IV SA/Wa 2613/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-24
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Kaja Angerman, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma stronie postępowania administracyjnego, dokonane na adres zamieszkania podczas jej nieobecności przez dorosłego domownika, jest skuteczne, jeśli strona nie została o tym fakcie zawiadomiona, a następnie nie powiadomiła organu o swojej czasowej nieobecności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że doręczenie zastępcze pisma stronie postępowania administracyjnego, dokonane na adres zamieszkania podczas jej nieobecności przez dorosłego domownika, jest skuteczne. Strona miała obowiązek zawiadomić organ o zmianie adresu lub czasowej nieobecności, a brak takiego zawiadomienia skutkuje tym, że doręczenie pod dotychczasowy adres ma moc prawną. Organ nie miał obowiązku informowania strony o dokonaniu doręczenia zastępczego, a stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania ma charakter formalny i uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy o ustaleniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. SKO ustaliło, że decyzja Wójta została doręczona dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu 1 lipca 2015 r., a termin do wniesienia odwołania upływał 15 lipca 2015 r. Odwołanie zostało wniesione 17 lipca 2015 r. Skarżący podniósł, że odpis decyzji doręczono mu faktycznie 15 lipca 2015 r., nie został poinformowany o doręczeniu zastępczym, a przesyłka została odebrana przez domownika podczas jego nieobecności w związku z wyjazdem rehabilitacyjnym. Twierdził, że organ I instancji wiedział o jego chorobie i wyjeździe, a doręczenie było celowym działaniem mającym na celu pozbawienie go prawa do skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (D.U. z 2000r, Nr. 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej "SKO" stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez R. M., dalej "skarżącego" odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] czerwca 2015 r. o ustaleniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. 1018 m2, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
SKO stwierdziło, że odwołanie R. M. zostało wniesione po terminie o jakim mowa w art. 129 § 2 K.p.a. wynoszącym 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie a gdy decyzja zostałaby ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ ustalił, że decyzja została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 1 lipca 2015 r. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 15 lipca 2015 r. . Odwołanie zostało wniesione bezpośrednio do urzędu Gminy [...] 17 lipca 2015 r a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Potwierdza to nadesłane przez organ potwierdzenie daty złożenia odwołania (k 63 akt).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł R. M.
W uzasadnieniu skargi podał, że odpis decyzji doręczono mu faktycznie 15 lipca 2015 r. i niezwłocznie, bo 17 lipca 2015 r. wniósł odwołanie. Przekazana mu przesyłka nie zawierała informacji o dokonaniu doręczenia zastępczego do rąk dorosłego domownika. O uchybieniu terminowi dowiedział się dopiero z postanowienia SKO z [...] grudnia 2015r. Jeżeli doszło do uchybienia terminu to nie z winy skarżącego, gdyż nie był tego świadomy ponieważ organ I instancji nie zawiadomił go o dokonaniu doręczenia zastępczego a pracownik poczty nie zachował wymogów z art. 148 i 149 ordynacji podatkowej. Z tych powodów nie mógł wnieść o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dorosły domownik, który odebrał przesyłkę, nie powiadomił skarżącego o tym fakcie. Poza tym skarżący w okresie od 1 do 15 lipca przebywał poza miejscem zamieszkania (nad morzem w celach rehabilitacyjno- wypoczynkowych). Termin ten miał zarezerwowany wcześniej i nie mógł go odwołać. Na tle tej sprawy, tak ważnej dla skarżącego, organ nie powinien dokonywać doręczenia zastępczego. Pozbawia to skarżącego prawa do rozpatrzenia skargi na niesłuszną decyzję Wójta Gminy [...]. Wójt wiedział o chorobie skarżącego, jego wyjeździe gdyż jest osobą otrzymując stały zasiłek rehabilitacyjny z GOPS z uwagi na chorobę. Doręczenie przesyłki podczas nieobecności skarżącego było celowym i świadomym działaniem Wójta aby pozbawić go prawa do skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarga została wniesiona w terminie. Jak wynika z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z [...] grudnia 2015 r. zostało ono odebrane 21 grudnia 2015 r (pismo k 49). Skarga została wniesiona za pośrednictwem operatora pocztowego 19 stycznia 2016 r. a więc w 30 dniowym terminie o jakim mowa w art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz.270), dalej P.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna.
Podstawą stwierdzenia niedopuszczalności odwołania był art. 134 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z akt administracyjnych w toku postępowania administracyjnego korespondencja dla skarżącego była wysyłana na dwa adresy [...] w [...] i odebrana przez dorosłego domownika B. M. [...] lipca 2015 r. Okolicznościom odbioru przesyłki skarżący zresztą nie zaprzecza. Nawiasem mówiąc poprzednie przesyłki były też odbierane przez tę samą osobę i tych czynności skarżący nigdy nie kwestionował. Świadczy to o tym, że osoba ta była upoważniona do odbioru pism.
Zgodnie z art. 40 § 1 i 42 § 1 K.p.a. zasadą jest doręczania pism stronie w miejscu jej zamieszkania lub w miejscu pracy. W przypadku natomiast gdy strona jest nieobecna, zgodnie z art. 43 K.p.a. pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, lub dozory o ile osoba ta zobowiąże się do oddania pisma adresatowi. Tylko w przypadku doręczenia sąsiadowi lub dozorcy doręczający ma obowiązek zawiadomienia adresata a o tym fakcie poprzez umieszczenia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania. Ponadto, zgodnie z art. 41 § 1 K.p.a. strona ma obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie swego adresu gdyż w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny.
Odnosząc te przepisy do niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, także w świetle twierdzeń samego skarżącego, że w dacie doręczania przesyłki nie był obecny w miejscu zamieszkania a przesyłka mogła być doręczona dorosłemu domownikowi. Nie powiadomił także organu o czasowej zmianie miejsca pobytu. W związku z powyższym przesyłka skierowana do skarżącego została w sposób prawidłowy doręczona na dotychczasowy adres w trybie doręczenia zastępczego. Konsekwencją tego doręczenia było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Termin ten upływał 15 lipca 2015 r. a odwołanie została wniesione do organu 17 lipca 2015 r., a więc po ustawowym terminie do jego wniesienia.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za nie zasadne. Prawidłowo dokonano doręczenia zastępczego, wobec nieobecności skarżącego, w miejscu zamieszkania. Bez znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia, w świetle art. 43 K.p.a. statuującego domniemanie doręczenia, jest to kiedy osoba która zobowiązała się do doręczenia stronie przesyłki tego dokonała. Ponadto organ nie miał obowiązku informowania strony o dokonaniu doręczenia w tym trybie gdyż żaden przepis nie nakłada na organ takiego obowiązku. Doręczenie zastępcze nie stanowi też podstawy do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło bez winy skarżącego. Ponadto w tego rodzaju postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania przepisy ordynacji podatkowej, choć te także przewidują możliwość doręczenia zastępczego (art. 149 ordynacji podatkowej). Bez doniosłości prawnej jest fakt, że w tym samym urzędzie prowadzone są inne sprawy skarżącego. To skarżący powinien zadbać o to aby wskazywany przez niego adres pobytu był aktualny. Skoro wiedział o toczącym się postępowaniu powinien organ zawiadomić o czasowej zmianie miejsca pobytu. Skoro tego nie uczynił organ miał prawo do dokonywania doręczenia na znany mu adres zamieszkania skarżonego. Rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 134 K.p.a. ma charakter formalny. Uznanie, że odwołanie zostało złożone po terminie uniemożliwia ustosunkowywanie się organu a następne sądu do meritum sprawy.
Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło