IV SA/Wa 2611/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania wniosku P. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odrzucić wniosek Skarżący P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) w związku z art. 233 oraz 219 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a.", skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega opłacie sądowej (wpisowi) w wysokości 100 złotych, którą skarżący winien był uiścić przy wniesieniu skargi. Wobec tego, że skarżący nie uiścił wpisu wraz z wniesieniem skargi, Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia należnej opłaty sądowej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe wezwanie Sądu zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 21 listopada 2012 r. Pozostało ono jednak bez odpowiedzi. Skarżący - w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 28 listopada 2012 r. - nie uiścił wpisu od skargi ani nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym co najmniej zwolnienie od żądanej opłaty sądowej. Postanowieniem z 21 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. B. na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2012 r., wobec tego, iż skarżący nie uiścił wpisu od skargi w zakreślonym przez Sąd terminie. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej - na adres wskazany w skardze - w dniu 3 stycznia 2013 r. Odbiór pokwitował osobiście skarżący P. B. W dniu 7 stycznia 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący złożył pismo, które Sąd uznał za wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 10 stycznia 2013 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy tzw. "PPF", celem jego wypełnienia w terminie 7 dni i nadesłania do Sądu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie Sąd skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". Zarządzeniem referendarza sądowego z 24 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżącego. Skarżący w dniach 11 lutego 2013 r. i 13 lutego 2013 r. (daty nadania pism w urzędzie pocztowym) odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego, skutkiem czego postanowieniem z 19 lutego 2013 r. przyznano P. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie skarżący złożył pismo procesowe z 23 kwietnia 2013 r., w którym wniósł o "wznowienie postępowania sądowego". Wskazał, że podtrzymuje swoją skargę i prosi o "uchylenie wpłaty 100 złotych". Wobec nieprecyzyjności wniosków skarżącego, Sąd - zgodnie z zarządzeniem z 8 maja 2013 r. - przesłał kserokopię ww. pisma ustanowionemu w sprawie dla skarżącego adwokatowi z urzędu, zobowiązując do jednoznacznego sprecyzowania żądań w nim zawartych. W piśmie procesowym z 16 maja 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), oznaczonym datą "9.05.2013." skarżący poinformował Sąd, że otrzymał od swojego pełnomocnika z urzędu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od postanowienia z 21 grudnia 2012 r. Ponownie wniósł o "wznowienie procesu sądowego". W piśmie z 24 maja 2013 r. (data złożenia w sądzie - 29 maja 2013 r.) pełnomocnik z urzędu wniosła o potraktowanie pisma skarżącego z 23 kwietnia 2013 r. jako pisma procesowego złożonego w sprawie "bez odnotowywania zawartych w nim wniosków". Niezależnie od powyższego pełnomocnik wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podniosła w pierwszej kolejności, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie został uchybiony. Od momentu ustanowienia pełnomocnikiem z urzędu, adwokat podjęła próby skontaktowania się ze skarżącym celem omówienia jego sytuacji procesowej. Próby okazały się nieskuteczne, bowiem skarżący nie odpowiadał na pisma, które były do niego kierowane. Pełnomocnik ostatecznie ustaliła, że P. B. przebywa w zakładzie psychiatrycznym w [...] z uwagi na zespół urojeniowy, na który cierpi. Spotkanie ze skarżącym miało miejsce w dniu 24 maja 2013 r. i od tej daty, zdaniem pełnomocnik, należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero bowiem w tym dniu zaistniała możliwość wyjaśnienia skarżącemu jego sytuacji procesowej, z której wcześniej z powodu choroby psychicznej nie zdawał sobie sprawy. Dalej we wniosku podniesiono, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi nie ze swojej winy. Skarżący przebywając w Areszcie Śledczym, znajdował się pod opieką tamtejszego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Od dnia 26 lutego 2013 r. przebywa już w szpitalu psychiatrycznym w [...], gdzie kontynuuje leczenie. Niewątpliwie choroba psychiczna, na którą cierpi skarżący stanowi przeszkodę niezależną od niego, trudną do przezwyciężenia i uniemożliwiającą złożenie mu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłaty wpisu od skargi w terminie. Z uwagi na nią skarżący ma problemy ze zrozumieniem kierowanych do niego wezwań, o czym może świadczyć charakter składanych przez niego pism. W konsekwencji nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie mógł w terminie dopełnić czynności procesowej tj. uiścić wpisu od skargi bądź złożyć wniosku o zwolnienie z obowiązku jego uiszczenia. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniosła o uwzględnienie wniosku i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd zważył co następuje: Jak wynika z treści art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych został w niniejszej sprawie złożony z uchybieniem 7-dniowego, ustawowego terminu. Jak wskazano w stanie sprawy w dniu 21 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. B., wobec tego, iż skarżący nie uiścił wpisu od skargi w zakreślonym przez Sąd terminie. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej - na adres wskazany w skardze - w dniu 3 stycznia 2013 r. Odbiór pokwitował osobiście skarżący. W tym też dniu skarżący dowiedział się, iż uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Datę tę Sąd uznał jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu, od której to biegł siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten upłynął w dniu 10 stycznia 2013 r. Tymczasem pełnomocnik skarżącego złożyła przedmiotowy wniosek w dniu 29 maja 2013 r. W związku powyższym wniosek należało uznać za spóźniony. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej we wniosku, wskazać trzeba, że nie znajduje ona potwierdzenia w aktach sprawy. Nie jest sporne, że skarżący cierpi na chorobę psychiczną i obecnie przebywa w specjalistycznym szpitalu. Nie jest również sporne, że w dniu wniesienia skargi przebywał w Areszcie Śledczym [...]. Powyższe okoliczności nie przeszkodziły jednak skarżącemu w podjęciu się obrony swoich praw w postępowaniu sądowym. W istocie pisma skarżącego są nieprecyzyjne i nieprofesjonalne lecz tylko z tego powodu nie można przyjąć, że skarżący nie może w należyty sposób dokonywać czynności procesowych. Jak wskazano wyżej skarżący: • po pierwsze samodzielnie sporządził i złożył skargę do sądu na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2012 r.; • po drugie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (choć nie w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi); • po trzecie odpowiedział na wezwanie Sądu dotyczące złożenia ww. wniosku na urzędowym formularzu "PPF"; • po czwarte odpowiedział na wezwanie referendarza, nadsyłając żądane dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej i dochodów, co ostatecznie skutkowało przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym (od dnia wydania postanowienia przez referendarza sądowego tj. od dnia 19 lutego 2013 r.); • po piąte skarżący poinformował Sąd o tym, że otrzymał od swojego pełnomocnika z urzędu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 21 grudnia 2012 r. i wobec tego samodzielnie wniósł "o wznowienie procesu sądowego". W tych okolicznościach nie można twierdzić, że choroba skarżącego powoduje, iż nie rozumie on kierowanych do niego wezwań i uniemożliwia podejmowanie racjonalnych działań. Nie można zatem przyjąć - jak chce tego pełnomocnik skarżącego - że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik skontaktowała się ze skarżącym i wyjaśniła mu jego sytuację procesową. Przyjęcie stanowiska pełnomocnika skarżącego powodowałoby, że skarżący mógłby uchylić się od skutków swoich działań w każdym przypadku. Tymczasem skarżący mimo swojej choroby nie ma ograniczonej zdolności do czynności prawnych. Z tych względów Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jako spóźniony podlega odrzuceniu. Jedynie na marginesie wspomnieć trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy, uprawdopodabniając brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało wskazać na szczególne okoliczności (np. nagłe pogorszenie stanu zdrowia) uniemożliwiające skarżącemu dokonanie tej czynności procesowej, zaistniałe w czasie kiedy biegł termin do uiszczenia wpisu, tj. od dnia 22 listopada 2012 r. do dnia 28 listopada 2012 r. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 88 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.