IV SA/Wa 2619/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi C. z siedzibą w W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę - Zaskarżonym do Sądu przez Stowarzyszenie C. z siedzibą w W. postanowieniem z [...] października 2014 r., nr [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz.267 ze zm.), dalej "kpa" stwierdził, że zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z akt sprawy wynika, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego nałożenia na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych, ponieważ stwierdził, że w toku postępowania nie ustalono sprawcy który dopuścił się szkody w środowisku. To postanowienie doręczono skarżącemu w dniu [...] marca 2014 r. W dniu [...] marca 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym [...]) Stowarzyszenie wniosło zażalenie na to postanowienie. Skierowało je jednak na nieaktualny adres organu I instancji (ul. [...]). Następnie w dniu [...] marca 2014 r. wysłało zażalenie na aktualny adres organu (ul. [...]). Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 134 kpa, stwierdził, że zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu podał, że zażalenie na postanowienie wnosi się w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, o czym skarżący został prawidłowo pouczony w postanowieniu organu I instancji. Skarżący nie dotrzymał jednak tego ustawowego terminu do wniesienia zażalenia, który upłynął w dniu [...] marca 2014 r., ponieważ wysłał zażalenie na niewłaściwy, bo nieaktualny adres organu I instancji. Ponowne wniesienie zażalenia w dniu [...] marca 2014 r., już na prawidłowy organu, było bezskuteczne. W skardze na to postanowienie Stowarzyszenie C. z siedzibą w W. zarzuciło organowi naruszenie art. 134 kpa, przez nieprawidłowe przyjęcie, że uchybiło terminowi do wniesienia zażalenia. Skarżący podkreślił, że zaadresował zażalenie na adres organu, który podał we wniosku z dnia [...] marca 2010 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (ul. [...]). W tej sytuacji nie może ponosić negatywnych konsekwencji zmiany miejsca siedziby organu w toku niniejszego postępowania. Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie art. 41 kpa przez niepoinformowanie o zmianie adresu. Podało również, że organ prowadził postępowanie z naruszeniem art. 8 kpa (zasada zaufania), ponieważ w piśmie przewodnim do odwołania stwierdził, ze odwołanie zostało złożone w terminie. Skarżący stwierdził, że postanowienie organu I instancji nie jest ostateczne, ponieważ zostało zaskarżone zażaleniem przez jedną ze stron postępowania (inne stowarzyszenie). W tych okolicznościach Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska powinien oba środki odwoławcze rozpoznać merytorycznie. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że w toku postępowania, w 2012 r., siedziba organu uległa zmianie. W związku z tym organ w piśmie z dnia [...] października 2012 r. kierowanym do stron postępowania, podał swój nowy adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako ppsa). W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, co spowodowało, że skarga Stowarzyszenia C. jest nieuzasadniona. Według art. 134 w zw. 144 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Według art. 141 § 2 kpa, zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia, ale ma obowiązek wydać postanowienie o uchybieniu terminu. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) na podstawie art. 134 kpa, powinno być poprzedzone dokładanym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, a więc jednoznacznym ustaleniem, czy strona postępowania przekroczyła termin określony w przepisie prawa. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Postanowienie organu I instancji z dnia [...] lutego 2014 r., zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] marca 2014 r. W tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] marca 2014 r. Zażalenie wprawdzie sporządzone zostało (i nadane w urzędzie pocztowym) w dniu [...] marca 2014 r. czyli w ustawowym terminie, jednak zostało skierowane na nieaktualny adres organu. Na prawidłowy adres organu I instancji zażalenie wniesiono (za pośrednictwem urzędu pocztowego) w dniu [...] marca 2014 r. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ odwoławczy, zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że nie można, jak chce tego skarżący, przyjąć, ze nie był mu znany nowy adres organu. Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 41 kpa nie jest uzasadniony. Według tego przepisu, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (§1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§2). Ten przepis jest dotyczy obowiązku organu, lecz obowiązku stron powiadomienia organu o zmianie adresu w toku postępowania. Nie jest również zasadny zarzut, że postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., wskutek wniesienia od niego zażalenia przez jedną ze stron, nie stało się ostateczne i przez to organ odwoławczy powinien rozpatrzyć również zażalenie skarżącego. Wskutek uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, postanowienie to uzyskało przymiot ostateczności w stosunku do skarżącego. Na koniec, Sąd wyjaśnia, że organ I instancji nie jest uprawniony a tym bardziej obowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tym zakresie wydać może jedynie organ odwoławczy. Natomiast organ, który wydał zaskarżone postanowienie ma obowiązek przesłać je wraz z aktami sprawy organowi II instancji (art. 133 w zw. z art. 144 kpa), bez względu na fakt czy zostało wniesione w terminie czy też nie. Stanowisko organu I instancji, zaprezentowane w piśmie przewodnim z dnia [...] kwietnia 2014 r., przy którym nadesłano do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska akta wraz z zażaleniem, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.