IV SA/Wa 2649/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-19
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Tomasz Wykowski, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji informujące o braku podstaw do udostępnienia danych, które nie jest formalnie postanowieniem ani decyzją, może być przedmiotem zażalenia do organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia, ponieważ zażalenie jest środkiem zaskarżenia przysługującym wyłącznie od postanowień administracyjnych. Pismo organu pierwszej instancji, które jedynie informuje o braku podstaw do udostępnienia danych i nie ma formy postanowienia ani decyzji, nie może być przedmiotem zażalenia. W takiej sytuacji organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie o niedopuszczalności zażalenia.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie numeru księgi wieczystej dla nieruchomości. Organ pierwszej instancji pismem z maja 2015 r. poinformował o braku interesu prawnego wnioskodawcy do uzyskania tych danych, nie wydając formalnego postanowienia ani decyzji. Strona skarżąca złożyła zażalenie na to pismo do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając je za postanowienie. Organ odwoławczy postanowieniem z czerwca 2015 r. stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - oddala skargę -
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: [...]WINGiK) nr [...] z [...] czerwca 2015 r. wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.),
W postanowieniu z [...] czerwca 2015 r. [...]WINGiK stwierdził niedopuszczalność zażalenia A.B. reprezentowanej przez r. pr. P.B. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) z 15 maja 2015 r. od pisma z [...] maja 2015 r., znak: [...] Prezydenta W. informującego o braku interesu prawnego wnioskodawcy do otrzymania nr księgi wieczystej dla wskazanej we wniosku nieruchomości.
Stan sprawy przestawiał się następująco:
W dniu 27 marca 2015 r. do Urzędu W. wpłynął wniosek A.B. reprezentowanej przez r. pr. P.B. o wydanie nr księgi wieczystej dla nieruchomości lokalowej położonej przy ul. [...] lokal "[...]" w W. W piśmie z 31 marca 2015 r. wnioskodawca został wezwany do wskazania interesu prawnego do uzyskania wypisu dla ww. lokalu.
Wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z 14 kwietnia 2015 r. organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków uznał za niewystarczające i w piśmie z [...] maja 2015 r., znak: [...] potrzymał stanowisko o braku interesu prawnego uprawniającego wnioskodawcę na podstawie art. 730 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101) do uzyskania nr księgi wieczystej dla wskazanej we wniosku nieruchomości. Strona nie zgadzając się z ww. stanowiskiem złożyła zażalenie do [...]WINGiK uznając pismo z [...] maja 2015 r., znak: [...] za postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o numerze księgi wieczystej.
W zażaleniu strona skarżąca wnosi o wydanie przez [...]WINGiK postanowienia wskazującego, że Prezydent W. jest zobowiązany wydać skarżącej zaświadczenie (wypis z rejestru gruntów i budynków) dla nieruchomości zawierający numer księgi wieczystej, z pominięciem danych osobowych właściciela, to jest jego imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania. W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca podnosi, że wskazała, że posiada wiedzę, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest A.G. oraz, że do akt sprawy załączono kopię pisma A.G. do skarżącej, w którym on sam ujawnia wobec skarżącej swój adres, którym jest właśnie lokal "[...]" w W. przy ul. [...].
Zdaniem skarżącej, jeżeli rzeczywiście w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel ww. nieruchomości wpisany jest A.G., to nie ma jakichkolwiek przeszkód, aby ujawnić numer księgi wieczystej tej nieruchomości. Skarżąca podnosi, że w ten sposób nie ma możliwości uzyskania wiedzy o jakichkolwiek innych danych niż te, którymi obecnie już dysponuje. Odmowę udostępnienia wspomnianych danych można ewentualnie rozważać jedynie wówczas, gdyby A.G. nie był właścicielem tej nieruchomości, chociaż i tak byłoby to sprzeczne ze wskazanym wyrokiem NSA z 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 802/13.
Według skarżącej, choć w przedmiotowej sprawie nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego przez skarżącą, to posiada ona interes prawny w uzyskaniu informacji o numerze księgi wieczystej dla lokalu "[...]" przy ul. [...] w W. Interes ten wynika z zamiaru wytoczenia powództwa o zadośćuczynienie wobec A.G., który według wiedzy skarżącej jest właścicielem wspomnianego lokalu.
W postanowieniu z [...] czerwca 2015 r. [...]WINGiK stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącej z 15 maja 2015 r. od pisma z [...] maja 2015 r., znak: [...] Prezydenta W. informującego o braku interesu prawnego wnioskodawcy do otrzymania nr księgi wieczystej dla wskazanej we wniosku nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia z [...] czerwca 2015 r. [...]WINGiK wskazał, że myśl przepisów k.p.a., zażalenie jest środkiem zaskarżenia przypisanym postanowieniu administracyjnemu. Zdaniem [...]WINGiK, w przedmiotowej sprawie organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie wydał postanowienia lecz poinformował stronę pismem o braku podstaw do udostępniania żądanych danych. Jednocześnie w piśmie tym znalazła się informacji, że na odmowę wydania zgodnie z żądaniem danych z ewidencji gruntów i budynków służy stronie prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego na warunkach określonych w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej; p.p.s.a.) w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy.
W skardze strona skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie:
1) art. 6, art. 104 § 1, art. 107 § 1, art. 124 § 1, art. 127 § 1 i 2, art. 141 § 1, art. 144 i art. 219 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie,
2) art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie.
Mając na względzie powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zdaniem skarżącej, żadne przepisy k.p.a. oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie przewidują wydania odmowy w zakresie udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków w formie "informacji". Skarżąca wyjaśniła, że nie wnosiła o poinformowanie jej, czy może uzyskać numer księgi wieczystej dla wskazanej nieruchomości, lecz po prostu zażądała przekazania jej danych w tym zakresie. W tej sytuacji, zgodnie z przepisami k.p.a., rozstrzygnięcie Prezydenta W. musiało przybrać formę postanowienia (ewentualnie decyzji).
W ocenie skarżącej, wszystkie powyższe elementy, przewidziane zarówno dla postanowienia jak i decyzji, zawiera pismo Prezydenta W. z [...] maja 2015 r. nr [...]. Pismo zostało wydane w Urzędzie Miasta W., Biurze Geodezji i Katastru, w dniu [..] maja 2015 r. Zostało one skierowane do skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika. Zawiera ono władcze rozstrzygnięcie organu, który podtrzymuje stanowisko o braku interesu prawnego wnioskodawczym do uzyskania numeru księgi wieczystej dla wskazanej nieruchomości. Organ wskazuje podstawę prawną swego rozstrzygnięcia - art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wyjaśnia, że chęć zabezpieczenia roszczenia pieniężnego nie jest tożsama z istnieniem interesu prawnego związanego z nieruchomością. Wreszcie poucza wnioskodawczynię o prawie do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Według skarżącej, pismo z [...] maja 2015 r. nie wskazuje wprawdzie w tytule słowa "postanowienie" albo "decyzja". Jednakże, ani art. 107 § 1 k.p.a., ani art. 124 § 1 k.p.a., nie przewidują formalnego wymogu oznaczenia stosownego rozstrzygnięcia jako decyzja, czy też jako postanowienie. Dla uznania pisma za postanowienie albo za decyzję wystarczające jest zawarcie w nim elementów przewidzianych w k.p.a. dla - odpowiednio – decyzji, albo postanowienia. Pismo Prezydenta W. z [...] maja 2015 r. spełnia wszelkie wymogi formalne dla uznania go zarówno za decyzję, jak i za postanowienie.
Skarżąca podnosi, że wniosła zażalenie od pisma z [...] maja 2015 r., uznając go za postanowienie. Skoro organ nie opatrzył swego pisma stosownym tytułem, to strona nie może domyślać się, jakiego rodzaju jest to pismo, tym bardziej, że spełnia ono wymogi formalne zarówno postanowienia, jak i decyzji.
Z ostrożności skarżąca przyjęła, że stanowi ono postanowienie, bowiem w tym przypadku związana ona była krótszym (7-dniowym) terminem na złożenia środka odwoławczego, z kolei odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni.
Strona skarżąca wskazuje, że niezależnie od formy rozstrzygnięcia Prezydenta W. z [...] maja 2015 r. (postanowienia albo decyzja), do rozpatrzenia środka odwoławczego skarżącej zobowiązany był [...]WINGiK. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie, które stwierdza niedopuszczalność zażalenia skarżącej zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Mając na względzie kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie [...]WINGiK nr [...] z [...] czerwca 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia.
Stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z treści tego uregulowania wynika, że niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 10 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 898/97, LEX nr 35125). Przesłanki wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania i postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania są rozłączne.
Na tle art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przepisy postępowania administracyjnego nie precyzują, w jakim wypadku odwołanie (zażalenie) należy uznać za niedopuszczalne. Kwestia ta była jednak przedmiotem licznych wypowiedzi doktryny. W nauce prawa jednolicie przyjmuje się między innymi, że niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron (zob. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III, teza 2 do art. 134 oraz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, teza 5 do art. 134).
W przedmiotowej sprawie należy bowiem przesądzić czy prawidłowo organ ocenił, że zażalenie skarżącej było niedopuszczalne z przyczyny przedmiotowej.
W dniu 27 marca 2015 r. do organu I instancji wpłynął wniosek A.B. reprezentowanej przez r. pr. P.B. o wydanie nr księgi wieczystej dla lokalu przy ul. [...] lokal "[...]". W piśmie z 31 marca 2015 r. wnioskodawca został wezwany do wskazania interesu prawnego do uzyskania wypisu dla ww. lokalu. Wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z 14 kwietnia 2015 r. organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków uznał za niewystarczające i w piśmie z [...] maja 2015 r., znak: [...] potrzymał stanowisko o braku interesu prawnego uprawniającego wnioskodawcę na podstawie art. 730 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101) do uzyskania nr księgi wieczystej dla lokalu przy ul. [...] lokal "[...]".
Wskazane pismo organu I instancji z [...] maja 2015 r. znak: [...] nie stanowi zarówno co do treści jak i formy decyzji administracyjnej, ani postanowienia kończącego postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie jej informacji dotyczącej numeru księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] lokal "[...]".
Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy k.p.a. stanowią inaczej (art. 104 § 1 k.p.a.). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w sprawie indywidualnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata. Pismo organu I instancji nie rozstrzygało w przedmiocie wniosku skarżącej o wydanie skarżącej informacji dotyczącej numeru księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] lokal "[...]". Nie posiada nadto składników decyzji administracyjnej, ani postanowienia skoro nie zawiera elementów skazanych w art. 107 k.p.a. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 k.p.a.).
Skarżąca złożyła zażalenie na pismo Prezydenta W. z [...] maja 2015 r. znak: [...], nazywając je postanowieniem. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). Trafnie zatem przyjął [...]WINGiK, że art. 134 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek wydania postanowienia o niedopuszczalności zażalenia w sytuacji, gdy jest to uzasadnione wynikiem wstępnego postępowania - dotyczącego dopuszczalności zażalenia z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych - przeprowadzonego przed organem odwoławczym.
Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje m.in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia. Zażalenia nie jest zatem dopuszczalne, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest postanowieniem. Zasadnie, więc [...]WINGiK wydał zaskarżone postanowienie. Sąd podziela stanowisko [...]WINGiK, według którego zażalenie jest środkiem zaskarżenia przypisanym dla postanowienia administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie wydał postanowienia, lecz poinformował stronę pismem o braku podstaw do udostępniania żądanych danych. Jednocześnie w piśmie tym znalazła się informacji, że na odmowę wydania zgodnie z żądaniem danych z ewidencji gruntów i budynków służy stronie prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego na warunkach określonych w art. 52 § 3 p.p.s.a. w związku z art 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy.
Ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia organ II instancji prawidłowo orzekł o niedopuszczalności wniesionego zażalenia. Przy czym niniejsze orzeczenie sądowe dotyczy wyłącznie możliwości zaskarżenia pisma Prezydenta W. z [...] maja 2015 r. znak: [...]. Sąd nie dokonywał oceny prawidłowości materialnej tego pisma, a jedynie rozstrzygał o możliwości jego zaskarżenia w trybie zastosowanym przez stronę.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd uchyla zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 p.p.s.a. - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło