IV SA/Wa 262/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: - odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. W. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten złożył w sprawie o sygn. IV SA/Wa 262/14 z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2013r. o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. z [...] września 2013r. w przedmiocie czasowego odebrania czterech psów. Na obecnym etapie rozpoznawania tej sprawy skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego należnego z tytułu złożenia skargi na postanowienie, w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że utrzymuje się z dochodu w wysokości 2000 zł., jest właścicielem niewielkiego mieszkania w O., garażu oraz nieruchomości znajdującej się w miejscowości [...], gmina K. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Stwierdzono, co następuje: W. K. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tego powinien on wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr z 2012r., poz. 270 ze zm.). Przesłanka ta na gruncie orzecznictwa sądowo-administracyjnego jest definiowana jako: pewne zachwianie sytuacji materialnej i bytowej (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2008r., sygn. akt I FZ 104/08, dostępne na stronie : www.nsa.gov.pl), jak również jako zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2005r., sygn. akt I FZ 532/05, dostępne na stronie : www.nsa.gov.pl). Wydatki utrzymania koniecznego są natomiast w orzecznictwie utożsamiane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, takich jak żywność i mieszkanie. Ocena, czy wskazane okoliczności zachodzą należy do sądu (referendarza) rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwzględnieniem wskazań logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Podane przez skarżącego okoliczności (miesięczny dochód w wysokości 2000 zł), zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadanie nieruchomości nie pozwalają wątpić w jego zdolność do poniesienia wiążących się z niniejszą sprawą kosztów sądowych. Ciężar wpisu sądowego należnego z tytuły wniesienia skargi na postanowienie SKO w Ostrołęce oraz pozostałe ewentualne opłaty i wydatki (każdy z nich wynosi 1000 zł.) nie odbiją się negatywnie na możliwościach zakupu niezbędnych do egzystencji dóbr i usług (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie mieszkania). Podkreślić należy, że przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie należy utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku. Strona – osoba fizyczna – powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002r., sygn.. akt OZ 862/04, niepubl.). Należy dodać, że w orzecznictwie dość konsekwentnie przyjmuje się, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Także sposób, w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może nie mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki. Ponadto, podkreślenia wymaga że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt I GZ 61/04). W ocenie referendarza przedstawione przez skarżącego okoliczności wskazują, że nie jest on człowiekiem ubogim, pozbawionym środków do życia. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.