IV SA/Wa 2614/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-25

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Agnieszka Wójcik, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów, gdy przed sądem powszechnym toczy się postępowanie dotyczące ustalenia prawa własności tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy przed sądem powszechnym toczy się postępowanie dotyczące ustalenia prawa własności nieruchomości, a wyrok sądu nie jest prawomocny, organ administracyjny powinien rozważyć zawieszenie postępowania, a zaniechanie tego stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów, polegającej na wykreśleniu dotychczasowego właściciela S. P. i wpisaniu małżonków S. P. i Z. Z. jako współwłaścicieli. S. P. odwołał się, twierdząc, że jest wyłącznym właścicielem działki i że akt notarialny został sporządzony błędnie. Przedstawił wyrok sądu powszechnego ustalający jego wyłączną własność, jednak wyrok ten nie był prawomocny. S. P. wnioskował o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że akt notarialny i zaświadczenie są dokumentami określającymi właściciela, a nieprawomocny wyrok sądu nie może stanowić podstawy do zmiany wpisu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2007 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 2614/07 UZASADNIENIE Po rozpatrzeniu wniosku Z. Z., Starosta P. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi P. gm. T. w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...], polegające na wykreśleniu dotychczas figurującego właściciela S. P. s. B. i F. a wpisaniu małż. S. P. s. B. i F. oraz Z. Z. c. F. i J. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zapisy w akcie notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 r. oraz zaświadczenie wydane przez V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 maja 2007 r., potwierdzają, że na mocy ww. aktu notarialnego S. i Z. małż. P. nabyli w częściach równych przedmiotową działkę od J. G. Organ wskazał również, że Z. P. powróciła do nazwiska Z. po rozwiązaniu małżeństwa ze S. P. Od decyzji tej odwołał się S. P., który podniósł, że jest wyłącznym właścicielem przedmiotowej działki nr [...] i uważa, że zmiana dokonana w ewidencji gruntów jest niezgodna z prawem. Odwołujący się podniósł, że przedmiotową działkę kupił ze swojego odrębnego majątku pochodzącego ze spadku po matce, a podczas spisywania aktu notarialnego "doszło do błędnego zrozumienia zamiaru stron umowy przez notariusza i w konsekwencji sporządzenia błędnego aktu". Ponadto przedstawił kopię wyroku Sądu Rejonowego w G. I Wydział Cywilny z dnia 28 maja 2007 r. sygn. [...], w którym Sąd ustalił, "iż nieruchomość położona w P., gmina T., składająca się z działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] stanowi wyłączną własność S. P. W toku postępowania przed organem odwoławczym S. P. zwracał się również o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcie toczącej się przed sądem powszechnym sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania S. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] października 2007r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z treści § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) wynika, że prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie m. in. prawomocnych orzeczeń sądowych oraz umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organu wojewódzkiego stwierdzono, że organ I instancji słusznie zwrócił uwagę, że ww. wyrok sądu powszechnego z dnia 28 maja 2007 r., na który powołuje się S. P. nie jest prawomocny i nie może stanowić podstawy do zmiany właściciela w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Dokumentem określającym właściciela jest akt notarialny Repertorium A nr [...], który wskazuje S. i Z. P. jako nabywców przedmiotowej działki, co potwierdza zaświadczenie Sądu Rejonowego w G. V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 23 maja 2007 r. L.dz. [...]. W zakończeniu uzasadnienia organ podniósł, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie rozstrzyga spraw związanych z prawem własności. Dlatego też w aktualnym stanie faktycznym w rejestrze gruntów jako właściciele winni figurować obydwoje z byłych małżonków. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł S. P. Skarżący podniósł, że wprowadzone zmiany w ewidencji gruntów odnośnie przedmiotowej działki, są niezgodne z prawem zaś postępowanie administracyjne przeprowadzono nieprawidłowo. Skarżący wskazał na naruszenie przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne jak też na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na niezawieszeniu postępowania w sytuacji, gdy przed sądem powszechnym toczyło się postępowanie, którego przedmiotem jest ustalenie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia którego właściwym jest inny organ lub sąd a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny. Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięciem jest czynność prawna organu lub sądu zarówno orzecznicza jak i rejestracyjna, a także czynności stron procesowych dokonane przed organem procesowym, jeżeli po spełnieniu przewidzianych prawem warunków wywierają skutki równe rozstrzygnięciu organu procesowego. Dotyczyć może uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne (zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego, Piotr Przybysz, LexisNexis, str. 206). W sprawie niniejszej zachodziły właśnie takie okoliczności, które powinny zostać rozważone przez organ administracji pod kątem ewentualnego zawieszenia postępowania. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. I Wydział Cywilny z dnia 28 maja 2007 r. sygn. [...], ustalono, iż nieruchomość położona w P., gmina T., składająca się z działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] stanowi wyłączną własność S. P. Wyrok ten jednak nie był prawomocny przed wydaniem zaskarżonej decyzji. S. P. pismem z dnia 12 września 2007r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Organ odwoławczy nie odniósł się jednak do ww. wniosku strony o zawieszenie postępowania, co uznać należy za naruszenie zasad określonych w art. 7, art. 8 i 9 k.p.a. Należy również zwrócić uwagę na sprzeczność, która zawarta jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdza bowiem, że w ewidencji gruntów powinny być umieszczane dane aktualne i jednocześnie organ ten stwierdza w zakończeniu uzasadnienia, że w rejestrze gruntów jako właściciele przedmiotowej działki powinni figurować jako właściciele obydwoje z byłych małżonków, nie ustosunkowując się do rozstrzygnięcia organu I instancji które przesądza o wpisaniu jako właścicieli działki małżonków S. P. i Z. Z. tj. osób, które w dacie wydania decyzji przez organ I instancji nie pozostawały już w związku małżeńskim. Do wskazanych powyżej kwestii organ odwoławczy winien odnieść się w ponownym postępowaniu bowiem bez ich wyjaśnienia nie jest możliwe wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W punkcie drugim sentencji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło