IV SA/Wa 2614/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-05
Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a przedstawione informacje budzą wątpliwości lub są sprzeczne?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca nie wykaże w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a przedstawione przez niego informacje są niewystarczające, budzą wątpliwości lub są sprzeczne. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Odmowa przyznania prawa pomocy w takim przypadku jest podyktowana nienależytym uzasadnieniem wniosku, a nie automatycznym stwierdzeniem, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania.Stan faktyczny
E. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest bezrobotna, pozostaje na utrzymaniu męża otrzymującego dochody z dopłat bezpośrednich, posiada mieszkanie i nieruchomość rolną. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące dopłat unijnych i statusu bezrobotnych. W odpowiedzi wnioskodawczyni zaprzeczyła posiadaniu nieruchomości rolnych i otrzymywaniu dopłat, a także statusowi bezrobotnych jej i męża.Rozstrzygnięcie
Odmówiono E. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Z. i W. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: - odmówić E. Z. przyznania prawa pomocy.
Wnioskami z dnia 2 grudnia 2013 r., złożonymi na urzędowych formularzach PPF, E. Z (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i pełnoletnią córką. Skarżąca jest osobą bezrobotną, pozostaje na utrzymaniu męża, który otrzymuje dochody z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 2000 zł miesięcznie. Skarżąca w rubryce 7 dotyczącej majątku oświadczył, że jest właścicielką mieszkania o pow. 32 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,6 ha. Poza tym nie posiada żadnego innego majątku ani przedmiotów wartościowych.
Pismem Sądu z dnia 14 stycznia 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- kserokopii decyzji dyrektora właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie dopłat unijnych,
- zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącej oraz jej męża jako osób bezrobotnych.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca w piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r. oświadczyła, że w związku z tym, że nie posiada nieruchomości rolnych nie otrzymuje dopłat unijnych. Z tego też względu nie może nadesłać stosownej decyzji w tym przedmiocie. Wnioskodawczyni wskazała jednocześnie, że ona oraz jej mąż nie są zarejestrowani w urzędzie pracy, nie posiadają statusu osób bezrobotnych. W związku z przebytymi schorzeniami o charakterze niefizycznym nie jest w stanie aktualnie podjąć żadnej pracy.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Przepis art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustosunkowując się do powyższego należy podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu skarżąca nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwiła merytoryczną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zauważyć bowiem należy, że skarżąca, mimo zadeklarowania w formularzu PPF z dnia 2 grudnia 2013 r., że jedynym dochodem jej rodziny są dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych otrzymywane przez jej męża, nie udokumentowała tego faktu. Pomimo wezwania do nadesłania stosownej decyzji w przedmiocie dopłat unijnych wnioskodawczyni nie wykonała wezwania Sądu. Skarżąca w piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r. zaprzeczyła jednocześnie informacjom jakoby posiadała jakiekolwiek nieruchomości rolne i z tego tytułu otrzymywała dochody.
W tym miejscu należy podkreślić, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. W sytuacji, gdy skarżąca określa siebie jako osobę bezrobotną ustalenie rzeczywistej wielkości dochodów, które to dochody stanowić mają źródło utrzymania wnioskodawczyni, jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia ona wskazane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy.
Mając na względzie rozbieżne informacje przedstawiane przez wnioskodawczynię we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r. należy skonstatować, że brak rzetelnych danych na temat rzeczywistych dochodów rodziny wnioskodawczyni uniemożliwiał dokonanie właściwej oceny złożonego przez nią wniosku. Oświadczenia skarżącej zawarte w piśmie z dnia 29 stycznia 2013 r. nie czynią zadość wezwaniu z dnia 14 stycznia 2014 r. w sposób pozwalający na dokonanie pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni. W sytuacji natomiast, gdy strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do ustalenia jej sytuacji materialnej dokumentów lub oświadczeń, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. W konsekwencji, odstępując od należytego wyjaśnienia okoliczności związanych z wysokością uzyskiwanych przez jej rodzinę dochodów wnioskodawczyni uniemożliwiła uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy.
Należy jednocześnie mieć na uwadze, że odmowa przyznania skarżącej prawa pomocy w niniejszym postanowieniem nie oznacza automatycznie, że wykazane przez nią stan majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie przez nią kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia rozbieżnych informacji uzasadnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczności te spowodowały, iż nie jest możliwe obecnie ustalenie, czy skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło