IV SA/Wa 2649/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S. i J. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. J. S. wnioskiem z dnia 3 grudnia 2013 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z nadesłanego w dniu 20 stycznia 2014 formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz pełnoletnią córką. Jako jedyne źródło dochodu trzyosobowego gospodarstwa domowego skarżący wymienił swoje świadczenie emerytalne w wysokości 1.382 zł brutto miesięcznie i wskazał, że żona bezskutecznie ubiega się o przyznanie emerytury. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 123 r. m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 1,68 ha, garaży oraz uszkodzonych budynków gospodarczych. Wskazał, że spłaca pożyczkę w wysokości 576 zł miesięcznie. Ponieważ oświadczenie skarżącego niew było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. wezwano go do złożenia, w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających stan majątkowy i dochody, to jest: 1. wyciągów z posiadanych przez niego, jego żonę oraz córkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 2. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez niego świadczenia, 3. zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status córki skarżącego oraz jego żony jako osób bezrobotnych, bez prawa do zasiłku, 4. oświadczenia, czy starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 5. kserokopii umowy kredytu, o którym mowa w rubryce 5 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłaty, 6. aktualnego zaświadczenia o jego sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjna gminy, 7. oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 6 lutego 2014 r. W odpowiedzi na opisane wezwanie skarżący złożył do akt sprawy pismo z dnia 8 lutego 2014 r. W piśmie tym wskazał m.in., że: 1. jego rodzina nie posiada kont i lokat dewizowych, tylko kredyty bankowe, 2. świadczenie, które otrzymuje podał we wniosku, 3. jest jedynym żywicielem rodziny, pozostali domownicy są osobami bezrobotnymi, 4. nie otrzymuje dopłat do gruntów rolnych, 5. nie korzysta z pomocy gminnego ośrodka pomocy społecznej. Skarżący złożył do akt sprawy dodatkowo: zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o nie korzystaniu z pomocy społecznej, zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o nieotrzymywaniu dopłat do gruntów rolnych, zawiadomienie z PKO Bank Polski z dnia 23 lipca 2009 r. o wysokości raty pożyczki, fakturę VAT za węgiel na kwotę 525 zł, decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...] września 2012 r. o zakwalifikowaniu B. N. do osób bezrobotnych oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku, oraz dowód rejestracyjny samochodu marki Fiat 126P. Pomimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 31 stycznia 2014 r. skarżący nie złożył do akt sprawy następujących dokumentów: kopii umowy, na podstawie której bank PKO BP udzieliły mu kredytów wraz z harmonogramem jego spłaty, dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez niego świadczenia, zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez żonę skarżącego- H. S., ewentualnie dokumentu potwierdzającego, że ww. stara się o uzyskanie renty, pełnego oświadczenia o wysokości wydatków miesięcznych ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żąda on bowiem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. W sytuacji, gdy skarżący oświadczył, że jego sytuacja materialna jest trudna, ustalenie rzeczywistej wielkości dochodów jakie on oraz jego rodzina uzyskują jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia on powołane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawca wykonując jedynie w części wezwanie Sądu z dnia 31 stycznia 2014 r. nie przedstawił w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwił merytoryczną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że skarżący, mimo wezwania, nie udokumentował wszystkich swoich wydatków, w tym przede wszystkich zobowiązań kredytowych w PKO Bank Polski. Skarżący nie nadesłał umowy kredytowej, nie określił również aktualnego stanu zadłużenia. Odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący do akt sprawy jedynie zawiadomienie PKO Bank Polski o wysokości raty, jednak nie może być ono uznane za aktualne, bowiem wystawiono je prawie cztery lata temu, tj. w dniu 23 lipca 2009 r. Ponadto skarżący nie udokumentował aktualnych swoich dochodów, nie udokumentował również braku dochodów po stronie jego żony. Wskazane okoliczności budzą zatem wątpliwości, co do wiarygodności oświadczenia skarżącego, co do jego możliwości płatniczych. Podkreślenia wymaga, że podana przez skarżącego wysokość świadczenia emerytalnego ok. 1100 zł netto jest niewiele wyższa niż wynikające ze złożonego do akt sprawy dokumentu wskazującego na miesięczne obciążenie z tytułu spłaty kredytu (777, 77 zł - stan na dzień 23.07.2009 r.). Już chociażby ta okoliczność poddaje w wątpliwość wiarygodność oświadczenia skarżącego, co do jego możliwości płatniczych. Z nadesłanego przez skarżącego do akt sprawy zawiadomienia PKO BP o wysokości raty z dnia 23 lipca 2009 r. wynika, że kwota udzielonego skarżącemu kredytów wynosiła 84 097,05 zł. Nie wiadomo jednak w jakim celu udzielono tego kredytu, a także na jaki okres. Nienadesłanie przez wnioskodawcę żądnych w wezwaniu z dnia 31 stycznia 2014 r. kopii umów uniemożliwia dokonanie ustaleń w tym zakresie. Tymczasem już sam fakt udzielania J. S. kredytów bankowych świadczy o tym, że posiada on zweryfikowaną przez profesjonalne instytucje finansowe, zdolność kredytową, a więc po uwzględnieniu podstawowych kosztów utrzymania jest w stanie zaoszczędzić część dochodu z przeznaczeniem na inne cele. Co istotne, z nadesłanych dokumentów nie wynika również, by skarżący borykał się ze znacznymi trudnościami w spłacie zobowiązań kredytowych. Przedstawione powyżej okoliczności budzą poważne wątpliwości, co do rzetelności danych przedstawionych przez skarżącego w formularzu wniosku. Wnioskodawca odstępując od należytego udokumentowania jego aktualnej sytuacji materialno-bytowej uniemożliwił uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie im prawa pomocy. Tak zobrazowana przez niego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała bowiem na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie nie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.