno majątkowej jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja m. in. nakazująca właścicielom działki sąsiedniej wykonanie rowu na działce stanowiącej własność skarżącej. W ocenie Sądu wykonanie zaskarżonej decyzji z natury rzeczy może nieść ze sobą istotne trudności i znaczne koszty związane z ewentualnym zasypaniem rowu, jeżeli zaskarżona decyzja miałaby być wykonana przed zakończeniem niniejszego postępowania, a następnie sąd uchyliłby to orzeczenie.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie należy uznać za uprawdopodobnione, że wykonanie urządzenia wodnego, zgodnie z zaskarżoną decyzją, może spowodować trudne do odwrócenia skutki, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości. Co prawda, wykonanie rowu, następnie jego zasypanie – w związku z ewentualnym uchyleniem zaskarżonej decyzji - jest technicznie możliwe, jednak może wiązać się z dużymi nakładami pracy, środków pieniężnych, jak również możliwymi, a trudnymi do precyzyjnego ustalenia zmianami w zakresie stosunków wodnych na przedmiotowych działkach.
Biorąc więc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tego orzeczenia groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło