IV SA/Wa 2615/12

WyrokWSA w Warszawie2013-09-13

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, biorąc pod uwagę jego twierdzenia o zagrożeniu zemstą w kraju pochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Ustalenia faktyczne organów były prawidłowe, a skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy prześladowania w rozumieniu Konwencji Genewskiej i ustawy. Rozbieżności w zeznaniach skarżącego, brak dowodów na realność zagrożenia oraz próby wprowadzenia organów w błąd podważyły jego wiarygodność.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, twierdząc, że jest zagrożony zemstą w kraju pochodzenia z powodu konfliktu jego rodziny z inną wpływową rodziną. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, uznając jego twierdzenia za niewiarygodne i niepoparte dowodami. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. IV SA/Wa 2615/12 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania H. L. (H. L., dalej "skarżący") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], orzekającej o: 1) odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielania skarżącemu ochrony uzupełniającej, 3) wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospoiltej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany, - utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. II. Zaskarżona decyzja Rady została wydana w następującym stanie faktycznym: 1. W dniu 2 listopada 2010 r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Komisariatu Kolejowego Policji P. Główny w P. w związku z nielegalnym pobytem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "RP"). Skarżący nie posiadał żadnych dokumentów tożsamości. Zadeklarował, że jest osobą nieletnią. 2. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., zmieniającym własne postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w P. orzekł o umieszczeniu skarżącego w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w K. . W dniu 5 listopada 2010 r. Uniwersytet Medyczny w P., Katedra i Zakład Medycyny Sądowej wydał opinię odnośnie wieku biologicznego skarżącego. W opinii tej stwierdzono, że skarżący jest osobą powyżej 18 roku życia. 3. W dniu 18 listopada 2010 r. skarżący złożył, za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w K., wniosek do Szefa Urzędu o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP. Przy składaniu wniosku skarżący podał nową datę urodzenia, tj. 10 października 1990 r. 4. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że powodem jego wyjazdu z A. był konflikt rodziny skarżącego z inną wpływową, [...] rodziną. Konflikt ten powstał w związku z pracą brata skarżącego na targowisku. 5. Odpowiadając na pytania kwestionariusza skarżący wskazał w szczególności, co następuje: (-) skarżący jest kawalerem, ma wykształcenie podstawowe, był bezrobotny, (-) jest narodowości [...] , [...] pochodzenia, (-) nie był prześladowany w kraju pochodzenia, nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był poddawany przemocy, nie był zatrzymany ani aresztowany, (-) wyjechał z A. do P. , następnie do G. , W. , F. i ostatecznie do Polski, granicę przekroczył nielegalnie, bez dokumentów. 6. Skarżący, przesłuchany w dniu 14 października 2011 r. w charakterze strony, uprzedzony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, wskazał w szczególności, co następuje: (-) do czasu wyjazdu z A. skarżący mieszkał w K. , w rodzinnym domu, (-) pod koniec 2009 r. skarżący wyjechał do I. , gdzie przebywał przez miesiąc, (-) następnie skarżący udał się kolejno do T. , G. , W. , F. i N. , (-) do Polski skarżący przyjechał przez przypadek, tj. będąc w N. zamierzał udać się do H. , ale wsiadł do niewłaściwego pociągu, (-) nigdzie poza Polską skarżący nie składał wniosku o nadanie statusu uchodźcy, (-) w K. skarżący mieszkał około sześciu lat wraz z rodzicami i pięcioma braćmi, (-) obecnie rodzice skarżącego mieszkają w P. wraz z pozostałymi czterema synami, (-) skarżący nie wie, co dzieje się z jego starszym bratem. W odniesieniu do zdarzeń, które miały być bezpośrednią przyczyną opuszczenia przez skarżącego A. , skarżący wskazał, że powodem jego wyjazdu byli "wrogowie". Pewnego dnia, gdy skarżący wrócił ze szkoły, jego stryjeczny brat powiedział mu, że musi wyjechać z kraju. O przebiegu zdarzeń, które spowodowały opuszczenie przez skarżącego kraju dowiedział on się dopiero podczas pobytu w Polsce. Dom rodziny skarżącego został zaatakowany przez sześciu mężczyzn, spośród których dwóch było uzbrojonych. Jeden z napastników zginął. Napastnicy zeznali przed policją, że napastnika zabił brat skarżącego. Sąsiedzi sugerowali rodzinie skarżącego wyjazd z K. Policja prowadziła w sprawie śledztwo. W ocenie skarżącego napastnicy przekupili policjantów, w wyniku czego policja chce zatrzymać ojca i braci skarżącego. Starszy brat został oficjalnie oskarżony o zabójstwo. W A. pociąga się do odpowiedzialności całą rodzinę. Nie robią tego organy władzy, ale wrogowie. W związku z powyższym skarżący nie czułby się bezpiecznie w K., na południu kraju rządzą natomiast T. . Skarżący nie wie dokładnie, co dzieje się z jego bratem. Brat czasami dzwoni do skarżącego. 7. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. orzekł o: 1) odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielania skarżącemu ochrony uzupełniającej, 3) wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospoiltej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. 8. Skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu (za pośrednictwem Szefa Urzędu). W odwołaniu skarżący oświadczył, że w A. był pracownikiem tajnej policji oraz że zagrażają mu ludzie, o których kryminalnej działalności skarżący posiada wiedzę. 9. W dniu 22 sierpnia 2012 r. do Rady wpłynęły trzy pisma sporządzone w języku [...] (przetłumaczone przez Radę na język polski), poświadczone pieczątką miejscowego wójta. W pismach tych zawarto opis zajścia w domu osoby określanej jako "[...]". III. Rozpatrzywszy wniesione odwołanie zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] września 2012 r., Rada utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje: 1. Szczególne znaczenie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy, przeprowadzanych w trybie k.p.a., ma dowód z przesłuchania wnioskodawców. Wiarygodność wnioskodawców ma zatem kluczowe znaczenie przy rozstrzyganiu tego typu spraw, zwłaszcza wobec praktycznego braku możliwości zweryfikowania okoliczności faktycznych, na które cudzoziemcy się powołują. 2. Konwencja genewska, dotycząca statusu uchodźców, sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r., zawiera w art.1A wyczerpujący katalog przesłanek, jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Zgodnie z art.13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2003 r. Nr 128, poz.1176), dalej "ustawy", status uchodźcy w Polsce może być nadany cudzoziemcowi, który spełnia przesłanki zawarte konwencji genewskiej. 3. Konwencja genewska umożliwia ochronę uchodźców, ujmowanych w przepisach tej konwencji, rygorystycznie i wąsko. Nie mieszczą się tu ani wypadki poszukiwania możliwości osiedlenia z przyczyn ekonomicznych, ani legalizacja pobytu z przyczyn osobistych (np. założenie rodziny, integracja w społeczności polskiej). Osiągnięciu tych celów służą inne procedury legalizacyjne, nie zaś postępowanie o nadanie statusu uchodźcy 4. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego obawa przed prześladowaniem musi być uzasadniona. Oznacza to, że nie tylko wewnętrzne przekonanie wnioskodawcy, ale także obiektywne warunki uzasadniają stwierdzenie stanu zagrożenia z powodów wymienionych w Konwencji. Przesłankami przy nadawaniu statusu uchodźcy mogą być konkretne dowody prześladowania albo uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących tworzyć uzasadnioną obawę przed prześladowaniem. Do uwzględnienia w procesie administracyjnym istnienia prześladowań czy obaw przed prześladowaniem nie wystarcza subiektywne odczucie zainteresowanego cudzoziemca przekazane organowi administracyjnemu, lecz niezbędne jest wykazanie za pomocą różnych dowodów, że owe prześladowania i zagrożenia mają w przypadku danego cudzoziemca byt rzeczywisty, rozpoznawalny obiektywnie. 5. W trakcie prowadzonego postępowania skarżący nie powołał się na żadne okoliczności wskazujące na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. Zajście, które spowodowało decyzje o wyjeździe z A. skarżącego wraz z jego rodziną z A. , miało charakter incydentalny. Skarżący w zajściu nie uczestniczył, poznał jego przebieg po wyjeździe z kraju pochodzenia, od osób postronnych. W oparciu o przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie i zebrane w sprawie dowody, stwierdzić należy, że skarżący nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej. 6. Odnosząc się do korespondencji przedłożonej przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym stwierdzić należy, że dotyczy ona zajścia w domu osoby o nazwisku [...], której tą osoby skarżący nie wskazywał w postępowaniu administracyjnym jako świadka, czy też ofiary zajścia. Nazwisko to w zeznaniach skarżącego nie pojawiło się. 7. Rada podziela stanowisko Szefa Urzędu, że skarżący nie spełnia warunków do udzielania mu ochrony uzupełniającej, czy też zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Materiał dowodowy nie wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący byłby narażony na prześladowania albo innego rodzaju represje. 8. W aktach sprawy znajdują się aktualne informacje o sytuacji w A. i rejonie K. pochodzące z 2011 r. Stwierdzić należy, że sytuacja w A. i rejonie K. jest ogólnie znana i znany też jest stan przestrzegania praw człowieka w tym kraju. Właściwe władze, powołane do określania statusu uchodźcy nie mają za zadanie dokonywać osądu warunków, jakie panują w kraju pochodzenia ubiegającego się o nadanie statusu. Wiedza o warunkach w kraju pochodzenia, jest dla jest jedynie elementem branym pod uwagę przy określaniu wiarygodności Strony (podręcznik UNHCR). 9. Należy też zauważyć, że dane personalne skarżącego zostały ustalone wyłącznie w oparciu o jej oświadczenie. Skarżący podjął próbę wprowadzenia w błąd organów wskazując na to, że jest osobą niepełnoletnią. W czasie trwającej blisko dwa lata procedury uchodźczej skarżący nie podjął żadnych starań uzyskania jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jego tożsamość. 10. Postępowanie w sprawie prowadzone było przez Szefa Urzędu w sposób prawidłowy, w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji Szefa Urzędu jest wyjątkowo obszerne i wnikliwie analizuje cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Rady. Skarga zarzuca rozstrzygnięciu odwoławczemu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art.13, art.15 i art.97 ustawy 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art.7, 77 par.1 i 107 par.3 k.p.a. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje: 1. Obawa skarżącego przed prześladowaniami ze strony ustosunkowanej rodziny [...] , której naraziła się rodzina skarżącego, jest poważna, realna i aktualna. Skarżący, pomimo tego, że osobiście nie uczestniczył w zdarzeniu, w którym poniósł śmierć członek wskazanej wyżej rodziny, jest zagrożony zemstą w związku z praktykowaną w A. zbiorową odpowiedzialnością krewnych osoby winnej przestępstwa. Fakt istnienia takiej odpowiedzialności w A., podnoszony przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, nie został rozważony w postępowaniu odwoławczym, co jest równoznaczne z naruszeniem art.7 i 77 par.1 k.p.a. 2. Rada nie dokonała oceny aktualnej sytuacji w A., ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że jest ona ogólnie znana. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona musi być natomiast dokonana na podstawie wszechstronnej oceny sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. 3. Ocena, o której mowa powyżej musi prowadzić do wniosku, że instytucje publiczne A. nie są w stanie zapewnić skarżącemu skutecznej ochrony przed zemstą ze strony rodziny zabitego. Przyczyną tego stanu jest niska skuteczność organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, która w znacznym stopniu wynika ze skorumpowania funkcjonariuszy tychże organów. 4. Podmiotami dopuszczającymi się prześladowań, o których mowa w art.13 ustawy, lub wyrządzającymi poważną krzywdę, o której mowa w art.15 ustawy, są również podmioty niepaństwowe w sytuacji, w której państwo nie może lub nie chce zapewnić prześladowanemu ochrony. 5. Nierozważenie przez Radę wszystkich wskazanych wyżej okoliczności stanowi o naruszeniu przez organ odwoławczy również art.107 par.3 oraz art.15 k.p.a. 6. W piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że orzekanie w przedmiocie przyznania cudzoziemcowi statusu uchodźcy wymaga wyjaśnienia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki, uprawniające go do uzyskania kolejno: statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej, zgody na pobyt tolerowany. Postępowanie wyjaśniające musi zatem zmierzać do ustalenia, czy w sprawie występują przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi którejkolwiek ze wskazanych wyżej form ochrony. Istotnego znaczenia nabiera w tym kontekście przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego (art.136 k.p.a.), pozwalającego na aktualizację ustaleń faktycznych w sprawie. Obowiązkom tym uchybiła w niniejszej sprawie Rada, ograniczając się wyłącznie do podzielenia stanowiska Szefa Urzędu. 7. Rada nie wyjaśniła w sposób wnikliwy, czy skarżący spełnia warunki do uzyskania ochrony uzupełniającej, ewentualnie do uzyskania zgody na pobyt tolerowany. V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. Nr 270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z przepisem art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Rady było rozpatrzenie wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy. Zasady i tryb nadawania statusu uchodźcy reguluje ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do powyższego: 1. W odniesieniu do samej kwestii nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy przywołać należy w szczególności następujące przepisy: - art.13 ust.1 ustawy, stanowiący, że cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju, - art.13 ust.2 i 3 i 14 ustawy, definiujące istotę, rodzaje oraz zakres prześladowań, o których mowa w ust.1, - art.16 ustawy, definiujący podmioty dopuszczające się prześladowań, o których mowa w art. 13, lub wyrządzające poważną krzywdę, o której mowa w art. 15, stanowiący w pkt 3, że podmiotami tymi mogą być również podmioty niepubliczne, - art.18 ustawy, stanowiący w ust.1 i 2, że jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca. 2. W odniesieniu do kwestii udzielania cudzoziemcom ochrony uzupełniającej przywołać należy w szczególności: art.15 ustawy (przesłanki udzielania ochrony uzupełniającej), art.23 ust.2 ustawy oraz art.48 ust.1 pkt 1 ustawy. 3. W odniesieniu do kwestii udzielania cudzoziemcom zgody na pobyt tolerowany przywołać należy w szczególności: art.48 ust.1 pkt 1 ustawy, art.97 ustawy (przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP). VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady w świetle wskazanych wyżej uwarunkowań prowadzi wniosku, że w odniesieniu do skarżącego zasadnie orzeczono o: 1) odmowie nadania statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, 3) wydaleniu z terytorium Rzeczypospoiltej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Powyższe wynika z następujących przesłanek: 1. W odniesieniu do kwestii nadania skarżącemu statusu uchodźcy: W świetle powołanych wyżej przepisów nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa ta musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez organy są prawidłowe. Organy orzekające w sprawie należycie przeanalizowały materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem. Bez wątpienia sytuacja polityczna, społeczna i ekonomiczna A. jest trudna i niestabilna. Kraj, przy udziale sił międzynarodowych, podejmuje wysiłki na rzecz znormalizowania sytuacji po upływie kilku dekad konfliktów zbrojnych, w tym w szczególności przeciwdziała aktywności zbrojnych ugrupowań, walczących przeciwko legalnym władzom i ich zagranicznym sojusznikom. Załączona do materiału dowodowego Informacja o Kraju Pochodzenia zawiera szczegółowe sprawozdanie na temat wszystkich istotnych niekorzystnych zjawisk, występujących w A. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że codzienne życie obywateli A. jest w wielu wymiarach trudniejsze aniżeli życie obywateli wielu innych krajów świata, w tym w szczególności krajów europejskich. O ile nie ma podstaw do przyjęcia, że władze A. , współpracujące ściśle ze wspólnotą międzynarodową, prowadzą politykę zakładającą prześladowania wobec własnych obywateli, o tyle z oczywistych względów zapewnienie przez władze obywatelom poczucia bezpieczeństwa, w tym przestrzegania praw człowieka może napotykać na istotne trudności, zważywszy chociażby na takie okoliczności (oprócz działań partyzanckich), jak: zróżnicowany etnicznie charakter społeczeństwa, uwarunkowania kulturowe, w tym w szczególności wynikające z nich poczucie daleko idącej solidarności i lojalności jednostki wobec szerokiego kręgu własnych krewnych oraz praktyka rozstrzygania sporów w drodze nieoficjalnej, dostępność broni, obiektywny brak możliwości całkowitego wyeliminowania ewentualnych nadużyć, czy też działań korupcyjnych ze strony poszczególnych, lokalnych funkcjonariuszy państwowych. Tego rodzaju uwarunkowania mogą hipotetycznie umożliwiać prześladowania, o których mowa w art.13 ustawy, w tym w szczególności przez podmioty niepubliczne, o których mowa w art.16 ust.1 pkt 3 ustawy. Wystąpienie takich prześladowań cudzoziemiec musi jednakże wykazać. W toku postępowania administracyjnego skarżący powoływał się na fakt zagrożenia jego życia w A., wiążącego się z tym, że jest bliskim krewnym (młodszym bratem) osoby, która popadła w poważny konflikt z inną [...] rodziną, posiadająca w wymiarze lokalnym znaczne wpływy. Rodzina skonfliktowana z bratem skarżącego dąży w związku z powyższym do wzięcia odwetu na wszystkich członkach rodziny skarżącego. Skarżący oświadczył przy tym, że nie może liczyć na ochronę ze strony policji, albowiem według jego przekonania została ona przekupiona przez prześladowców jego rodziny. Skarżący podniósł, że zagrożenie jest na tyle poważne, że cała jego rodzina musiała niezwłocznie po zdarzeniu, które było źródłem zatargu (spowodowanie przez brata skarżącego śmierci jednego z członków rodziny prześladowców) uciekać za granicę. W ocenie Sądu zasadnie uznały orzekające w sprawie organy, że materiał dowodowy sprawy nie daje przekonujących podstaw do przyjęcia, że skarżący istotnie może być obiektem prześladowań, o których mowa w art.13 ustawy. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w zeznaniach skarżącego można dopatrzeć się istotnych rozbieżności, dotyczących okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności podkreślenia wymaga, że w toku postępowania w różny sposób określał on zarówno datę wyjazdu z A. , jak i trasę, którą pokonał przed przybyciem do Polski. Stosownie do powyższego, we wniosku o nadanie statusu uchodźcy z dnia 18 listopada 2010 r. skarżący wskazał, że wyjechał z A. w marcu 2010 r. (k.27 akt Szefa Urzędu), a trasę podróży określił w następujący sposób: "A. – P. – G. – W. – F. – Polska" (k.26 akt Szefa Urzędu), podczas gdy przesłuchiwany w dniu 14 października 2011 r. oświadczył, że wyjechał z A. do I. pod koniec 2009 r., wymieniając ponadto takie kraje jak T. (w której skarżący miał przebywać 1 miesiąc) i N. (k.60 akt Szefa Urzędu). Jednocześnie pewne wątpliwości, w świetle zapewnień skarżącego o objęciu groźbą odwetu całej rodziny skarżącego, budzi fakt, że jak wynika z zeznań skarżącego (k. 60 verte, k.59 verte) jego stryjeczny brat (a zatem krewny skarżącego), który według relacji skarżącego, niezwłocznie zawiadomił go o grożącym niebezpieczeństwie i pomógł w wyjeździe z kraju, żyje w K. nie niepokojony przez prześladowców rodziny skarżącego (pomimo tego, że jest wprawdzie nie najbliższym ale stosunkowo bliskim krewnym zarówno skarżącego, jak i jego brata, a ponadto utrzymywał na tyle bliskie relacje z najbliższą rodziną skarżącego, że niezwłocznie po zajściu zdarzenia, o którym wspomina skarżący, powziął o nim wiedzę i czynnie uczestniczył w umożliwieniu skarżącemu wyjazdu z kraju). Budzi wątpliwości zasadność żywionej przez skarżącego obawy, że zemsta rodziny prześladowców może go dosięgnąć nawet za granicą (skarżący wspomniał, że był obiektem ataku we F. – k.57 akt Szefa Urzędu), w sytuacji, w której ojciec skarżącego wraz z resztą braci skarżącego przebywa od czasu wspomnianego zdarzenia w P., a zatem w kraju graniczącym z A., w którym przebywa duża liczba [...] uchodźców i w którym w związku z powyższym dokonanie zemsty byłoby znacznie ułatwione. Skarżący nie oświadczył, że jego rodzina przebywająca w P. stała kiedykolwiek w obliczu takiego ryzyka. Niewątpliwie w złym świetle stawia wiarygodność skarżącego fakt, że bezpośrednio po zatrzymaniu w Polsce utrzymywał on wbrew prawdzie, że jest osobą niepełnoletnią, a prawdziwą datę urodzenia podał dopiero w związku z przeprowadzeniem specjalistycznych badań, które pozwoliły ustalić, że skarżący jest osobą pełnoletnią. Mało wiarygodnie przedstawia się również twierdzenie skarżącego, że przybył do Polski wskutek omyłkowego znalezienia się w pociągu jadącym do Polski, podczas gdy skarżący usiłował dostać się pociągiem do H. (a zatem w kierunku całkowicie przeciwnym). Kolejne, daleko idące zastrzeżenia co do wiarygodności skarżącego budzi jego oświadczenie zawarte w odwołaniu, że jest on funkcjonariuszem wyspecjalizowanej [...] policji (odpowiednika amerykańskiego FBI), czego nie może udokumentować z racji funkcjonującej w A. praktyki niezawierania pisemnych umów o pracę. Skarżący tym samym całkowicie zmienił podstawę faktyczną swoich żądań, twierdząc że jest zagrożony ewentualną zemstą ze strony powiązanych z władzami osób, o których działalności kryminalnej ma obszerną wiedzę. Wprawdzie w postępowaniu odwoławczym skarżący przedłożył trzy pisemne, współbrzmiące (niemniej nie identyczne) oświadczenia mieszkańców A. (mieszkańców ulicy [...] w K. osiedle nr 15), w których mowa jest o napadzie na dom, jego spaleniu, ucieczce rodziny zamieszkującej dom oraz stałym nachodzeniu tego domu przez napastników w celu sprawdzenia, czy jego mieszkańcy nie powrócili (i wypytywania w tym celu sąsiadów), niemniej zasadnie Rada odmówiła wiarygodności tym dokumentom. Po pierwsze, wskazać należy, że relacje te dotyczą zajścia w domu osoby o imieniu (ewentualnie nazwisku albo pseudonimie) "[...]", podczas gdy ojciec skarżącego nosi imiona "A. M." – k.5 akt Szefa Urzędu. Po drugie, żadne z tych oświadczeń nie operuje datą opisywanego zdarzenia. Po trzecie, w relacjach tych mowa jest o spaleniu domu, o którym to fakcie nie wspominał skarżący w swoich zeznaniach (skarżący wprawdzie oświadczył, że nie był świadkiem najazdu na dom, albowiem był wtedy w szkole, niemniej wątpliwym jest, aby o tak istotnej okoliczności nie dowiedział się później w szczególności od rodziny). Po czwarte, mogą budzić wątpliwości twierdzenia osób składających oświadczenia, że napastnicy codziennie (ewentualnie prawie codziennie) przyjeżdżają i pytają "o [...] i jego rodzinę". Przyjąwszy bowiem nawet, że chodzi o dom rodzinny skarżącego, za mało wiarygodne uznać należy, aby na przestrzeni kilku lat od najazdu i spalenia domu napastnicy codziennie sprawdzali, czy nie powrócili jego mieszkańcy. W świetle powyższych okoliczności zachodzą daleko idące wątpliwości odnośnie tego, czy i ewentualnie do jakiego zdarzenia z udziałem rodziny skarżącego w istocie doszło, czy bezpieczeństwo skarżącego rzeczywiście jest zagrożone oraz, czy istotnie skarżący nie może liczyć na skuteczną ochronę [...] policji. 2. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie Rady w przedmiocie odmowy udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zarówno w świetle danych zawartych w Informacji o Kraju Pochodzenia, jak też w innych ogólnodostępnych źródłach sytuacja w A. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa jego obywatelom nie jest zadawalająca. Powyższe jest konsekwencją działań militarnych, podejmowanych przez antyrządowe ugrupowania zbrojne. Bez wątpienia w A. istnieje wyższe niż w innych krajach ryzyko utraty życia, czy też doznania przez obywatela tego kraju ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (ewentualnie utraty majątku) na skutek działań militarnych, czy też terrorystycznych innych osób lub ugrupowań. Łączy się z tym mniejszy komfort życia. Z Informacji wynika, że zagrożenie tego rodzaju jest obecne w różnym stopniu praktycznie we wszystkich prowincjach A. . Z Informacji wynika również, że w dużych miastach (w tym przede wszystkim w K. ), podlegających z zasady ściślejszej i skuteczniejszej kontroli wojsk rządowych oraz wojsk międzynarodowych, sytuacja pod względem bezpieczeństwa jest znacznie lepsza niż na prowincji. Pomimo tego, że K. , tj. miasto, w którym skarżący mieszkał przed opuszczeniem kraju, nie jest wolny ryzyka zamachów terrorystycznych, jest jednakże miastem o dużym stopniu bezpieczeństwa. Podkreślenia wymaga, że w K. żyje ponad 3 miliony (3.289.000) mieszkańców ([...] 2012/2013 [...]). W świetle powyższego, nie bagatelizując w najmniejszym stopniu zagrożenia terrorystycznego występującego w szczególności w K. , nie można uznać, że jego skala i natężenie spełnia kryteria wymienionego w art.15 pkt 3 ustawy poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia dla życia lub zdrowia, wynikającego z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej. 3. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy wskazały, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu powyższej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r., Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. W kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że spośród przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany, o których mowa powyżej, w odniesieniu do sytuacji skarżącego zasadnym byłoby rozważenie wyłącznie tego, czy wydalenie skarżącego miałoby nastąpić do kraju, w którym zagrożone byłoby prawo skarżącego do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. W tym zakresie jednakże pełną aktualność zachowują poczynione wcześniej uwagi, dotyczące ochrony uzupełniającej. 4. Podkreślenia wymaga, że instrumenty przewidziane w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Chodzi zatem o zapewnienie ochrony wartości, z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawa najcenniejszych, w szczególności ochrony życia, zdrowia ludzi, itd. Przesłanką do objęcia tego rodzaju ochroną nie jest natomiast sam zamiar cudzoziemca poprawienia własnej sytuacji życiowej, rodzinnej lub ekonomicznej, który to zamiar cudzoziemiec chciałby realizować w Polsce. O ile intencje tego rodzaju są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany. Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżąca nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. IX. Z tych względów i na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło