IV SA/Wa 2616/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N., B. R. i M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość postanawia: - odmówić skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. B. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie od kosztów sadowych w niniejszej sprawie. Z podanych przez skarżącą w formularzu informacji oraz z dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe razem z córką M. R. i szwagierką E. G. Skarżąca osiąga miesięczny dochód w wysokości 2.973,46 zł. netto z tytułu emerytury, zaś jej córka z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.314 zł. netto. E. G. pobiera emeryturę w wysokości 1.300 zł. Skarżąca i jej rodzina mieszkają w domu w H. Dom ten wymaga remontu, co wiąże się ze znacznymi wydatkami. Skarżąca oświadczyła, że na ogrzewanie domu przeznacza 8.000 zł. rocznie, na media 200 zł. miesięcznie. Stwierdzono, co następuje: B. R. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tego powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr z 2012r., poz. 270 ze zm.). Przesłanka ta na gruncie orzecznictwa sądowo-administracyjnego jest definiowana jako: pewne zachwianie sytuacji materialnej i bytowej (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2008r., sygn. akt I FZ 104/08, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl), jak również jako zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2005r., sygn. akt I FZ 532/05, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Wydatki utrzymania koniecznego są natomiast w orzecznictwie utożsamiane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, takich jak żywność i mieszkanie. Ocena, czy wskazane okoliczności zachodzą należy do sądu (referendarza) rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwzględnieniem wskazań logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Podkreślić należy, że przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie należy utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2008r., sygn. akt I FZ 15/08). Nawet bowiem istotnie odczuwalny uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sądowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa w zakresie częściowym jeżeli pozostałe po ich pokryciu środki finansowe wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb strony i jej rodziny (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005r., sygn. akt III SA/Wa 760/05 dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Podane przez skarżącą okoliczności (miesięczny dochód w wysokości ok. 6.600 zł netto na 3 osoby), zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie pozwalają wątpić w jej zdolność do poniesienia wiążących się z niniejszą sprawą kosztów sądowych. Ciężar wpisu sądowego należnego z tytuły wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] (200 zł.) oraz pozostałe ewentualne opłaty i wydatki (każdy z nich wynosi 100 zł.) i nie odbiją się negatywnie na możliwościach zakupu niezbędnych do egzystencji dóbr i usług (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie mieszkania). Należy podkreślić, że koszty remontu domu mogą być zaliczone do kosztów koniecznego utrzymania tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy remont ten jest absolutnie niezbędny do korzystania z mieszkania w sposób umożliwiający zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a jego zaniechanie mogłoby spowodować niekorzystne skutki dla życia i zdrowia domowników np. koszty związane z podłączeniem podstawowych mediów, koszty likwidacji skutków klęsk żywiołowych. Inne remonty, polegające zwłaszcza na odnowieniu poszczególnych pomieszczeń, wymianie znajdujących się w mieszkaniu instalacji lub sprzętów nie są niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a więc nie mogą być uznane za koszty koniecznego utrzymania w rozumieniu powołanego przepisu. Jak wynika z przedłożonych przez pełnomocnika skarżącej faktur i rachunków, w II połowie 2015 r. współwłaściciele domu przeprowadzili remont m. in. łazienki, dokonując m. in. wymiany rur, mebli łazienkowych. Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, iż wydatki na ten remont nie mogą zostać uznane za koszty niezbędne dla utrzymania skarżącej i jej rodziny. B. R. nie wykazała w żaden sposób, że poprzedni stan techniczny zajmowanego przez nią domu był na tyle zły, że uniemożliwiał skarżącej i jej rodzinie zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych w tym lokalu. Trzeba podkreślić, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepubl.). Wypada zauważyć, że emerytury skarżącej i jej szwagierki nie należą do najniższych (minimalna emerytura w 2015 r. - 880,45 zł). Z wyżej powołanych względów odmówiono przyznania prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.