IV SA/Wa 2646/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany numeru PESEL 1.oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z [...]października 2012 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P.T. (dalej w skrócie także, jako: "skarżący") - utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2012 r. o odmowie zmiany numeru PESEL P.T. Stan sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z [...] sierpnia 2012 r. P.T. wystąpił do organu o zmianę numeru PESEL. W uzasadnieniu wskazał, że wnosi o zmianę numeru PESEL w związku ze zrzeczeniem się nazwiska rodowego po ojcu alkoholiku. Decyzją z [...]września 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił zmiany numeru PESEL. Organ wskazał, że nie zachodzą żadne przesłanki dla dokonania takiej zmiany określone w art. 31b ust 5 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), a tylko w takim przypadku możliwe byłoby zadośćuczynienie żądaniu P.T. Skarżący nie zgodził się z taki rozstrzygnięciem i wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 K.p.a.), wskazując, że: 1. odmowa zmiany numeru PESEL była bezprawna ze względu na fakt, że strona ma zmienione wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nazwisko (Sąd uchylił decyzję kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Poznaniu o odmowie zmiany nazwiska); 2. skarżący wniósł do Sądu Okręgowego pozew z żądaniem zmiany płci; 3. skarżący jest dyskryminowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych ze względu na homoseksualną orientację. Minister Spraw Wewnętrznych - w wyniku ponownego rozpoznania sprawy - utrzymał w mocy swoją decyzję z 10 września 2012 r. Przywołując art. 31b ust 1, 4 i 5, 6 oraz art. 31a ust 3 i 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ ponownie wskazał, że nie zachodzą przesłanki do zmiany numeru PESEL skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Minister Spraw Wewnętrznych podniósł, że zmiana nazwiska oraz imienia jak i wzmianka o tym fakcie zamieszczone w odpisie zupełnym aktu urodzenia nie stanowią przesłanki do zmiany numeru PESEL wnioskodawcy. Nadto organ nie może orzec zmiany numeru PESEL, gdy brak jest prawomocnego orzeczenia sądowego w kwestii zmiany płci. Minister podniósł dalej, że nie dyskryminuje skarżącego ze względu na jego orientację seksualną, gdyż zgodnie z art. 27 ust 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) zabrania się przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. W związku z tym, że dane osobowe zgromadzone w prowadzonych przez organ ewidencjach nie zawierają informacji o orientacji seksualnej, Minister nie ma żadnej wiedzy w tym zakresie. Wzmiankę dotyczącą życia seksualnego strona sama zamieściła we wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy. Podsumowując, Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, że w obecnym stanie cywilnym (stanie prawnym) P.T., organ nie może zmienić jego numeru PESEL, rozumiejąc jednocześnie, że strona pragnie poprzez m. in. tę zmianę zakończyć pewien dotkliwy etap życia. W skardze do Sądu P.T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2012 r. Podniósł, że organ winien zmienić skarżącemu numer PESEL, albowiem dotychczasowy "przypisany" jest do poprzedniego imienia i nazwiska, którego skarżący się zrzekł, gdyż pochodziło od "zwyrodniałego ojca alkoholika". Skoro skarżący zmienił imię i nazwisko to, jego zdaniem, także numer PESEL musi być zmieniony. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z 4 października 2012 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 31a ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwany "numerem PESEL", jest to 11-cyfrowy, stały symbol numeryczny, jednoznacznie identyfikujący osobę fizyczną, w którym sześć pierwszych cyfr oznacza datę urodzenia (rok, miesiąc, dzień), kolejne cztery - liczbę porządkową i płeć osoby, a ostatnia jest cyfrą kontrolną służącą do komputerowej kontroli poprawności nadanego numeru ewidencyjnego. W myśl art. 31b ust 4 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych może, na umotywowany pisemny wniosek organów, o których mowa w art. 31a ust. 4, i osób, o których mowa w art. 31b ust. 1, zmienić numer PESEL. W świetle art. 31b ust 5 powołanej ustawy, numer PESEL podlega zmianie w przypadku: 1. sprostowania daty urodzenia osoby, dla której był nadany; 2. sprostowania oznaczenia lub zmiany płci osoby, dla której był nadany; 3. sporządzenia nowego aktu urodzenia stosownie do przepisów ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688); 4. stwierdzenia faktu wprowadzenia w błąd organu, co do tożsamości osoby, dla której był nadany. W ocenie Sądu przywołany przepis należy wykładać w taki sposób, że wymienione w nim okoliczności stanowią wyczerpujący katalog przesłanek zmiany tego numeru. Zatem zmiana ta może nastąpić tylko w ściśle, enumeratywnie wymienionych przypadkach. W każdej innej sytuacji organ ma obowiązek odmówić dokonania zmiany numeru PESEL, skoro przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości. W rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych w art. 31b ust 5 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanek nie wystąpiła tudzież nie była powoływana przez skarżącego. Z tego względu stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji oraz argumentacja tam zawarta jest zgodne z przepisami prawa, bowiem kwestia zmiany imienia i nazwiska oraz negatywny stosunek skarżącego do ojca, którego nazwisko zmienił nie mieszczą się w podstawach uzasadniających zmianę numeru PESEL. Sąd rozumie intencję skarżącego, którą jest formalne przerwanie więzi łączącej go z ojcem, z uwagi na traumatyczne doświadczenia, jednakże w świetle obowiązujących przepisów prawa (ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) ta przesłanka nie ma w tej sprawie żadnego znaczenia. Również okoliczność, że skarżący złożył w sądzie powszechnym pozew z żądaniem orzeczenia o zmianie płci, nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany numeru PESEL. Na datę orzekania przez organ nie zapadł prawomocny wyrok uwzględniający żądanie, a jedynie istnieje potencjalna możliwość zadośćuczynienia oczekiwaniom skarżącego - zatem brak wystąpienia przesłanki z art. 31b ust 5 pkt 2 powołanej ustawy. Dopiero bowiem po prawomocnym orzeczeniu przez sąd o zmianie płci skarżącego, możliwe będzie wystąpienie na tej podstawie do właściwego organu administracji publicznej z żądaniem zmiany numeru PESEL. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił. Wynagrodzenie dla pełnomocnika będącego adwokatem za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu przyznano – w punkcie 2 – na zasadzie art. 250 P.p.s.a.