IV SA/Wa 2614/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE - oddala skargę - W dniu [...] lipca 2015 r. L. K. ("skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia [...] lipca 2015 r. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., którą odmówiono skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Wojewoda [...] odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, stwierdzając, że skarżąca nie spełniła łącznie wymogów określonych w art. 211 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał m. in., że w sprawie badaniu podlegał trzyletni okres osiągania dochodu przez skarżącą, tj. od [...] lipca 2011 r. do [...] lipca 2014 r. (skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu [...] lipca 2014 r.), służący ustaleniu, czy cudzoziemka posiadała stabilne i regularne źródło dochodu w okresie 3 lat bezpośrednio poprzedzających złożony wniosek. Organ stwierdził, na podstawie dokumentów, że w 2011 r. skarżąca nie osiągnęła żadnego dochodu, a utrzymywała się z oszczędności oraz alimentów, płaconych przez ojca na zaspokojenie potrzeb ich małoletniej córki. Jednocześnie oszczędności i inne wpływy gotówkowe nie zostały udokumentowane. W ocenie organu, alimenty nie mogły zostać uznane za stabilne i regularne źródło dochodu matki. Za lata 2012 i 2013 skarżąca przedstawiła organowi deklarację osiągniętego przychodu z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Organ nie uznał go za źródło dochodu (z art. 211 ustawy o cudzoziemcach) ze względu na rażącą dysproporcję – nie miał on cech stabilności i regularności. Jednocześnie organ wskazał, że skoro cudzoziemka nie ma pozwolenia, udzielanego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim, to nie może korzystać z preferencyjnych warunków zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej – skarżąca powinna wykonywać działalność gospodarczą w jednej z przewidzianych ustawą form, tj. w formie spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Organ dodał także, że w związku z tak prowadzoną działalnością gospodarczą nie można zakładać, iż sytuacja skarżącej, jeśli chodzi o osiąganie stabilnego źródła dochodu ulegnie w przyszłości znaczącej poprawie. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła organowi m. in. naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez wybiórczą i nieobiektywną ocenę materiału dowodowego oraz przyjęcie, że nie spełnia ona wszystkich warunków uzyskania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego. Skarżąca wskazała również, że organ niesłusznie przyjął, iż nie wykazała ona dochodu za trzy lata i nie uwzględnił pełnego dochodu z 2014 r., jak też, że organ pominął dochód osiągany przez nią z wynajmu domu [...] oraz fakt współwłasności lokalu mieszkalnego w O., co miało wskazywać na finansowe zabezpieczenie skarżącej oraz trwałość jej związku z Rzeczpospolitą Polską. Skarżąca podniosła, że organ niesłusznie i błędnie podważył legalność prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, pominął fakt zatrudnienia sprzedawcy oraz niezalegania przez skarżącą z opłatami (US, ZUS), jak też kwestie związane z ubezpieczeniem społecznym oraz prowadzenie gospodarstwa domowego z mężem. Rozpatrując sprawę wskutek wniesionego przez skarżącą odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że kwestią sporną w sprawie jest posiadanie przez skarżącą stabilnych i regularnych dochodów w okresie trzech lat przed złożeniem wniosku. Organ zgodził się z twierdzeniem organu pierwszej instancji, że skarżąca nie spełnia przesłanki dotyczącej posiadania źródła stabilnego i regularnego dochodu. Wskazał, że uzyskiwanie środków z tytułu wynajmu domu [...] nie może stanowić potwierdzenia posiadania stabilnego źródła dochodów w Polsce. Ponadto, skarżąca złożyła w tej mierze jedynie oświadczenie, co nie stanowi wystarczającego potwierdzenia tej okoliczności. W podobnym tonie organ odniósł się do jednorazowo uzyskanych środków finansowych (sprzedaż udziałów spółki), które również nie spełniają ustawowych przesłanek źródła dochodów. Organ zgodził się także z argumentacją organu pierwszej instancji, dotyczącą charakteru świadczeń alimentacyjnych płaconych na rzecz małoletniej córki skarżącej, wskazując że jako świadczenia przekazywane na zaspokajanie potrzeb dziecka nie mogą być potwierdzeniem uzyskiwania stabilnych i regularnych dochodów przez jego matkę. Organ nie uwzględnił powoływania się przez skarżącą na fakt prowadzenia gospodarstwa domowego z mężem (i utrzymywania się z dochodów uzyskiwanych z dorywczych prac wykonywanych przez niego) ze względu na fikcyjny charakter tego małżeństwa. Organ podkreślił także, iż nie było podstaw do uwzględnienia sytuacji finansowej skarżącej w całym 2014 r., a okres prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą od [...] lutego 2012 r., jest zbyt krótki by wypełnić przesłanki z art. 211 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że wysokość podstaw składek na ubezpieczenie społeczne, uiszczanych przez skarżącą, była zmienna i często znacznie niższa (lub równa 0) w stosunku do ustawowych kryteriów. Organ podkreślił, że wskazane przez skarżącą kwoty składek zdrowotnych nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do uwzględnienia jej wysokości przy określaniu dochodów skarżącej, co dodatkowo podważa stabilność uzyskiwanych dochodów z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał również, że skarżąca nie jest uprawniona do prowadzenia działalności gospodarczej w obecnej formie ze względu na brak zezwolenia na pobyt czasowy, co jest związane z zawarciem przez nią związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów. Ostatecznie organ stwierdził, że odmowne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było obligatoryjne, a organ ten rozpatrzył sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami, uwzględniając wszystkie okoliczności. L. K. w skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2015 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. i uwzględnienie skargi lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie podniosła, że organ pominął osiągane przez nią dochody, uzyskane w 2014 r., jak też fakt, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza ma tendencję wzrostową jeśli chodzi o wysokość uzyskiwanych przychodów, co oznacza, że spełnia ona warunek posiadania zabezpieczenia finansowego. Skarżąca podkreśliła, że posiada stabilne źródło dochodu, a uzyskiwaną nadwyżkę inwestuje w prowadzoną działalność. Ponowiła także argumentację z odwołania od decyzji Wojewody [...] co do stanu jej zamożności oraz sytuacji rodzinnej, jak też co do uiszczanych składek na ubezpieczenie społeczne, wyjaśniając jednocześnie, że wynosiły one 0 zł, gdy skarżąca chorowała. Skarżąca stwierdziła, że organ pominął zeznanie podatkowe z 2014 r. oraz fakt zatrudniania przez nią pracownicy czy odprowadzania składek (US, ZUS). Podkreśliła, że w jej ocenie spełniła wszystkie warunki uzyskania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały jego analizy pod względem odpowiednich przepisów, prawidłowo przyjmując, iż brak jest podstaw do udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [(Dz. U. z 2013 poz. 1650 z późn. zm.) – dalej w skrócie: ustawa o cudzoziemcach], zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie i nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku i spełnia łącznie następujące warunki: 1) posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu; 2) posiada ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 211 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE posiada dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli wymogi, o których mowa w art. 114 ust. 2, spełniał: 1) w ciągu 2 lat pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku - w przypadku, o którym mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1; 2) w ciągu 3 lat pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku - w pozostałych przypadkach (dotyczy skarżącej). W niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły, że skarżąca spełnia warunek z art. 211 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach dotyczący legalnego i nieprzerwanego pobytu – przebywa w Polsce od 1994 r., natomiast wymagany pięcioletni okres został udokumentowany kilkoma tytułami legalizującymi od 2008 r., tj. zezwoleniem na zamieszkanie na pobyt czasowy, pobytem ze względu na prowadzenie postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwoleniem na zamieszkanie na czas oznaczony, pobytem ze względu na prowadzenie postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz ze względu na prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego. Zgodnie jednak z ust. 2 art. 211 ustawy o cudzoziemcach, do pozytywnego rozpatrzenia wniosku konieczne jest jednoczesne łączne spełnienie przesłanek w nim wskazanych – posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu oraz posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Miesięczny dochód cudzoziemca, brany pod uwagę przy rozważaniu spełniania przesłanek z art. 211 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z art. 114 ust. 2 tej ustawy, powinien być wyższy niż wysokość dochodu uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.), w odniesieniu do cudzoziemca oraz każdego członka rodziny pozostającego na jego utrzymaniu. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), obowiązującym od dnia 1 października 2012 r., prawo do świadczeń społecznych przysługuje osobie w rodzinie, jeśli dochód nie przekracza 456 zł, dla osoby samotnie gospodarującej – jeśli nie przekracza 542 zł. Natomiast w myśl § 1 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosiło 351 zł, a dla osoby samotnej – 477 zł. Organy obu instancji, mając na względzie przywołane regulacje prawne, stwierdziły, że skarżąca nie spełniła warunku posiadania stabilnego i regularnego dochodu ze względu na to, że w 2011 r. nie osiągnęła żadnego dochodu, natomiast przychód z lat 2012 i 2013 nie stanowił źródła dochodu zgodnie z art. 211 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ nie był on stabilny ani regularny. Organy odmówiły skarżącej uwzględnienia dochodów za cały rok 2014. Zgodnie bowiem z art. 211 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach badany okres trzech lat poprzedzających złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego w sprawie biegł od [...] lipca 2011 r. do [...] lipca 2014 r. (dzień złożenia wniosku). Sąd podziela ustalenia oraz ocenę organów w powyższej kwestii. W ocenie tej organy prawidłowo podały, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 211 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 211 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca nie wykazała dochodu za okres od lipca 2011 r. do lutego 2012 r. Należy podzielić opinię organów, że oszczędności skarżącej, jak również środki finansowe ze sprzedaży udziału w spółce miały charakter jednorazowy, co oznacza, że nie można uznać je za stabilne i regularne źródło dochodu. Podobnie, takim źródłem dochodu nie są także świadczenia alimentacyjne przysługujące córce skarżącej. Słusznie wskazał Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że środki finansowe z tego tytułu powinny być przeznaczane na zaspokojenie potrzeb dziecka i z tego powodu nie mogą stanowić potwierdzenia uzyskiwania przez skarżącą stabilnych i regularnych dochodów. Zdaniem Sądu nieudokumentowany fakt wynajmowania domu [...] także nie może zostać uznany za dowód posiadania takiego źródła dochodów. Fakt ustalenia przez organy, że skarżąca zawarła związek małżeński w celu obejścia obowiązujących przepisów również wpływa niekorzystnie na jej sytuację, gdyż nie pozwala przyjąć na jej korzyść domniemania, że prowadziła razem z mężem wspólne gospodarstwo domowe i korzystała z jego środków finansowych. Ponadto, wykazane źródła dochodów z działalności gospodarczej za pozostały czas, pomijając fakt, iż skarżąca nie posiada uprawnień do prowadzenia jej w opisanej w aktach formie, ze względu na brak zezwolenia na pobyt czasowy, co jest również związane z zawarciem przez nią związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów i mimo to, że odprowadza od nich składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz rozlicza się z urzędem skarbowym, nie mogą być one uznane za stabilne i regularne źródło dochodów. Także analiza dochodów skarżącej, dokonana przez organy, nie pozwoliła na przyjęcie, że istnieją realne podstawy do uznania, iż będzie ona je nadal otrzymywać w dłuższej perspektywie, z jaką wiąże się przyznanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 211 ust. 1. W niniejszej sprawie, organy oby instancji słusznie stwierdziły, że tak sformułowany przepis zobowiązuje je do odmowy udzielenia tego zezwolenia w razie niespełnienia przez stronę ustawowych przesłanek. W związku z takim brzmieniem przepisu, organy nie posiadały kompetencji do innego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy skarżąca nie spełniła jednego z wymogów koniecznych do udzielenia jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3126/00, publ. LEX nr 81779; 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1700/11, publ. LEX nr 1557036). Z powyższych względów, Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.