IV SA/Wa 2622/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-15
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Marta Laskowska-Pietrzak, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nadanie statusu uchodźcy, oparty na obawach związanych z długami i trudną sytuacją ekonomiczną w kraju pochodzenia, może być uznany za oczywiście bezzasadny w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo rozpoznały wniosek o nadanie statusu uchodźcy jako oczywiście bezzasadny, ponieważ jego podstawą były obawy związane z długami i trudną sytuacją ekonomiczną, a nie uzasadniona obawa przed prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. Brak było również podstaw do udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, gdyż nie stwierdzono ryzyka poważnej krzywdy, tortur, nieludzkiego traktowania ani konfliktu zbrojnego w kraju pochodzenia. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca, T. C., złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wskazując jako powody obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu posiadanych długów, problemów z policją oraz przemocy ze strony funkcjonariuszy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu, uznając wniosek za oczywiście bezzasadny ze względu na niespójne zeznania i brak dowodów na prześladowanie, wskazując na ekonomiczne motywy migracji. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat B. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
T. T., urodzona [...] września 1989 r., obywatelka [...], deklarująca narodowość [...], podczas pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w K. złożyła w dniu 27 czerwca 2012 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wniosek obejmuje również małżonka skarżącej V. N., urodzonego [...] listopada 1983 r.
Wskazując na przyczyny i okoliczności, dla których ubiega się o nadanie statusu [...] z uwagi na posiadane długi, a także policji [...] i konsekwencji nielegalnego przekroczenia granicy. Stwierdziła, że w kraju pochodzenia była prześladowana, zatrzymana za krytykowanie [...] i poddawana przemocy przez funkcjonariuszy policji. Oświadczyła również, że nie brała udziału w działaniach wojennych i nie była ani aresztowana, ani skazana wyrokiem sądu. Nie było prowadzone wobec niej żadne postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie prowadziła działalności opozycyjnej i nie należała do jakiejkolwiek organizacji politycznej, społecznej, kulturalnej, etnicznej czy religijnej. Wyjaśniła również, że jej małżonek wyjechał z[...] powodowany koniecznością uniknięcia konsekwencji niespłacenia długów, jako że odczuwał zagrożenie ze strony osób, od których pożyczył pieniądze, a którym nie był w stanie spłacić należności. Skarżąca podała, że jej mąż był dwukrotnie porwany przez ludzi, wobec których zalegał z płatnościami. Wypuszczono go po zapłaceniu przez członków rodziny odsetek.
W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] wobec – jak stwierdził – oczywistej bezzasadności wniosku, odmówił T. T. i V. N. nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, a ponadto w stosunku do V. N. orzekł o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skarżąca eskaluje zeznania w celu uniknięcia realizacji decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o wydaleniu. W ocenie organu cudzoziemka przedstawiła niespójne i niewystarczające wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania, obawiając się bliżej nieokreślonych osób, które mają się mścić za niespłacanie zaciągniętych przez nią pożyczek. Obawia się również, że ponownie policja przypisze jej poglądy polityczne niezgodne z tymi głoszonymi przez władzę, nie wskazując, jakie konkretnie miałyby to być poglądy, ani z jakiej przyczyny akurat ona miałaby tego doświadczyć. Ponadto gdyby istotnie skarżąca doznała tak wielu krzywd i jej głównym celem przybycia do Polski byłoby uzyskanie ochrony przed prześladowaniami w kraju pochodzenia, to już w trakcie zatrzymania po nielegalnym przekroczeniu granicy do Polski zasygnalizowałaby funkcjonariuszom Straży Granicznej, dokonującym zatrzymania, że chce ubiegać się o ochronę, czego jednak nie zrobiła przed wydaniem decyzji o jej wydaleniu, a uczyniła to dopiero wówczas, gdy groziło jej wydalenie z terytorium RP. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich ustnych oświadczeń dotyczących problemów z policją [...]. Podała jedynie, że ukaranie jej przez policję[...] karą pieniężną za głoszenie antyrządowych poglądów w Polsce pod adresem rządu [...] nastąpiło w drodze ustnego oświadczenia. Zdaniem organu, gdyby policja rzeczywiście chciała skarżącą ukarać i gdyby istotnie chciała poddać ją karze pozbawienia wolności lub też finansowej, to robiłaby to w formie pisemnej i nie zwalniałaby jej po wielokrotnych dwu lub trzytygodniowych zatrzymaniach. Organ stwierdził, że zeznania cudzoziemki nacechowane są niespójnościami, brakiem logiki i małą wiarygodnością.
Z informacji uzyskanych w trakcie przesłuchania wynika, że skarżąca już wcześniej przebywała w Polsce od czerwca 2010 r. do sierpnia 2011 r., trudniąc się opieką na dziećmi, handlem oraz pracowała w barze. Wówczas nie obawiała się prześladowań, a jej celem była praca za wynagrodzenie umożliwiające spłatę długów zaciągniętych w [...]. Skarżąca podczas przesłuchania poproszona o podanie powodów, dla których po raz pierwszy opuściła [...] wskazała, że rodzice byli bardzo biedni i wyjechała, żeby zarobić. W ocenie organu, przeczy to tezie, że cudzoziemka ubiega się o ochronę z przyczyny rzeczywiście doznanych prześladowań. Całość zebranego materiału dowodowego oraz okoliczności, w których skarżąca wystąpiła o nadanie statusu uchodźcy wskazują jednoznacznie na to, że nadal przyczyną, dla której ponownie zdecydowała się na podróż do Polski, jest zła sytuacja ekonomiczna w [...]. Jednak tego typu okoliczności nie uprawniają cudzoziemki do otrzymania statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba dobrowolnie opuszczająca kraj pochodzenia, kierując się chęcią poprawienia warunków życia nawet, jeśli są one bardzo trudne, jest migrantem ekonomicznym, nie zaś uchodźcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do otrzymania ochrony wynikającej z przepisów zawartych w Konwencji Genewskiej nie uprawniają również problemy z wierzycielami w kraju pochodzenia. Uzasadnienie to odnosi się również do męża skarżącej, który jak wynika z jej zeznań, wyłącznie z tej przyczyny opuścił [...].
Ponadto organ podniósł, że znana jest mu ogólna sytuacja polityczno-społeczna panująca w [...] i brak jest podstaw, aby przypuszczać, że władze [...] podjęłyby względem skarżącej jakiekolwiek działania o charakterze represyjnym. Ubieganie się o status uchodźcy za granicą nie jest karalny i brak jest informacji o represjonowaniu [...], którzy o taką ochronę wystąpili. [...] wprawdzie ogranicza wolność słowa i opozycyjną działalność polityczną prowadzoną zarówno w kraju, jak też na emigracji i dlatego osoby zaangażowane w nielegalne ruchy polityczne, religijne oraz te na rzecz obrony praw człowieka, mogą być skazywane po powrocie do kraju na karę więzienia na podstawie art. 91 Kodeksu karnego [...], o której przesądza nie tyle pobyt za granicą i charakter tego pobytu, ile stopień zaangażowania się w działalność opozycyjną przed opuszczeniem [...] lub w trakcie pobytu poza jego granicami. Jednak o tego typu działalności, a co za tym idzie, również o jej konsekwencjach karnych, nie można mówić w przypadku skarżącej, gdyż nie należała do żadnej organizacji społecznej czy etnicznej i również nie prowadziła działalności opozycyjnej względem władz [...]. Z materiału dowodowego nie wynika, by skarżąca i jej mąż narażeni byli na tortury czy nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, tym bardziej, że sytuacja w ich kraju jest określana jako stabilna.
Z odwołaniem od powyższej decyzji wystąpiła T. T., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że obawia się powrotu do kraju pochodzenia, gdyż po powrocie do [...] była niepokojona i przesłuchiwana przez miejscową policję oraz czuła się zagrożona ze strony ludzi, którzy pożyczyli jej pieniądze na wyjazd za granicę i domagali się zwrotu długu.
Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdzając, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał prawidłowej oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego i słusznie uznał wniosek cudzoziemki jako oczywiście bezzasadny. Wnioskodawczyni uzasadniła go bowiem okolicznościami związanymi z sytuacją bytową, a nie obawami przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych, przynależności do określonej grupy społecznej, czy ryzykiem doznania poważnej krzywdy. Rada podkreśliła, że główną przyczyną, dla której wnioskodawczyni z mężem opuścili kraj pochodzenia była ich trudna sytaucja bytowa w [...] i chęć poprawienia warunków życia. Wnioskodawczyni nie była bowiem prześladowana w kraju pochodzenia, nie była poddawana przemocy fizycznej lub psychicznej, nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była zatrzymana lub aresztowana, nie toczyło się wobec niej postępowanie sądowe lub administracyjne, nigdy nie była skazana wyrokiem sądu. Nie należała również do żadnej z organizacji politycznych religijnych, kulturalnych, społecznych czy etnicznych.
Organ odwoławczy negatywnie ocenił również istnienie przesłanek dotyczących udzielenia zgody na pobyt tolerowany i zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie nie istnieją również przesłanki do udzielenia skarżącej ochrony uzupełniającej, gdyż cudzoziemka w trakcie całego postępowania nie podnosiła, aby po powrocie do kraju pochodzenia groziła jej kara śmierci czy wykonanie egzekucji, nie podnosiła również, aby groziły jej tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie. Ponadto władze kraju pochodzenia nie podejmowały wobec skarżącej żadnych działań – nigdy nie była zatrzymana, aresztowana, sądzona ani skazana wyrokiem sądu.
Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. T. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła organowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt 1-3 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 3, oraz art. 15 pkt 2 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez przyjęcie, że nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej ani pobytu tolerowanego;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 kpa, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa oraz art. 8 w zw. z art. 11 kpa.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym miejscu wskazać należy, że wniosek cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy rozpoznany został w trybie art. 34 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zgodnie z powyższą regulacją wniosek złożony przez wnioskodawcę, który:
- podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy;
- złożył wniosek w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji;
rozpatruje się w pierwszej kolejności jako wniosek oczywiście bezzasadny.
Postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy, w przypadku gdy wniosek jest oczywiście bezzasadny zgodnie z art. 34 ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. prowadzi się według zasad określonych w ustawie z pewnymi odstępstwami, np. co do terminu wydania decyzji, krótszego terminu do złożenia odwołania czy też wymogu wskazania w decyzji, że wniosek był rozpatrywany jako wniosek oczywiście bezzasadny.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo rozpatrzyły wniosek skarżącej jako oczywiście bezzasadny, uznając brak podstaw do przyznania wnioskodawczyni ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Wobec treści wniosku, z którego wynika, czego zresztą skarżąca nie kwestionuje, że zasadniczymi okolicznościami, z powodu których ubiega się o ochronę międzynarodową jest obawa powrotu do kraju pochodzenia ze względu na długi jakie skarżąca zaciągnęła na wyjazd do Polski, zasadnym było przyjęcie, że cudzoziemka wskazała na inne przyczyny wniosku, aniżeli obawy przed prześladowaniem, o których stanowi art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, a tym samym rozpoznanie wniosku jako oczywiście bezzasadnego. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.
Stosownie do postanowień art. 1 lit. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że – w świetle tych postanowień – chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Art.1 lit. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt V SA 1765/97) przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).
Rzeczywiste natomiast powody ubiegania się o legalizację pobytu skarżącej w RP potwierdza, oprócz deklaracji zawartych we wniosku skarżącej również protokół jej przesłuchania i treść odwołania wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji. Słusznie zatem organy uznały, że aplikujący nie chce wracać do kraju pochodzenia ze względu na zaciągnięte długi i złą sytuację ekonomiczną w W. Skoro wnioskodawczyni ubiegając się o ochronę międzynarodową nie powołała się na obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, czy też ryzyko doznania poważnej krzywdy, a jedynie wskazała na okoliczności związane ze swoją trudną sytuacją bytową, słusznie w świetle powołanych wyżej przepisów organy administracji rozpoznały wniosek cudzoziemca jako oczywiście bezzasadny. Wprawdzie cudzoziemka we wniosku podała, że w przypadku powrotu do kraju obawia się swoich wierzycieli, od których pożyczyła pieniądze na wyjazd do Polski, nie mniej jednak nie wskazała na żadne obawy czy prześladowania z przyczyn wskazanych w ustawie, stąd rozstrzygnięcie organów co do odmowy nadania statusu uchodźcy uznać należy za prawidłowe. Organ odwoławczy właściwie ocenił i przeanalizował znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy wciąż aktualne urzędowe opracowania na temat sytuacji w [...], stworzone pod kątem przesłanek ochrony międzynarodowej i bazujące na wszystkich dostępnych źródłach i prawidłowo uznał, że w stosunku do cudzoziemca brak jest okoliczności czyniących prawdopodobnym podjęcie przez władze [...] działań o charakterze prześladowania, jak również sam cudzoziemiec nie wskazuje w toku postępowania na żadne ewentualne prześladowania z przyczyn określonych w ustawie. Podkreślić należy, że zasadnie też organ administracyjny rozpoznając wniosek cudzoziemca zwrócił uwagę na okoliczności, w jakich aplikujący zwrócił się o międzynarodową ochronę. Cudzoziemka do Polski przyjechała bowiem do pracy. Z przedmiotowym wnioskiem skarżąca wystąpiła w dniu 27 czerwca 2012 r., a więc dopiero po zatrzymaniu jej w związku z nielegalnym pobytem na terytorium kraju i wydaniu w dniu [...] czerwca 2012 r. przez Wojewodę [...] decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP, co wskazuje, w powyższych okolicznościach sprawy, na postępowanie skarżącej w celu opóźnienie wykonania takiej decyzji, a zatem w świetle art. 34 ust. 1 pkt 6 ustawy z 13 czerwca 2003 r., jak słusznie podkreślił organ administracyjny, również czyni wniosek o nadanie statusu uchodźcy bezzasadnym.
Organy obydwu instancji prawidłowo orzekły również co do braku zasadności udzielenia skarżącej ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
W art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ustawodawca stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego – i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest również podstaw do twierdzenia, że po powrocie do [...] skarżąca zostanie zatrzymana i w konsekwencji będzie poddawana torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Wnioskodawczyni nigdy nie była zatrzymana, aresztowana ani sądzona w kraju pochodzenia. Nie wskazała też na występowanie jakichkolwiek problemów ze strony władz [...], nie stanowi również obiektu ich zainteresowania. Z materiału dowodowego nie wynika również, by istniały powody, dla których mogłaby być prześladowana przez władze kraju pochodzenia.
Również sytuacja, w jakiej obecnie znajduje się [...], nie pozwala na przyjęcie, że wobec cudzoziemki zachodzą przesłanki z art. 15 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W chwili obecnej nie można bowiem mowić o występującym tam zespole zjawisk stanowiących międzynarodowy bądź wewnętrzny konflikt zbrojny, który miałby być źródłem powszechnego stosowania w tym kraju przemocy względem ludności cywilnej. Zaznaczyć należy, że kraj ten mimo dawania swoim obywatelom poczucia stabilizacji, nie zapewnia należytych warunków ekonomicznych, to tego typu okoliczności nie uprawniają do udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż nie mają żadnego związku z treścią art. 15 tej ustawy. Trudna sytuacja gospodarcza [...], jak zasadnie wskazał organ pierwszej instancji czyni zrozumiałym próby poprawienia warunków bytowych jego obywateli poprzez migrację, jednakże tego typu okoliczności nie uprawniają cudzoziemca do otrzymania statusu uchodźcy ani udzielenia mu ochrony uzupełniajacej na terytoruium RP.
W związku z powyższym, organ administracji słusznie uznał, że cudzoziemiec nie potrzebuje międzynarodowej ochrony bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a.
Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Organy administracyjne obydwu instancji badały, czy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżąca byłaby zagrożona poddaniem torturom lub nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, a także czy byłaby zmuszona do pracy, pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, co też znalazło odzwierciedlenie w decyzji organów obydwu instancji.
Organ prawidłowo ocenił bowiem, że sytuacja panująca w [...], poziom przestrzegania praw człowieka nie uzasadnia, że prawa osobiste cudzoziemca byłyby zagrożone. Zarzuty skargi w tym zakresie są niezasadne. Słusznie oceniono również, że prawo cudzoziemca do życia, nie było do tej pory w żaden sposób zagrożone ze strony władz [...] i należy domniemywać, że nie będzie ono zagrożone po powrocie do kraju pochodzenia. Z wniosku skarżącej nie wynika, też aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogła zostać pozbawiona wolności, czy to w trybie określonym przez prawo, czy też w sposób bezprawny. Nigdy nie była bowiem zatrzymywana ani aresztowana przez władze kraju pochodzenia. Nie prowadziła w [...] działalności opozycyjnej, nie należała do jakiejkolwiek organizacji politycznej, społecznej, etnicznej, czy religijnej. Nie istnieją również żadne przesłanki wskazujace na konieczność ochrony prawa do życia rodzinnego, gdyż jak słusznie przedstawił organ odwoławczy, zarówno w stosunku do skarżącej, jak i jej męża orzeczono wydalenie ich w terytorium RP.
Ponadto w przypadku skarżącej nie ma jakichkolwiek przesłanek dla twierdzenia, że istnieje poważne ryzyko złego traktowania przez władze [...] bądź inne podmioty w warunkach braku efektywnej ochrony ze strony organów władzy publicznej.
W ocenie Sądu słusznie stwierdzono również, w rozpoznanej sprawie brak podstaw do orzeczenia w zaskarzonej decyzji o wydaleniu cudzoziemca skoro w jego przypadku zachodzi okoliczność, o której mowa w art 48 ust. 2 pkt 3 ustawy, a mianowicie skarżąca otrzymała już decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., którą orzeczono o wydaleniu jej z terytorium RP.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, a wniosek złożony w sprawie jest oczywiście bezzasadny.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art. 8 kpa i art. 11 kpa. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa czy prześladowania skarżącego. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącą, ale też i na dokonanej ponownej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia wnioskodawczyni, która jest stabilna.
Nadto Sąd z urzędu zauważa, rozpoznając liczne sprawy dotyczące cudzoziemców, że rozbieżności i opatrywanie treści składanych przez cudzoziemców wniosków – o objęcie ich ochroną międzynarodową – o coraz to nowsze elementy wskazuje na zjawisko tzw. "eskalacji zeznań", tzn. rozbudowania oświadczeń składanych przez cudzoziemców skutkiem poznania reguł konwencyjnych i proceduralnych noszących cechy próby kreowania sztucznych scenariuszy mających dopasować sytuację wnioskodawców do tychże reguł. Służyć ma temu również dostarczanie dokumentów, zwłaszcza poświadczeń mających podtrzymywać wszelkie możliwe okoliczności sprawie służące, a będące wyrazem solidarności uchodźców.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącą o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 kpa.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 i w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło