IV SA/Wa 265/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2005r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. . z dnia [...] października 2005r., którą odmówiono M. S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż w sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu 18 kwietnia 2005r. B. S. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych / Dz. U. z 2004r.Nr 6, poz. 40 /. W dniu 10 maja 2005r. B. S. przekazała M. S. aktem notarialnym tytułem umowy darowizny gospodarstwo rolne składające się z działek nr [...] i [...] o powierzchni 3,3400 ha, położone we wsi P. gmina P. W dniu 4 lipca 2005r. do Biura [...] ARiMR w M. M. wpłynął wniosek M. S. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Jest to termin wyznaczony przez ustawodawcę, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie prawa lub obowiązku o charakterze materialnoprawnym. Termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację określonego prawa podmiotowego. Konsekwencją uchybienia terminu materialnoprawnego jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności, termin ten może być przywrócony tylko i wyłącznie przepisem ustawy. Z decyzją tą nie zgodził się M. S.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podniósł, iż nie został poinformowany przez pracowników Biura [...] ARiMR w M. ., że jego wniosek jest niekompletny. Ponadto powołał się na złą wolę pracowników przy załatwianiu jego wniosku z uwagi na ich konflikt z jego ojcem, który był pracownikiem tego biura. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Jak stanowi art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych / Dz. U. 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm. /, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. W oparciu o powyższe przepisy B. S. w dniu 18 kwietnia 2005r. złożyła w Agencji wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych stanowiące działki o numerze ewidencyjnym [...] i [...] W dniu 10 maja 2005r. B. S. umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego darowała swojemu synowi M. S. nieruchomość rolną składającą się z działek gruntu oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] o łącznym obszarze 3,3400 ha. Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych w art. 4 ust. 1 przewiduje, że w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w przedmiocie tych płatności, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura [...] ARiMR o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Z sytuacją, jaką reguluje, art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Po złożeniu w dniu 18 kwietnia 2005r. wniosku przez B. S. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie, wnioskująca umową darowizny z dnia 10 maja 2005r. przekazała gospodarstwo rolne objęte wnioskiem o dopłaty bezpośrednie M. .i S.. Jak wynika z § 5 umowy darowizny, wydanie nieruchomości obdarowanemu w posiadanie nastąpiło w dniu 10 maja 2005r. Tak więc 14 dniowy termin na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, minął skarżącemu w dniu 24 maja 2005r. Natomiast skarżący z wnioskiem takim wystąpił dopiero w dniu 4 lipca 2005r. wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zasadniczą kwestią podlegającą ocenie w niniejszej sprawie jest odpowiednie zaklasyfikowanie 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 4 ust 1 ustawy. W teorii prawa wyróżnia się terminy materialne i procesowe. Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu / B. Adamiak Komentarz, 2005r.,s. 327 /. Przepisów rozdziału 10 kpa nie stosuje się w odniesieniu do terminów materialnych, co oznacza, że nie oblicza się tych terminów w sposób wskazany w art. 57 kpa i nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58 – 60 kpa. Norma prawna przewidująca 14 dniowy termin, przy zachowaniu którego płatność, której dotyczył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przysługuje producentowi rolnemu, na którego nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego jest zamieszczona w ustawie materialnej, a nie procesowej. Niezachowanie terminu przewidzianego w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych skutkuje utratą prawa dla nowego producenta rolnego do przyznania płatności bezpośrednich w oparciu o wniosek złożony przez jego poprzednika. Uchybienie temu terminowi wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia prawa o charakterze materialnym. Tak, więc słusznie organ uznał, że termin ten ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W aktach sprawy brak jest dowodu, z którego by wynikało, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy wcześniej aniżeli 4 lipca 2005r. Jak również konflikt pomiędzy ojcem skarżącego a kierownikiem Biura [...] ARiMR w M. M. nie mógł mieć wpływu na treść decyzji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, orzekł jak w sentencji.