IV SA/Wa 26/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: przyznać radcy prawnemu M. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług oraz kwotę 17,80 (siedemnaście 80/100) złotych tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Postanowieniem z 18 lutego 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 26/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone i poprzedzające je postanowienie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał wyznaczonej w niniejszej sprawie pełnomocnikiem A. G. (skarżącej) – r. pr. M. S. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w pierwszej instancji. W dniu 8 lipca 2016 r. Generalny Dyrektor Ochrony środowiska złożył skargę kasacyjną w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r., działając na podstawie substytucji udzielonej przez wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu, r. pr. M. P. sporządził i złożył odpowiedź na skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2054/16 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę kasacyjną. W piśmie z dnia 13 września 2017 r. pełnomocnik z urzędu zwrócił się o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu kasacyjnym i oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu poniesionych wydatków kosztów korespondencji (poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dowodów uiszczenia opłat zostały dołączone do pisma), tj.: - opłaty pocztowej za nadanie w dniu 9 sierpnia 2016 r. odpowiedzi na skargę kasacyjną do WSA i organu – łącznie 8,40 zł; - opłaty pocztowej za nadanie przedmiotowego pisma – 5,20 zł; - opłaty pocztowej za nadanie przesyłki z dnia 12 grudnia 2016 r. zawierającej wyrok sądu pierwszej instancji do skarżącej – 4,20 zł; - opłaty pocztowej za nadanie pisma z dnia 13 września 2017 r. z wyrokiem NSA do skarżącej – 5,20 zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania jest wniosek o wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu w postępowaniu przed sądem w drugiej instancji. Pełnomocnik z urzędu sporządził w imieniu skarżącej odpowiedź na skargę kasacyjną wniesioną przez organ. W tym miejscu należy odwołać się do uchwały z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 (ONSAiWSA 2013, nr 3, poz. 38), w której Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 204 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. Stosownie do uchwały, wynagrodzenie dla pełnomocnika za złożoną odpowiedź na skargę kasacyjną wynosi tyle, ile stawka minimalna za sporządzenie skargi kasacyjnej W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna organu została wniesiona w dniu 8 lipca 2016 r. Zatem szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez adwokata ustanowionego z urzędu, reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805), dalej: "rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.", w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata maksymalna o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. Przy ustalaniu wynagrodzenia, którego stawkę maksymalną określono w wyżej powołanym przepisie, należy brać pod uwagę brzmienie § 4 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Zgodnie z tym przepisem opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Jak już wyżej wskazano, pełnomocnik skarżącej sporządził w postępowaniu kasacyjnym jedno pismo procesowe (odpowiedź na skargę kasacyjną), nie było wymagane stawiennictwo w sądzie i uczestniczenie w rozprawie (rozprawach), bowiem skarg kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Ponadto pełnomocnik skarżącej uczestniczył w postępowaniu przed sądem w pierwszej instancji. Uwzględniając zatem, stosownie do § 4 ust. 2 powoływanego rozporządzenia, zarówno niezbędny nakład pracy wyznaczonego pełnomocnika, jak i charakter sprawy, nie znaleziono podstaw do ustalenia opłaty wyższej niż ½ opłaty maksymalnej określonej w wyżej powołanych przepisach. W rozpoznawanej sprawie, należało zatem ustalić opłatę w wysokości 120 zł (½ x 240 zł). Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług (27,60 zł). Zatem wynagrodzenie z uwzględnieniem stawki podatku wynosi 147,60 zł. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują również niezbędne i udokumentowane wydatki. Zatem, w odniesieniu do wniosku o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w łącznej wysokości 23 zł, starszy referendarz sądowy uwzględnił jako niezbędne i udokumentowane koszty - opłaty pocztowe za: nadanie w dniu 9 sierpnia 2016 r. odpowiedzi na skargę kasacyjną do WSA i organu (8,40 zł); nadanie przesyłki z dnia 12 grudnia 2016 r. zawierającej wyrok sądu pierwszej instancji do skarżącej (4,20 zł); nadanie pisma z dnia 13 września 2017 r. z wyrokiem NSA do skarżącej (5,20 zł). Nie można natomiast uznać za niezbędny wydatek, kosztów opłacenia przesyłki nadanej w dniu 14 września 2017 r., zawierającej wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc udzieloną skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (5,20 zł). Należy mieć bowiem na uwadze, że jakkolwiek pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane, to nie powinno budzić wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Złożenie wniosku przez pełnomocnika z urzędu o przyznanie mu wynagrodzenia dotyczy natomiast interesu własnego pełnomocnika i nie może być uznane za udzielenie pomocy prawnej mocodawcy, za które przysługuje wynagrodzenie i co za tym idzie - zwrot wydatków poniesionych na opłatę pocztową za nadanie do sądu pisma w tym przedmiocie. Zatem uznano, że w rozpatrywanej tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu kwotę 17,80 zł. Z tych względów, na 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714)., postanowiono jak w sentencji.