IV SA/Wa 2619/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-10

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego lub że poniesienie tych kosztów spowodowałoby uszczerbek w jego bieżącym utrzymaniu lub utrzymaniu rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani że ich poniesienie spowodowałoby uszczerbek w jego bieżącym utrzymaniu lub utrzymaniu rodziny. Niewiarygodne oświadczenia dotyczące dochodów i wydatków, przy jednoczesnym posiadaniu dochodu w kwocie wystarczającej na pokrycie kosztów sądowych, uniemożliwiają przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Skarżący podał, że wraz z synem pozostaje na utrzymaniu żony pracującej za granicą, a miesięczne dochody żony wynoszą ok. 1000 euro. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających dochody i wydatki, ograniczając się do oświadczeń o braku kont bankowych i oszczędności, oraz podając rozbieżne kwoty dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. S. A. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku PPF skarżący wskazał, że jest cudzoziemcem (obywatelem [...]) ubiegającym się o zezwolenie na osiedlenie się w Polsce. Razem z synem pozostaje na utrzymaniu żony, która pracuje dorywczo za granicą. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez Z[...] C[...] wynosi ok. 1000 euro miesięcznie. Koszty otrzymania rodziny wnioskodawca oszacował na ok. 1750 zł. miesięcznie (czynsz- 400 zł., energia elektryczna, gaz, telewizja kablowa – 200 zł miesięcznie, zakup wyżywienia – ok. 1000 zł. miesięcznie, zakup środków czystości – ok. 150 zł. miesięcznie). W związku z tym, że informacje udzielone we wniosku o prawo pomocy przez skarżącego zostały ocenione jako niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270) , w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, przez przedstawienie: 1) wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącego i jego żony uwzględniających operacje na tych rachunkach za miesiąc wrzesień – listopad 2012 r., 2) szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie (m.in. zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków, wynajem i utrzymanie mieszkania) oraz inne potrzeby oraz ich udokumentowanie za pomocą kopii faktur i rachunków, 3) oświadczenia wyjaśniającego, czy skarżący lub jego żona posiadają oszczędności pieniężne, 4) dokumentów potwierdzających wysokość dochodu z działalności gospodarczej (lokal gastronomiczny) – z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz dochodów z prac dorywczych, 5) wyjaśnienia, czy żona skarżącego zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna, czy korzysta ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej bądź innych świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, że on ani jego zona nie posiadają konta bankowego ani oszczędności pieniężnych. Podał, że obecnie pozostaje na wyłącznym utrzymaniu żony, bowiem zakończył działalność gospodarczą (skarżący przedstawił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2009 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności od dnia 30 września 2009 r. wpisu działalności gospodarczej – lokalu gastronomicznego w [...]). Skarżący nie nadesłał natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez żonę, wskazując jedynie, że wynosi on "ok. 1000 – 1500 euro miesięcznie". Nie nadesłał także dokumentów (kopii faktur i rachunków) potwierdzających wysokość wydatków na niezbędne utrzymanie ponoszonych przez rodzinę, ograniczając się do stwierdzenia, że wydatki te wynoszą ok. 3600 zł. miesięcznie (edukacja syna – 500 zł., wynajęcie mieszkania – 700 zł., zakup żywności 1200 zł., zakup ubrań – 600 zł., wydatki zdrowotne – 400 zł., zakup środków czystości 200 zł.). Skarżący oświadczył, ze jest właścicielem mieszkania w [...]. Stwierdzono, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie zarówno w całości jak i w części. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie nie tylko ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.), ale również części kosztów sądowych z uwagi na grożący uszczerbek w możliwości pokrycia tzw. wydatków koniecznych (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Według treści art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu) jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś (np. zwolnienie tylko opłat sądowych) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego bieżącego utrzymania lub utrzymania rodziny. Skarżący oraz jego małżonka nie są osobami pozbawionymi całkowicie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego oświadczenia o stanie dochodów i wydatków strony skarżącej nie można uznać za wiarygodne, czyli odpowiadające rzeczywistości. We wniosku PPF skarżący oświadczył, ze jego żona osiąga dochód w wysokości ok. 1000 euro, następnie (pismo nadane w urzędzie pocztowym w dniu 4 grudnia 2012 r.) oświadczył, ze dochód ten wynosi 1000 – 1500 euro, ale jednocześnie, nie nadesłał żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu. Z drugiej strony we wniosku PPF skarżący twierdzi, że koszty życia jego rodziny wynoszą ok. 1750 zł. miesięcznie. W późniejszym piśmie wskazuje natomiast kwotę dwukrotnie większą (ok. 3600 zł. miesięcznie). Nie nadsyła jednak żadnych dokumentów (kopii faktur, rachunków) potwierdzających wysokość wskazanych wydatków. Na marginesie wspomnieć należy, że tylko stan utrzymania koniecznego może podlegać ochronie na skutek przyznania prawa pomocy. Przez poziom utrzymania koniecznego rozumie się właściwy dla oznaczonej osoby fizycznej poziom niezakłóconej realizacji podstawowych potrzeb życiowych. W tych okolicznościach opierając się na oświadczeniu strony, że łączny dochód jego rodziny wynosi 1000 - 1500 euro miesięcznie, to przy uwzględnieniu kursu euro względem polskiej waluty należy przyjąć, że strona jest w stanie uiścić zarówno wpis od skargi jak i ponieść pozostałe, koszty postępowania sądowego w tym koszty zastępstwa adwokackiego. Kwota 1000 – 1500 euro, to wedle średniego kursu NBP (tabela A z dnia 10 grudnia 2012 r. (1 euro = 4,1322 zł.) równowartość 4132 – 6198 zł. Wobec tego konieczność wygospodarowania równowartości ok. 70 euro (300 zł.) na wpis od skargi nie powinno nastręczać stronie znaczących trudności. Reasumując nie sposób bowiem przyjąć, że rodzina dysponująca miesięcznym dochodem w wysokości ok. 4000 – 6000 zł. nie tylko, ze względu swą sytuację majątkową i dochodową, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ale także poniosłaby uszczerbek w swoim utrzymaniu korzystając np. z usług adwokata lub uiszczając związane ze sprawą koszty sądowe. Nie można zapomnieć że koszty sądowe jako daniny publicznoprawne powinny być zaspokajane przez strony postępowania w pierwszej kolejności. Z tych przyczyn, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło