IV SA/Wa 2619/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-16
Skład orzekający: sędzia WSA Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i dochodowej ani wysokości ponoszonych wydatków. Niespójne i nieudokumentowane oświadczenia dotyczące dochodów żony oraz wydatków na utrzymanie rodziny uniemożliwiły sądowi ocenę, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów żony pracującej sezonowo za granicą, szacując miesięczne koszty utrzymania rodziny na około 1.750 zł, a później na 3.600 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczających dowodów. Po wniesieniu sprzeciwu przez skarżącego, sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, który również odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
S. A. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku PPF skarżący wskazał, że razem z małoletnim synem pozostaje na utrzymaniu żony, która pracuje dorywczo za granicą. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez żonę wynosi ok. 1.000 euro miesięcznie przez trzy miesiące w roku. Koszty otrzymania rodziny wnioskodawca oszacował na ok. 1.750 zł miesięcznie (k. 7: czynsz 400 zł, energia elektryczna, gaz, telewizja kablowa 200 zł, wyżywienie ok. 1.000 zł, środki czystości ok. 150 zł).
W związku z tym, że informacje udzielone we wniosku o prawo pomocy przez skarżącego zostały ocenione przez referendarza sądowego jako niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "P.p.s.a.", w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, przez przedstawienie:
1) wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony uwzględniających operacje za wrzesień - listopad 2012 r.,
2) oświadczenia wyjaśniającego, czy skarżący lub jego żona posiadają oszczędności pieniężne,
3) wyjaśnienia, czy żona skarżącego zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna, czy korzysta ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej bądź innych świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego,
4) dokumentów potwierdzających wysokość dochodu z działalności gospodarczej (lokal gastronomiczny) - z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz dochodów z prac dorywczych,
5) szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie (m. in. zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków, wynajem i utrzymanie mieszkania) i inne potrzeby oraz ich udokumentowanie za pomocą kopii faktur i rachunków.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, że:
1) on ani jego żona nie posiadają konta bankowego ani oszczędności pieniężnych, a żona nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i nie składała ani nie otrzymuje żadnych świadczeń z pomocy społecznej,
2) obecnie pozostaje na wyłącznym utrzymaniu żony, bowiem zakończył działalność gospodarczą (przedstawił kopię decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2009 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej od dnia 30 września 2009 r. wpisu działalności gospodarczej - lokalu gastronomicznego w [...]).
Skarżący nie nadesłał:
1) dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez żonę, wskazując jedynie, że wynosi on ok. 1000 - 1500 euro miesięcznie oraz załączając umowę o pracę w języku włoskim,
2) dokumentów (kopii faktur i rachunków) potwierdzających wysokość wydatków na niezbędne utrzymanie ponoszonych przez rodzinę, ograniczając się do stwierdzenia, że wynoszą one ok. 3.600 zł miesięcznie (edukacja syna 500 zł - k. 26 oraz wynajęcie mieszkania 700 zł, żywność 1.200 zł, ubrania 600 zł, zdrowie 400 zł, środki czystości 200 zł - k. 28).
Skarżący oświadczył, że ma mieszkanie w [...] (k. 25).
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy stwierdzając, że skarżący oraz jego małżonka nie są osobami pozbawionymi całkowicie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wnioskodawca wniósł sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia podnosząc, że jego żona pracuje za granicą sezonowo dwa razy w roku po trzy miesiące, zarabiając za jeden sezon od 3.000 do 3.500 euro.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Z kolei zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W związku z powyższym należy zaznaczyć, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie Sądu wnioskodawca powyższej okoliczności nie wykazał.
We wniosku PPF skarżący oświadczył, że on i jego małoletni syn nie uzyskują żadnych dochodów, natomiast jego żona osiąga dochód miesięczny brutto z tytułu pracy sezonowej w wysokości ok. 1.000 euro przez trzy miesiące w roku. Następnie (k. 26) oświadczył, że dochód ten wynosi od 1.000 do 1.500 euro miesięcznie. Później, już w sprzeciwie (k. 37), wskazał, iż jego żona pracuje za granicą sezonowo dwa razy w roku po trzy miesiące, zarabiając za jeden sezon od 3.000 do 3.500 euro. Przez całe postępowanie wnioskodawca, mimo wezwania, nie nadesłał jednak dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu żony. W związku z tym Sąd uznał, że ich wysokość nie została uprawdopodobniona.
Jeżeli chodzi z kolei o wydatki ponoszone miesięcznie na utrzymanie swoje i rodziny należy wskazać, że deklarowana przez wnioskodawcę ich wysokość najpierw wynosi 1.750 zł (k. 7), a potem 3.600 zł (k. 26 i 28). Wnioskodawca mimo wezwania nie nadesłał jednak żadnych dokumentów (kopii faktur lub rachunków) potwierdzających wysokość wydatków w wysokości 1.750 zł. W związku z tym Sąd uznał, że ich wysokość nie została uprawdopodobniona. Na marginesie wspomnieć należy, że tylko stan utrzymania koniecznego może podlegać ochronie na skutek przyznania prawa pomocy. Przez poziom utrzymania koniecznego rozumie się właściwy dla oznaczonej osoby fizycznej poziom niezakłóconej realizacji podstawowych potrzeb życiowych.
W związku z powyższym należy uznać, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy i jego rodziny nie została przez niego - mimo wezwania - w sposób zupełny wykazana, co nie pozwala na przyznanie prawa pomocy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło