IV SA/Wa 2600/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. A. C. na urzędowym formularzu z dnia 17 czerwca 2013 r. zwrócił się po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest emerytura jego żony w wysokości 1.300 zł oraz dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznane skarżącemu do gruntów rolnych w wysokości 10.000 zł rocznie. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnych o pow. 7 ha. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że sytuacja materialna jego rodziny jest trudna, bowiem z powodu złej sytuacji w rolnictwie grunty rolne, których jest właścicielem, nie zostały obsiane. Skarżący oświadczył, że posiada zadłużenie w banku na kwotę 80.000 zł. Ponieważ oświadczenie skarżącego z dnia 17 czerwca 2013 r. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. wezwano go do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest do: 1) przedłożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne – z ostatnich trzech miesięcy (maj, czerwiec, lipiec) wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji; 2) przedłożenie dokumentów (rachunki, faktury, dowody wpłaty itp.) wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie stałych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego (wyżywienie, leczenie, opłaty za energię elektryczną, opał, gaz, wodę i inne wydatki ponoszone w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych); 3) decyzji właściwego organu o przyznaniu dopłat z tytułu zalesienia gruntów rolnych, 4) zaświadczenia właściwego organu potwierdzające, że gospodarstwo rolne skarżącego zostało dotknięte klęską żywiołową. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 sierpnia 2013 r. (k. 139 akt sądowych). Termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 12 sierpnia 2013 r. upłynął zatem w dniu 23 sierpnia 2013 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie złożył do akt sprawy żądanych od niego dokumentów i oświadczeń. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jej możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący po raz kolejny (pierwszy wniosek został złożony w dniu 13 lutego 2012 r.) wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 17 czerwca 2013 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez niego w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Ustaleniu relacji miesięcznych wpływów do budżetu domowego do wysokości jego niezbędnych obciążeń służyło zobowiązanie skarżącego do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczeń dotyczących wydatków poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy na bieżące utrzymanie. W celu potwierdzenia rzeczywistych dochodów z gospodarstwa rolnego o pow. 7 ha wnioskodawca został natomiast wezwany do nadesłania decyzji właściwego organu o przyznaniu dopłat z tytułu zalesienia gruntów rolnych oraz zaświadczenia o dotknięciu gospodarstwa rolnego klęską żywiołową. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 12 sierpnia 2013 r. wezwanie nie udzieliła odpowiedzi. Stwierdzić zatem należy, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż skarżący zwracając się już w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 kwietnia 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy nie udzielił wystarczających informacji na temat jego aktualnej sytuacji majątkowej. Skierowane do niego uprzednio wezwania pozostały również bez odpowiedzi. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 12 sierpnia 2013 r. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy. Dopóki strona nie złoży do akt spawy stosownych dokumentów i wyjaśnień, uwzględnienie jej wniosku nie będzie możliwe. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.