IV SA/Wa 2649/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S. i J. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. S. w dniu 17 marca 2014 r. złożył sprzeciw od postanowienia wydanego w dniu 3 marca 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. wezwano J. S. do złożenia, w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających stan majątkowy i dochody, to jest: 1. wyciągów z posiadanych przez niego, jego żonę oraz córkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 2. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez niego świadczenia, 3. zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status córki skarżącego oraz jego żony jako osób bezrobotnych, bez prawa do zasiłku, 4. oświadczenia, czy starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 5. kserokopii umowy kredytu, o którym mowa w rubryce 5 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłaty, 6. aktualnego zaświadczenia o jego sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjna gminy, 7. oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 lutego 2014 r. W odpowiedzi na opisane wezwanie skarżący złożył do akt sprawy pismo z dnia 8 lutego 2014 r. W piśmie tym oświadczył m.in., że jego rodzina nie posiada kont i lokat dewizowych, tylko kredyty bankowe (zawiadomienie z [...] z dnia 23 lipca 2009 r. o wysokości raty pożyczki), że jest jedynym żywicielem rodziny, pozostali domownicy są osobami bezrobotnymi (decyzja Starosty Powiatu M. z dnia [...] września 2012 r. o zakwalifikowaniu B. N. - córki - do osób bezrobotnych oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku), że nie otrzymuje dopłat do gruntów rolnych (zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o nieotrzymywaniu dopłat do gruntów rolnych) i nie korzysta z pomocy gminnego ośrodka pomocy społecznej (zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o nie korzystaniu z pomocy społecznej). Skarżący również złożył do akt sprawy fakturę VAT za węgiel na kwotę 525 zł oraz dowód rejestracyjny samochodu marki [...]. W dniu 3 marca 2014 r. referendarz sądowy wydał postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie dostarczył następujących dokumentów: 1. kopii umowy, na podstawie której bank [...] udzielił mu kredytów wraz z harmonogramem jego spłaty, 2. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez niego świadczenia, zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez żonę skarżącego- H. S., ewentualnie dokumentu potwierdzającego, że ww. stara się o uzyskanie renty, 3. pełnego oświadczenia o wysokości wydatków miesięcznych ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego. W dniu 17 marca 2014 r. J. S. złożył sprzeciw od postanowienia z dnia 3 marca 2014 r. W sprzeciwie powołał się na zły stan zdrowia swój i żony. Opisał szczegółowo problemy zdrowotne oraz sytuację życiową jednakże nie złożył żadnych dokumentów potwierdzających zły stan majątkowy skarżącego. Skarżący również nie załączył żadnej dodatkowej dokumentacji medycznej świadczącej o złym stanie zdrowia. W przedmiotowym sprzeciwie zostało załączone skierowanie do poradni specjalistycznej, które nie jest zaświadczeniem o stanie zdrowia skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żąda on bowiem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie. Wniosku, który skarżący wniósł, referendarz sądowy nie uwzględnił. Skarżący od postanowienia referendarza sądowego wniósł sprzeciw zachowując przepisany termin (art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") wskutek czego przedmiotowe postanowienie utraciło moc na podstawie art. 260 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. W sytuacji, gdy skarżący oświadczył, że jego sytuacja materialna jest trudna, zweryfikowanie rzeczywistej wielkości dochodów jakie on oraz jego rodzina uzyskują jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia on powołane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu w przedmiotowym postępowaniu skarżący wykonując jedynie w części wezwanie Sądu z dnia 31 stycznia 2014 r., nie przedstawił w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwił merytoryczną ocenę sprzeciwu. Zauważyć bowiem należy, że skarżący, mimo wezwania, nie udokumentował wszystkich swoich wydatków, w tym przede wszystkich zobowiązań kredytowych w [...]. Skarżący nie nadesłał umowy kredytowej, nie określił również aktualnego stanu zadłużenia. Odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący złożył do akt sprawy jedynie zawiadomienie [...] o wysokości raty. Załączone zawiadomienie jednak nie może być ono uznane za aktualne, bowiem wystawiono je prawie cztery lata temu, tj. w dniu 23 lipca 2009 r. Skarżący również nie przedstawił dokumentów świadczących o jego aktualnych dochodach, nie udokumentował także braku dochodów po stronie jego żony. Wskazane okoliczności budzą wątpliwości, co do wiarygodności oświadczenia skarżącego, co do jego możliwości płatniczych. W tej sytuacji należy zaznaczyć, że podana przez skarżącego wysokość świadczenia emerytalnego ok. 1100 zł netto jest niewiele wyższa niż wynikające ze złożonego do akt sprawy dokumentu wskazującego na miesięczne obciążenie z tytułu spłaty kredytu (777, 77 zł - stan na dzień 23.07.2009 r.). Biorąc pod uwagę tą okoliczność poddaje w wątpliwość wiarygodność oświadczenia skarżącego, co do jego możliwości płatniczych. Z nadesłanego przez skarżącego do akt sprawy zawiadomienia [...] o wysokości raty z dnia 23 lipca 2009 r. wynika, że kwota udzielonego skarżącemu kredytów wynosiła 84 097,05 zł. Skarżący jednak nie wskazał celu na jaki udzielono tego kredytu, a także na jaki okres. Nienadesłanie przez wnioskodawcę żądnych w wezwaniu z dnia 31 stycznia 2014 r. kopii umów uniemożliwia dokonanie ustaleń w tym zakresie, a fakt udzielania J. S. kredytów bankowych świadczy o tym, że posiada on zweryfikowaną przez profesjonalne instytucje finansowe, zdolność kredytową czyli po uwzględnieniu podstawowych kosztów utrzymania jest w stanie zaoszczędzić część dochodu z przeznaczeniem na inne cele. Istotne jest, że z załączonych dokumentów nie wynika również, by skarżący posiadał znaczne trudności w spłacie zobowiązań kredytowych. Przedstawione powyżej okoliczności budzą poważne wątpliwości, co do rzetelności danych i okoliczności przedstawionych przez skarżącego w złożonym sprzeciwie. Wnioskodawca, nie przedstawiając należytego udokumentowania jego aktualnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej, uniemożliwił uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Ukazana w ten sposób przez niego sytuacja finansowa i majątkowa nie dała podstaw na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie nie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.