IV SA/Wa 2634/17

WyrokWSA w Warszawie2018-07-05

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zasadna, gdy cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie od wielu lat, nie posiada środków finansowych, a jego związki rodzinne i osobiste nie spełniają kryteriów życia rodzinnego w rozumieniu przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu była zasadna. Stwierdzono, że cudzoziemiec przebywał w Polsce nielegalnie od wielu lat, nie posiadał ważnych dokumentów uprawniających do pobytu ani środków finansowych. Związki z obywatelem polskim nie spełniały kryteriów życia rodzinnego, a powrót do kraju pochodzenia nie wiązał się z realnym zagrożeniem dla życia, wolności czy bezpieczeństwa osobistego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP. Cudzoziemka przebywała w Polsce nielegalnie od 2004 roku, nie posiadała ważnej wizy ani środków finansowych. Związki z obywatelem polskim nie były uznane za życie rodzinne, a powrót do kraju pochodzenia nie stanowił realnego zagrożenia. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i rażącą obrazę przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako "Szef Urzędu") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej zwanego Komendantem) z [...] stycznia 2017 r. nr [...], w której orzeczono o zobowiązaniu obywatelki [...] – L. T., ur. [...] marca 1964 r. (dalej zwanej Cudzoziemką) do powrotu oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państwa obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wydania decyzji. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Urzędu wskazał, że Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z [...] stycznia 2017 r., działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 6, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016 r., poz. 1990 ze zm.), zobowiązał Cudzoziemkę do powrotu oraz orzekł wobec niej o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państwa obszaru Schengen. Jak wynika z ustalonego przez Organy obu instancji stanu faktycznego, w dniu [...] maja 2016 r. funkcjonariusze PSG w [...] przeprowadzili w m. [...], gm. [...], kontrolę legalności pobytu L. T. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tożsamość Cudzoziemki ustalono na podstawie oświadczenia ustnego ww. osoby. W wyniku podjętych czynności służbowych zostało ustalone, że Cudzoziemka przebywa na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, a ponadto nie posiada ona środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli jej pozwolenia na wjazd, i nie wskazała wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych. Z zeznań złożonych w dniu [...] maja 2016 r. do protokołu przesłuchania wynika, że ostatni wjazd Cudzoziemki na terytorium RP nastąpił we wrześniu 2004 r. Z zeznań Cudzoziemki wynika, że granicę przekroczyła legalnie w [...] na podstawie paszportu i ważnej wizy, a celem jej przyjazdu do Polski było podjęcie pracy. Po przybyciu na terytorium naszego kraju Cudzoziemka udała się do m. [...], gdzie podjęła zatrudnienie przy zbiorze jabłek. Jak wynika z jej zeznań, pracując tam wiedziała, że jest w Polsce nielegalnie, gdyż skończył się już termin jej wizy. W [...] zamieszkiwała przez kilka lat, a następnie przeprowadziła się do m. [...]. Cudzoziemka oświadczyła, że paszport został jej skradziony około 10 lat temu, a powyższą kradzież zgłosiła po jakimś czasie na Policję w [...]. Cudzoziemka wskazała również, że nowego paszportu nie wyrobiła, gdyż nie wiedziała, że może to zrobić w Polsce. Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zgodnie z art. 304 ustawy o cudzoziemcach, pouczył Cudzoziemką o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Jednocześnie, ze względu na fakt, że wobec Cudzoziemki jednoznacznie zachodziły okoliczności do wydania decyzji zobowiązującej do powrotu bez wskazywania terminu dobrowolnego wyjazdu, Komendant wydał w dniu [...] maja 2016 r., postanowienie nr [...] o zastosowaniu środków alternatywnych w postaci zgłaszania się co dwa tygodnie w każdy wtorek do PSG w [...], do czasu wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, począwszy od dnia [...] czerwca 2016 r. Następnie w dniu [...] maja 2016 r. Komendant wystąpił do [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o potwierdzenie tożsamości Cudzoziemki oraz uzyskanie zastępczego dokumentu podróży. W dniu [...] czerwca 2016 r. do PSG w [...] wpłynęło pismo, informujące że strona ukraińska potwierdziła dane osobowe Cudzoziemki oraz wyraziła zgodę ma jej przyjęcie w ramach umowy o readmisji na terytorium [...]. W dniu 29 czerwca 2016 r. Cudzoziemka złożyła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. W związku z powyższym, na podstawie art. 305 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach Komendant wydał w dniu [...] czerwca 2016 r. postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego, dotyczącego zobowiązania L. T. do powrotu. Szef Urzędu, rozpatrując przedmiotowy wniosek w trybie przyspieszonym, w dniu [...] lipca 2016 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Szef Urzędu wskazał, że wobec Cudzoziemki nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia oraz nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy. Po uprawomocnieniu się ww. decyzji, Komendant w dniu [...] września 2016 r. wydał postanowienie o podjęciu postępowania administracyjnego, dotyczącego zobowiązania Cudzoziemki do powrotu. Organy obu instancji wskazały, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Cudzoziemka utrzymuje pewne relacje osobiste z obywatelem polskim – A. P., jednakże w ich ocenie, powyższe kontakty nie wyczerpują znamion życia rodzinnego, o którym mowa w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z zeznań złożonych w dniu [...] września 2016 r. przez A. P., Cudzoziemka od jakiegoś czasu zamieszkuje samotnie w [...], gdyż tam ma pracę. Przesłuchiwany oświadczył, że nie zna dokładnego adresu jej zamieszkania. Jednocześnie dodał, że przez Cudzoziemkę odwiedzany jest jedynie raz na miesiąc, w związku z faktem, że od poniedziałku do soboty ona pracuje, mając wolną tylko niedzielę. Z jego zeznań wynika ponadto, że zamierzał on zawrzeć z Cudzoziemką związek małżeński, jednakże ze względu na fakt, że nie posiadała ona dokumentów, do powyższego nie doszło. Dodał on ponadto, że podejmowali oni pewne próby legalizacji pobytu Cudzoziemki na terytorium Polski, jednakże ze względu na brak środków finansowych były one nieskuteczne. Jednocześnie z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego pod adresem: [...], gm. [...], tj. miejscu czasowego pobytu Cudzoziemki, a jednocześnie miejsca stałego zamieszkania A. P. wynika, że Cudzoziemka jest widywana pod ww. adresem przez sąsiadów od około 5 lat, jednakże rzadko tam przebywa, gdyż często wyjeżdża za pracą. A. P. utrzymuje się zaś głównie z prac dorywczych. Dom, w którym zamieszkuje mężczyzna ma odcięty prąd, co jest spowodowane zatargiem pomiędzy ww. a jego matką, która jest właścicielką posesji. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] grudnia 2016 r. przez funkcjonariuszy PSG w [...] wynika ponadto, że lokal, w którym zamieszkuje A. P., i w którym widywana była Cudzoziemka, to przysposobiona do zamieszkania część obory z wydzielonymi dwoma pomieszczeniami, tj. kuchnią oraz pokojem, dodatkowo dalsza część obory służy za spiżarnię/przechowalnię. Przedmiotowe pomieszczenie mieszkalne nie posiada łazienki, ani toalety. Brak było również bieżącej wody oraz prądu. Mając powyższe na uwadze oraz biorąc pod rozwagę całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Szef Urzędu decyzją z [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta z [...] stycznia 2017 r. W ocenie Szefa Urzędu, brak jest podstaw do uznania, że Cudzoziemka faktycznie prowadzi z A. P. życie rodzinne. Przeczy temu zarówno fakt częstego zamieszkiwania przez nią w innym miejscu aniżeli jej rzekomy partner (co wynika z treści wywiadów środowiskowych), jak też nieznajomość przez pana A. P. adresu, pod którym Cudzoziemka przebywa w związku z wykonywana pracą, jak też bardzo rzadkie w ostatnim czasie osobiste kontakty pomiędzy nimi (spotykają się tylko raz w miesiącu). Szef Urzędu zwrócił również uwagę, że warunki mieszkaniowe jakimi dysponuje A. P. oraz brak posiadania przez niego stałego zatrudnienia jednoznacznie wskazują, że w rzeczywistości nie planuje on stworzenia trwałego związku ze Cudzoziemką. Ponadto faktem jest, że L. T. przebywa na terytorium naszego kraju już od kilkunastu lat, jednakże przez prawie cały ten okres jej pobyt był nielegalny. Jednocześnie Szef Urzędu zauważył, że Cudzoziemka nie podjęła żadnych realnych kroków celem zalegalizowania swojego pobyt w Polsce. Co prawda w trakcie pobytu na terytorium RP podjęła jedną próbę uzyskania statusu pobytowego, tj. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w trybie tzw. abolicji, jednakże nie uzyskała przedmiotowego zezwolenia na pobyt. Szef Urzędu podkreślił, że Cudzoziemka przyjechała do Polski jako osoba dorosła i powinna sobie zdawać sprawę z konsekwencji nie zalegalizowania swojego pobytu, którą może być w przyszłości zobowiązanie jej do opuszczenia terytorium RP. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w przypadku Cudzoziemki nie zaistniały żadne przeszkody uniemożliwiające opuszczenie terytorium Polski, jak również uniemożliwiające zalegalizowanie statusu pobytowego. Szef Urzędu wskazał również, że Cudzoziemka nie posiada w naszym kraju majątku trwałego ani stałych legalnych źródeł dochodu. Brak jest także podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe Cudzoziemki zostało bezpowrotnie przeniesione do Polski oraz, że powrót do kraju pochodzenia w drastycznie pogorszy jej sytuację osobistą. Jednocześnie Szef Urzędu podkreślił, że na terytorium Ukrainy zamieszkują bliscy członkowie jej rodziny, tj. siostra oraz jej jedyna córka wraz z dwojgiem dzieci. W ocenie Szefa Urzędu zasadnie uznano zatem, że w sprawie zostały wyczerpane dyspozycje art. 302 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach, stanowiące obligatoryjne przesłanki do wydania wobec Cudzoziemki decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2017 r. wniosła L. T., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego – art. 37 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawnych wolności, art. 348 pkt 1a i 2 oraz art. 351 ustawy o cudzoziemcach, poprzez ich niezastosowanie; 2. rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskutek oparcia rozstrzygnięcia na sprzecznych ustaleniach faktycznych, nierozważnie argumentów Skarżącej przytoczonych w odwołaniu od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...]. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowi art. 302 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, a ponadto nie posiada ona środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli jej pozwolenia na wjazd, i nie wskazała wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych. Dla oceny zatem legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach. Wskazać należy, że zarówno w dniu kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy PSG w [...], jak i w dniu wydania decyzji zobowiązaniowych przez Organy obu instancji, Skarżąca nie posiadał zezwolenia pobytowego, nie legitymowała się także wizą ani żadnym innym dokumentem uprawniającym ją do pobytu w Polsce. Z analizy akt sprawy wynika, że ostatni wjazd Skarżącej na terytorium RP nastąpił we wrześniu 2004 r., kiedy legalnie przekroczyła granicę w [...] na podstawie paszportu i ważnej wizy. Po przybyciu na terytorium naszego kraju Skarżąca udała się do m. [...], gdzie podjęła zatrudnienie przy zbiorze jabłek. W [...] zamieszkiwała przez kilka lat, a następnie przeprowadziła się do m. [...]. Jak wynika z zeznań Skarżącej, pracując jeszcze w m. [...] wiedziała, że jest w Polsce nielegalnie, gdyż skończył się już termin jej wizy. Jednakże mimo upływu ważności posiadanej wizy oraz zakończenia decyzją odmowną postępowania w sprawie udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, Skarżąca nie opuściła terytorium Polski, a zatem dopuściła się naruszenia prawa migracyjnego. Podkreślić należy, że kategoryczna redakcja przepisu art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, obliguje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku uznania, że cudzoziemiec dopuścił nielegalnego pobytu. Konstrukcja normy prawnej art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców. W konsekwencji, już samo stwierdzenie spełnienia przesłanki omawianego przepisu, wobec pozbawienia organu administracji publicznej tzw. uznania administracyjnego, uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Zatem w przypadku, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, gdy wystąpi któraś z przesłanek z art. 302 ust. 1, nie ma możliwości wyboru mniej lub bardziej dolegliwej "kary". Dlatego za nieuzasadniony należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady, że sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes stron. Zastosowanie przytoczonej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Pogląd ten reprezentowany w doktrynie prawa (por. G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarza, Zakamycze 2005 r., str. 130-131), jak również w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2250/16; wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2888/17). Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Z ustalonego w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego wynika, że w niniejszej sprawie nie znajdują również zastosowania postanowienia art. 348 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się zgody na pobytu ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej; 2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub 3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwoju psychofizycznemu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że Skarżąca w toku procedury zobowiązaniowej sygnalizowała pewne obaw związane z powrotem do kraju pochodzenia, tj. możliwość eskalacji konfliktu na [...], jednakże okoliczności tej nie można uznać za konkretne, realne i skierowane na nią samą zagrożenie, które obawę tę obiektywnie wywołuje. Z ogólnodostępnych informacji, jaki i tych podanych przez Organ obu instancji, wynika, że w obwodach [...] i [...] trwa konflikt zbrojny pomiędzy [...] separatystami a wojskami [...], natomiast pozostały obszar kraju nie jest zagrożony żadnymi działaniami o charakterze militarnym. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Skarżąca przed przyjazdem do Polski zamieszkiwała na terenach objętych konfliktem. Dowodów potwierdzających tę okoliczność nie przedstawiła również w toku postępowania przed tut. Sądem. Wobec powyższego brak jest podstaw do twierdzenia, że powrót do kraju pochodzenia rzeczywiście narazi Skarżącą na doznanie poważnej krzywdy. Sąd podziela bowiem stanowisko Organów obu instancji, że nie można uznać, że obawa, którą żywi Skarżąca przed powrotem do kraju pochodzenia w kontekście zagrożenia jej prawa do życia i zdrowia, jak również bezpieczeństwa osobistego, była jakimkolwiek stopniu uzasadniona. Z przedstawionego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika także, aby powrotu do kraju pochodzenia naraził Skarżącą na pozbawienie wolności, poddanie torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub zmurszeniu do pracy, lub pozbawieniu prawa do rzetelnego procesu sądowego albo ukaraniu bez podstawy prawnej. Organy obu instancji zasadnie przyjęły zatem, że w sprawie nie zaszły przesłanki do udzielania zgody na pobyt humanitarny na podstawie art. 348 ustawy o cudzoziemcach, jak również nie zaistniały podstawy do udzielania zgody na pobyt tolerowany w trybie art. 351 ww. ustawy. Na etapie postępowania administracyjnego, jak również postępowania przed tut. Sądem, Skarżąca powoływała się na prawo ochrony jej życia rodzinnego i prywatnego. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń na [...] zamieszkuje najbliższa rodzina Skarżącej, tj. siostra oraz jej jedyna córka wraz z dwojgiem dzieci, w Polsce zaś pozostaje on w nieformalnym związku z ob. Polski – A. P., z którym rzekomo planowała zawrzeć związek małżeński. Sąd podziela w tym względzie stanowisko Organów obu instancji, że w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności wymienionych w art. 348 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanym na gruncie art. 8 Konwencji, jakkolwiek esencją ochrony wynikającą z tej regulacji jest ochrona jednostki przed arbitralnymi decyzjami państwa naruszającymi życie prywatne i rodzinne, to należy mieć przy tym na uwadze wyważenie racji jednostki i społeczeństwa (por. wyrok ETPC z 19 lutego 1996 r., Gül v. Switzerland, skarga 23218/94). Na gruncie bowiem utrwalonego prawa międzynarodowego, prawo do kontroli ruchu osobowego na własnym terytorium stanowi jedną z podstawowych prerogatyw państwa (por. wyrok ETPC z 8 kwietnia 2008 r., Nnyanzi v. United Kingdom, skarga nr 21878/06). Ponadto zauważyć należy, że przepisy Konwencji nie mogą być intepretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie i na podstawie prawnej przez ich wybranej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka prezentowany jest pogląd, że naruszenie przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego i prywatnego, a ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (por. wyrok ETPC z 31 lipca 2008 r., Darren Omoregie and other v. Norway, skarga nr 265/07). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje zaprezentowane wyżej tezy, dlatego też za nieuzasadniony uznano również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 37 Konstytucji RP. Jak wskazał NSA w wyroku z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 553/14, "dla określenia statusu cudzoziemców w Polsce, podstawowe znaczenie ma art. 37 Konstytucji RP stanowiący w ust. 1, że "kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji". Możliwość wprowadzenia w ustawie wyjątków od zasady przewidzianej w art. 37 ust. 1 Konstytucji przewiduje w tym przypadku sama ustawa zasadnicza (art. 37 ust. 2). Podstawowe znaczenie dla określenia treści normatywnej art. 37 ust. 1 i 2 Konstytucji RP ma niewątpliwie interpretacja pojęcia: "znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej" oraz zakresu dopuszczalnych wyjątków od zasady dotyczącej korzystania z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji RP. Zgodnie z przyjętymi standardami prawnomiędzynarodowymi, treść pojęcia: "znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej" należy ujmować przede wszystkim w aspekcie terytorialnym. Jest oczywiste, że kontrola dostępu i pobytu cudzoziemców na terytorium określonego państwa jest prawem tego państwa, które ma określoną konstytucyjnie – suwerenną – swobodę decydowania w tym zakresie. Obowiązkiem Rzeczypospolitej Polskiej jest nie tylko zabezpieczenie kontroli przestrzegania prawa, ale i zapewnienie bezpieczeństwa prawnego podmiotów stosunku prawnego oraz ładu publicznego". W wyroku z 15 listopada 2000 r., sygn. P 12/99, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: "Stosunek do obowiązującego w Polsce prawa, tak jak i sposób przekroczenia granicy państwa polskiego (legalny lub nielegalny) może stanowić legitymację do dokonywania dyferencjacji cudzoziemców w zakresie decyzji o wydaleniu". Fakt pozostawania "pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej" oznacza obowiązek podporządkowania się powszechnie obowiązującemu prawu, m.in. przepisom ustawy o cudzoziemcach, i wynikającym z niego normom prawnym, bez względu na ich miejsce w hierarchii źródeł prawa, o ile takie normy pozostają w zgodzie z przepisami Konstytucji. Taki stan rzeczy może przesądzać nie tylko o możliwości korzystania z praw i wolności konstytucyjnie chronionych, ale również o konieczności podporządkowania się wyjątkom od zasady, jeżeli jest to konstytucyjnie uprawnione. Konstytucja RP bezpośrednio w art. 37 ust. 2 przewiduje możliwość wprowadzenia w drodze ustawy wyjątków od zasady, że każdy cudzoziemiec korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Nie ma, więc wystarczających podstaw do twierdzenia, że taka możliwość nie odnosi się do prawa ochrony życia rodzinnego. Ustrojodawca, przewidując w art. 37 ust. 2 możliwość odstępstwa od zasady nie dokonał tu wyłączenia któregokolwiek z wymienionych w Konstytucji prawa, czy wolności. Użyte w tym przepisie określenie: "wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców" oznacza jedynie, że taka możliwość odnosi się tylko do cudzoziemców (wyrok TK w sprawie o sygn. P 12/99). Uznając, że poprzez art. 37 ust. 2, dotyczący ograniczenia praw i wolności cudzoziemców, stworzona została możliwość wprowadzenia ograniczenia konstytucyjnych praw podmiotowych w tym prawa do ochrony zżycia rodzinnego, pamiętać też należy, że prawo takie – tak jak i inne prawa i wolności – podlega różnego rodzaju formalnym i proceduralnym ograniczeniom. Należy uznać zatem, że system krajowego prawa migracyjnego, który został oparty na m. in. sankcjach administracyjnych w postaci wydalenia, jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji. Jednakże to, czy ostatecznie wydanie decyzji zobowiązaniowej będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji, zależeć będzie od tego, czy naruszenia prawa, których cudzoziemiec się dopuścił i zagrożenia, jakie w związku z tym stwarza, pozostają w należytej proporcji do stopnia ingerencji w życie rodzinne, czy prywatne. Dopiero wówczas możliwe będzie uznanie, że wydalenie cudzoziemca jest "konieczne w demokratycznym społeczeństwie" (art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności). W orzecznictwie sądów administracyjnych można odnotować przypadki, w których sądy te kwalifikowały wieloletnie naruszenie przepisów regulujących zasady pobytu w Polsce (nielegalny pobyt) jako stwarzający zagrożenie dla porządku publicznego. (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 430/06; WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3541/15). Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela, tym bardziej, że art. 8 Konwencji nie nakłada na państwa ogólnego obowiązku szanowania wyboru cudzoziemca, co do kraju, w którym chciałaby zamieszkać (por. wyrok ETPC z 19 lutego 1996 r., Gül v. Switzerland, skarga 23218/94). Dlatego mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy należy podkreślić, że Skarżąca nie wykazała, aby zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 348 ust. 2 ustawy o ochronie cudzoziemców w celu ochrony jej życia rodzinnego i prywatnego. Wskazać należy, że jakkolwiek do każdej sprawy należy podchodzić indywidualnie, to co do zasady pojęcie "życie rodzinne" odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny: małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy małoletnim rodzeństwem. Fakt prowadzenia przez Skarżącą życia prywatnego w Polsce nie stanowi przesłanki udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, przy jednoczesnym naruszeniu prawa migracyjnego. Wskazać bowiem należy, że w sprawie nie można powiem z całą pewnością stwierdzić, że w przypadku zobowiązania Skarżącej do powrotu więzi pomiędzy nią a jej partnerem zostaną zerwane lub istotnie ograniczone, gdyż brak jest podstaw do twierdzenia, że mogą być one realizowane wyłącznie na terytorium Polski. Tym bardziej, że w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że Skarżąca faktycznie prowadzi z A. P. życie rodzinne. Przeczy temu zarówno fakt częstego zamieszkiwania przez nią w innym miejscu aniżeli jej rzekomy partner, jak również nieznajomość przez A. P. adresu, pod którym Skarżąca przebywa w związku z wykonywana pracą, jak też bardzo rzadkie osobiste kontakty pomiędzy nimi. Ponadto warunki mieszkaniowe jakimi dysponuje partner Skarżącej oraz brak posiadania przez niego stałego zatrudnienia jednoznacznie wskazują, że nie podejmuje on działań celem stworzenia podstaw dla trwałego związku ze Skarżącą. Wskazać również należy, że ingerencja w prawo do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego na gruncie analizowanej sprawy nie wykracza poza dopuszczalny zakres ingerencji, tj. przeszła test legalności, celowości oraz konieczności, a ponadto ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji, nie ma charakteru bezterminowego – zakaz ponownego wjazdu orzeczono na okres 1 roku. Jednocześnie wskazać należy, że Skarżąca nie posiada w naszym kraju majątku ani stałych źródeł dochodu, stanowiących podstawę jej egzystencji, nie można również stwierdzić, że centrum życiowe Skarżącej zostało przeniesione do Polski na stałe, a powrót do kraju pochodzenia drastycznie pogorszy jej sytuację życiową. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Skarżącej, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji zobowiązaniowej, a Organy obu instancji dokonując jego analizy kierowały się logiką oraz zasadami doświadczenia życiowego. Tym samym uczyniły zadość wymogom wynikającym z art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., opierając swoją ocenę na uzasadnionych podstawach i przedstawiając przekonywującą argumentację w tym zakresie, jednocześnie nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów. Ponadto Sąd nie dostrzegł jednocześnie w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji naruszenia przepisów procedury administracyjnej ani prawa materialnego, ani również takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi z urzędu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło