IV SA/Wa 2614/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-02

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Anna Falkiewicz – Kluj, Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów zbiorników wodnych, wprowadzony uchwałą sejmiku województwa w ramach obszaru chronionego krajobrazu, dotyczy również sztucznych zbiorników wodnych nieusytuowanych na wodach płynących, zwłaszcza po nowelizacji ustawy o ochronie przyrody?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy wadliwie zinterpretowały § 5 pkt 7 uchwały sejmiku województwa. Po nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, zakaz ten powinien być interpretowany zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy, co oznacza, że dotyczy on jedynie naturalnych zbiorników wodnych oraz sztucznych zbiorników wodnych usytuowanych na wodach płynących. Organy miały obowiązek dokonać takiej interpretacji, aby zapewnić zgodność aktu podustawowego z ustawą i przestrzegać zasady proporcjonalności, co skutkowałoby koniecznością oceny charakteru konkretnego zbiornika wodnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Odmowa była oparta na § 5 pkt 7 uchwały sejmiku województwa, wprowadzającej zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Skarżący kwestionował zastosowanie tego zakazu do sztucznego zbiornika wodnego znajdującego się na działce.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz – Kluj WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...].08.2017 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GDOŚ) utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (zwanego dalej RDOŚ) z dnia [...].06.2017 r. nr [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr. ew. [...], położonej w obrębie [...], gmina [...]. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Odmowę uzgodnienia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] oparł na § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]., poz. [...]). Organ I. instancji wskazał konkretnie na kolizję planowanej inwestycji z zakazem lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej., tj. zakazie lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m. W uzasadnieniu podał, że nie zachodzi żadna z sytuacji pozwalających na zwolnienie inwestora z tego zakazu. Na to postanowienie zażalenie złożył W. K., podnosząc, że przedmiotowy zbiornik wodny jest zbiornikiem sztucznym, co w ocenie autora zażalenia skutkuje brakiem możliwości zastosowania przepisu § 5 pkt 7 cyt. uchwały. W ocenie Inwestora, zakaz ten ma zastosowanie wyłącznie w stosunku do zbiorników naturalnych. Organ odwoławczy potwierdził, że z załącznika graficznego stanowiącego integralną część projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika zamiar realizacji zabudowy w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...]. Potwierdzają to tak mapy załączone do projektu decyzji, jak i mapy zamieszczone na Geoportalu. Potwierdził to również Inwestor w złożonym zażaleniu z dnia 9 maja 2017 r. oraz w swoim piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. Teren przeznaczony pod zamierzoną zabudowę w całości zlokalizowany jest w pasie szerokości 100 m od linii brzegu zbiornika wodnego pochodzenia antropogenicznego, znajdującego się w obrębie działki objętej projektem decyzji. Jak wynika z treści projektu decyzji, na działce o nr ew. nr [...] znajduje się zbiornik wodny, który został wybudowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rekreacyjnego. Zbiornik ten został oznaczony na załączniku graficznym do projektu decyzji jako Wsr-ŁVI, co zgodnie z załącznikiem nr 6 "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oznacza grunty pod stawami - łąki trwałe. GDOŚ stwierdził, że pod pojęciem zawartym w uchwale "inne zbiorniki wodne" należy rozumieć inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak i sztuczne. Zaznaczył, że przepis art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody został zmieniony i zgodnie z nowym brzmieniem, zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m obowiązuje od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych oraz zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Podzielił jednak stanowisko Organu I. instancji, że o wprowadzeniu zakazu na terenie obszaru chronionego krajobrazu decyduje jednakże prawodawca lokalny w drodze powszechnie obowiązującego aktu prawa miejscowego (w niniejszej sprawie Sejmik Województwa [...] w drodze uchwały). Tym samym uprawniony do ewentualnej zmiany uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego [...] jest Sejmik Województwa [...]. Do momentu zmiany przepisów omawianej uchwały obowiązkiem organów administracyjnych jest stosowanie przepisów tego aktu w brzmieniu dotychczasowym. Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia linii brzegu zbiornika wodnego pochodzenia antropogenicznego GIOŚ wskazał, że zapisy art. 15 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne mają zastosowanie wyłącznie do ustalania linii brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych. Ustawa ta nie reguluje kwestii i sposobu wyznaczania linii brzegu zbiornika wodnego pochodzenia antropogenicznego, co nie oznacza, że linii brzegu dla takiego zbiornika nie można określić, na przykład na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej lub analizy dokumentacji kartograficznej, zawierającej zarysy i oznaczenia użytków gruntowych. Wyznaczenie linii brzegowej w ten sposób nie odbywa się w trybie odrębnego postępowania administracyjnego, a dokonywane jest każdorazowo w postępowaniu uzgodnieniowym, na użytek konkretnej sprawy. W przeciwnym bowiem razie, w sytuacji braku ustalenia linii brzegowej, nawet w przypadku zbiornika naturalnego, nie byłoby możliwe rozstrzygnięcie sprawy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż nie można by było określić odległości 100 m, o której mowa w przedmiotowym zakazie. Niezależnie od przyjętej metodyki wyznaczenia linii brzegu zbiornika wodnego znajdującego się w obrębie nieruchomości objętej projektem decyzji, jego lokalizacja oraz kształt i powierzchnia działki powodują, że cała nieruchomość znajduje się w pasie szerokości 100 m od linii jego brzegu. Zdaniem Organu, nie jest trafne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wyrażone w decyzji z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], że zakaz zawarty w § 5 pkt 7 cyt. uchwały może być stosowany wyłącznie w stosunku do zbiorników naturalnych. Dodatkowo GIOŚ podkreślił, że kompetencja w zakresie rozstrzygania dopuszczalności realizacji inwestycji na terenach objętych formami ochrony przyrody, z punku widzenia przepisów z zakresu ochrony przyrody została przez ustawodawcę powierzona organom wyspecjalizowanym w tym zakresie, tj. regionalnym dyrektorom ochrony środowiska. Od orzeczeń tych organów wydawanych w postępowaniach uzgodnieniowych w formie postanowienia służy inwestorowi zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a następnie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W związku z tym kwestie objęte uzgodnieniem inwestycji w zakresie ochrony przyrody zostały wyłączone z kompetencji samorządowych kolegiów odwoławczych, jako organów II instancji rozpatrujących odwołania od decyzji o warunkach zabudowy. W przeciwnym razie to samo zagadnienie dotyczące kwestii przyrodniczych, podlegałoby rozstrzyganiu przez dwa różne organy tj. samorządowe kolegia odwoławcze oraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Podzielił również stanowisko Organu I. instancji, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie stanowi wyjątków określonych w treści zakazu zawartego w § 5 pkt 7 cyt. uchwały. Zgodził się z RDOŚ, iż nie jest możliwe zastosowanie żadnego z odstępstw od zakazów, określonych w art. 24 ust. 2 pkt 1 - 4 ustawy o ochronie przyrody, bo zamierzona inwestycja nie stanowi: 1) wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa; 2) prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym; 3) realizacji inwestycji celu publicznego; 4) wykonywania zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych. We wniesionej skardze pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie: 1/. § 5 pkt 7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] oraz art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w niniejszej sprawie zakaz lokalizacji budynku mieszkalnego dotyczy stumetrowego pasa od linii brzegu zbiornika rekreacyjnego o charakterze antropogenicznym, podczas gdy w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody został ustanowiony zakaz wyłącznie w przypadku niezachowania stosownej odległości od "innych naturalnych zbiorników wodnych", a wykładnia § 5 pkt 7 przywołanej powyżej Uchwały poczyniona w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2016 r. wskazuje, iż zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego i w każdym przypadku jego zastosowanie powinna poprzedzać szczegółowa analiza typu zbiornika wodnego; 2/. art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że Sejmik Województwa [...] w drodze § 5 pkt 7 uchwały nr [...] mógł przyjąć szerszy katalog zakazów, jakie mogą być wprowadzone na ternie Obszaru Chronionego [...] aniżeli ustawodawca w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, które to zakazy muszą być respektowane przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska; 3/. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pojęcie "linia brzegu" może odnosić się do sztucznych zbiorników wodnych, podczas gdy z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że może ono dotyczyć tylko zbiorników naturalnych. Brak możliwości ustanowienia "linii brzegu" dla zbiorników o charakterze antropogenicznym potwierdza fakt, iż nie ma do nich zastosowania § 5 pkt 7 uchwały, na który powołuje się Organ; 4/. art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, w tym przede wszystkim pominięcie faktu, iż rekreacyjny zbiornik wodny pochodzenia antropogenicznego znajdujący się na działce ew. nr [...] nie spełnia żadnych funkcji w ekosystemie przyrodniczym wyznaczonym dla Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] , a także nie podjęcie żadnych ustaleń w zakresie określenia czy została wydana decyzja administracyjna właściwego organu w sprawie linii brzegu dla zbiornika znajdującego się na działce ew. nr [...], dająca asumpt do zastosowania § 5 pkt 7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. W ocenie pełnomocnika Skarżącego Organ nie podjął żadnych starań w celu ustalenia czy została wydana decyzja administracyjna właściwego organu w sprawie linii brzegu dla zbiornika znajdującego się na działce o nr. ew. [...], uzasadniająca zastosowanie § 5 pkt 7 uchwały, przez co Organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a., dokonując dowolnej oceny materiału dowodowego. Pełnomocnik zarzucił wobec tego, że GIOŚ wydając postanowienie o takiej treści, wprowadził nieproporcjonalne ograniczenia w stosunku do chronionego dobra (ochrony przyrody). Ustanowiony przez Organ na podstawie § 5 pkt 7 uchwały zakaz, ogranicza bowiem w sposób znaczny prawo własności, a prawo to z mocy art. 64 ust. 3 Konstytucji RP może być ograniczone wyłącznie na mocy ustawy - w tym wypadku ustawy o ochronie przyrody. Mając to na względzie, pełnomocnik wniósł o uchylenie postanowień obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie, ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. nie wynikają żadne warunki wstępne skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że działka o nr. ew. [...], położona w obrębie [...], gmina [...], na której Skarżący planował inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jest usytuowana na terenie obowiązywania uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2015 r., poz. [...]). Znajduje zatem do niej zastosowanie zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych otwartych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Z akt sprawy (załącznika graficznego stanowiącego integralną część projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy) oraz zdjęć satelitarnych i map topograficznych ogólnodostępnych na portalu www.geoportal.gov.pl, bezsprzecznie wynika, iż usytuowanie przedmiotowej inwestycji planowane jest w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...]. Cała przedmiotowa działka mieści się w tym pasie, czego Skarżący nie zakwestionował, polemizując jedynie ze stanowiskiem Organu co do posiadania przez ten zbiornik linii brzegowej, skoro Organy obu instancji nie ustalały jego charakteru. Podniósł, że linię brzegową ustala się tylko naturalnym zbiornikom wodnym i to stosowną decyzją. Skoro występuje na tym terenie, we wskazanej odległości od terenu zamierzonej inwestycji "inny zbiornik wodny", to w myśl art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 (w zw. z art. 64 ust. 1), w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż park narodowy i jego otulina obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Do form ochrony przyrody - stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) - zalicza się m. in. obszary chronionego krajobrazu. Z tej przyczyny w niniejszej sprawie, decyzja o warunkach zabudowy niewątpliwie podlegała uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...]. Organy rozpatrujące tę sprawę przyjęły, że zakaz wynikający z § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] dotyczy zarówno zbiorników naturalnych, jak i wszystkich zbiorników sztucznych, skoro został on wprowadzony uchwałą, na podstawie ówczesnego brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody. Dostrzeżono wprawdzie późniejszą zmianę stanu prawnego, ale nie wyprowadzono z tego faktu prawidłowych wniosków, wadliwie stosując znajdujące w tej sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego, a mianowicie § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Doprowadziło to w efekcie do braku poczynienia w niniejszej sprawie jednoznacznych ustaleń, co do charakteru zbiornika wodnego usytuowanego w odległości mniejszej niż 100 m od terenu inwestycji, której realizacja zaplanowana została w obrębie tej samej działki o nr ew. [...], położonej w miejscowości w obrębie [...], gmina [...]. Podano jedynie, że wskazana działka w całości znajduje się w pasie o szerokości 100 m, od linii brzegu zbiornika wodnego pochodzenia antropogenicznego, usytuowanego w obrębie działki objętej projektem decyzji. Podano także, iż z treści projektu decyzji wynika, że na działce ew. nr [...] zlokalizowany jest zbiornik wodny, który został wybudowany zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rekreacyjnego. Zbiornik ten został oznaczony na załączniku graficznym do projektu decyzji jako Wsr-ŁVI, co zgodnie z załącznikiem nr 6 "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oznacza grunty pod stawami - łąki trwałe. Wiele wskazuje zatem na to, że nie był on naturalnym zbiornikiem wodnym oraz nie spełniał przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o ochronie przyrody, co - w świetle aktualnych regulacji ustawy o ochronie przyrody - mogłoby jedynie stanowić przeszkodę do uzgodnienia przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy. W sposób jednoznaczny Organy nie wyjaśniały jednak tej kwestii stojąc na stanowisku, że odległość mniejsza niż 100 m od każdego innego zbiornika wodnego stanowi przeszkodę do uzgodnienia warunków zabudowy dla zamierzonej inwestycji, z racji sformułowania zawartego w § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] [...] Należy mieć na uwadze, że zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma jednak nowelizacja przepisu art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody. Z dniem 11 września 2015 r. został on zmieniony przez art. 9 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r., poz. 774), zmieniającej m.in. ustawę o ochronie przyrody. Zgodnie z nowym brzemieniem tego przepisu, możliwe jest wprowadzenie zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od: linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych oraz zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących (art. 24 ust. 1 pkt 8 lit b tej ustawy). Zmiana wskazanej regulacji wynikała pośrednio z poglądów prezentowanych w orzecznictwie Sądów Administracyjnych, które zważywszy na konstytucyjną zasadę proporcjonalności bardzo często przyjmowały, że normę tę należy odczytywać w ten sposób, iż zakaz dotyczy jedynie innych naturalnych zbiorników wodnych lub sztucznych zbiorników wodnych, ale jedynie tych usytuowanych na wodach płynących, a nie wszystkich innych zbiorników wodnych tak naturalnych jak i sztucznych. W tym też duchu Sądy interpretowały odpowiadające tej regulacji zakazy, zamieszczane początkowo w rozporządzeniach w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, a następnie – w myśl art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody – w uchwałach sejmików województw, które określają nazwy obszarów chronionego krajobrazu, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb ich ochrony. Wynika stąd, że jeszcze przed zmianą brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, w orzecznictwie oraz rozstrzygnięciach administracyjnych nie uwzględniano wszystkich sztucznych zbiorników wodnych, w kontekście tego zakazu - tylko niektóre z nich. Zmiana wprowadzona przez ustawodawcę w tym przepisie, w rzeczywistości zatem jedynie ugruntowała przyjmowaną od dłuższego czasu interpretację stosowania tego zakazu. Wobec tego, zwłaszcza po nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, nie ma żadnych podstaw do dalszego interpretowania § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] w taki sposób, by obejmował on także sztuczne zbiorniki wodne nie usytuowane na wodach płynących, przy spełnieniu warunków z art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. b cyt. ustawy. Takiej interpretacji nie stoi na przeszkodzie treść art. 12 ust. 4 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu, który stanowi, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane przez wojewodów lub sejmiki województwa na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 9, zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (por. regulację art. 157 ustawy o ochronie przyrody). Przepis ten, jak wynika z materiałów legislacyjnych (druk sejmowy nr [...], [...] kadencja) nie miał prowadzić do niejednokrotnie odległego w czasie odsunięcia stosowania przyjętych (nowych norm ustawowych regulujących zakazy). Wszystkie obszary chronionego krajobrazu posiadają stosowne regulacje, na ogół zawierające ten zakaz, a od czasu nowelizacji przedmiotowej ustawy, niewiele nowych uchwał w tym przedmiocie podjęto. Racjonalny ustawodawca nie przyjmowałby zatem rozwiązań prawnych, w wyniku których nadal funkcjonowałyby akty podustawowe (przepisy wykonawcze) wydane przez wojewodów, czy sejmiki województwa, w sposób oczywisty sprzeczne z obecnie obowiązującą normą ustawową (na co wskazywał GIOŚ), przy braku wskazania granicy czasowej ich obowiązywania. Z tego względu, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie - wbrew stanowisku Organów obu instancji - taka sprzeczność nie zachodzi. Należy bowiem § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] interpretować w sposób zgodny z obowiązującą ustawą, a mianowicie przyjmując, że użyte pojęcie "innych zbiorników wodnych" oznacza inne naturalne zbiorniki wodne (lit. a art. 24 ust. 1 pkt 8) oraz zasięg lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących (lit. b art. 24 ust. 1 pkt 8). Wobec tego Organy obu instancji, mając na uwadze konstytucyjną zasadę proporcjonalności, zobowiązane były do dokonania takiej interpretacji normy § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., która pozostawałaby w zgodzie z obowiązującą obecnie regulacją ustawową, nie prowadząc w nieuprawniony sposób do nadmiernej ingerencji w prawa inwestora, będącego zarazem właścicielem przedmiotowej działki. Zawężając w ten sposób użyte w uchwale pojęcie "inne zbiorniki wodne", Organ zrealizowałby ową zasadę proporcjonalności, prowadząc zarazem do zgodności aktu podustawowego z obecnie obowiązującą regulacją ustawową. To z kolei prowadziłoby do konieczności oceny charakteru "innego zbiornika wodnego" usytuowanego w 100 m strefie od terenu inwestycji (działka ew. nr [...]). Brak prawidłowej interpretacji normy prawnej zawartej w § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. doprowadził do zaniechania przeprowadzenia prawidłowej, merytorycznej analizy charakteru owego "innego zbiornika wodnego", usytuowanego w pasie szerokości 100 m, w kontekście możliwości realizacji zamierzonej przez Inwestora zabudowy. Zaniechanie zaś poczynienia tych ustaleń skutkowało naruszeniem przepisów postępowania w postaci: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie argumenty Skarżącego, tyczące braku możliwości ustalenia linii brzegowej dla sztucznego zbiornika wodnego i w tym zakresie Sąd podziela stanowisko Organów obu instancji. Jednakże, w razie potwierdzenia, że przedmiotowy zbiornik wodny nie spełnia tak przesłanek z art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. a, jak i lit. b – okoliczność ta nie będzie miała znaczenia w niniejszej sprawie, skoro przedmiotowy zakaz nie będzie znajdował w niej zastosowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. należało orzec jak w pkt. 1 sentencji. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpatrując sprawę, należy zastosować się do wskazań zawartych w jego uzasadnieniu. Stosownych ustaleń winien dokonać Organ odwoławczy, z uwagi na nowelizację art. 136 k.p.a., która znacznie zwiększyła możliwości postępowania dowodowego przed II. instancją (dodano § 2).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło