IV SA/Wa 2654/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu w 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. L. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed sądem drugiej instancji w sprawie ze skargi O. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: - odmówić przyznania radcy prawnemu M. L. kosztów pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 września 2015 r. w niniejszej sprawie ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] pełnomocnikiem strony wyznaczyła radcę prawnego M. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2654/15 oddalił skargę O. S. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r. przyznał radcy prawnemu M. L. kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. Wyznaczony pełnomocnik wniósł o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi 18 marca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 103 akt sprawy). W dniu 21 kwietnia 2016 r. radca prawny M. L. złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r. Jednocześnie zwrócił się o przyznanie kosztów sporządzenia opinii, oświadczając, że nie zostały one zapłacone w całości, ani w części. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2016 r. wezwano wyznaczonego pełnomocnika do wykazania w terminie 7 dni, że sporządzona przez niego opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została przekazana stronie skarżącej. W odpowiedzi na pismo pełnomocnik przedstawił dowód nadania w dniu 18 kwietnia 2016 r. przesyłki pocztowej zawierającej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wniosek radcy prawnego M. L. obejmuje przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 8 sierpnia 2015 r., to znajduje w nim zastosowanie art. 177 § 4 ppsa w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej przez art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2015 r., poz. 658), co wynika z art. 2 tej ustawy. Wyznaczony pełnomocnik nie był zatem zobowiązany do złożenia w Sądzie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, wraz z odpisem tej opinii dla strony. Niemniej jednak należy wskazać, że treść art. 250 § 1 ppsa nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił takiej pomocy. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar. Jeżeli pomoc prawna polega na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to opinia taka powinna być sporządzona, a także przedstawiona stronie niezwłocznie tak, aby umożliwić jej podjęcie czynności zmierzających do zabezpieczenia jej praw i możliwości dochodzenia ich przed sądem. Opinia, o jakiej mowa, powinna być sporządzona i przekazana stronie najdalej w terminie odpowiadającym terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 910/08. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pełnomocnik zobowiązany jest natomiast wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93). W niniejszej sprawie wnioskodawca sporządził i przesłał skarżącemu opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W aktach sprawy nie znajdują się jednak żadne dokumenty wskazujące na okoliczności, które uzasadniałyby sporządzenie i przesłanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto biorąc pod uwagę objętość przedłożonej opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie można przyjąć aby jej sporządzenie wymagało trzydziestu dni liczonych od dnia otrzymania przez wnioskodawcę orzeczenia z uzasadnieniem. Zarówno sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz sporządzenie i przesłanie mocodawcy opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma na celu wyłącznie ochronę interesu prawnego mocodawcy (podstawowy cel instytucji prawa pomocy). W przypadku opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poinformowanie mocodawcy niezwłocznie o braku podstaw do jej wniesienia z jednej strony ostrzega mocodawcę o bezzasadności wnoszenia środka zaskarżenia starając się w ten sposób chronić go przed ponoszeniem zbędnych kosztów postępowania z drugiej zaś, jeżeli mocodawca nie zgadza się z opinią, nie zamyka mu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi i skorzystaniu z usług innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego na jego wniosek może wyznaczyć Okręgowa Izba radców Prawnych w ramach przyznanego stronie prawa pomocy. Dlatego interes prawny mocodawcy chronić będzie jedynie opinia prawna o braku podstaw prawnych do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona i przesłana mocodawcy niezwłocznie. Skoro w niniejszej sprawie nie można uznać aby sporządzenie i przesłanie skarżącej opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło niezwłocznie a tym samym aby czynność ta chroniła w tejże sprawie interes prawny mocodawcy to nie można przyjąć, że stanowiła ona faktyczną pomocy prawną udzieloną skarżącemu. Pełnomocnik ustanowiony w sprawie w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.