IV SA/Wa 2660/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-22

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, była prawidłowa. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dotyczyło to kluczowych kwestii, takich jak ocena oddziaływania na środowisko zbiorników na olej oraz potencjalne kumulowanie się oddziaływań, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy środowiskowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta W. o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla centrum handlowego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. SKO uznało, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, dokonując wybiórczej analizy wpływu inwestycji na środowisko, lakonicznie wyjaśniając pewne kwestie oraz dopuszczając się uchybień proceduralnych w zakresie uznania L. Sp. z o.o. za stronę postępowania. Skarżąca spółka zarzuciła SKO błędne zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. i niezastosowanie art. 136 K.p.a., twierdząc, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń, a ewentualne braki mogły zostać uzupełnione przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia oddala skargę Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", uchyliło decyzję Prezydenta W. z [...] listopada 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, którą stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia - realizacji centrum handlowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 2 ha, garażu i parkingu samochodowego wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha, dwóch zbiorników na olej o łącznej pojemności przekraczającej 3 m3, w ramach realizacji zespołu handlowo-usługowego z garażami, zlokalizowanego na działkach nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], przy ul. [...], w W. Sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I. instancji. Organ wskazał, że sprawa jest rozpatrywana w wyniku wniesienia odwołań przez Stowarzyszenia [...] (zwane dalej "Stowarzyszeniem"), C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Uzasadniając decyzję organ administracji, po opisaniu przebiegu sprawy, przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania: - w uzasadnieniu decyzji organu I. instancji zamieszczono analizę art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ocenach", w odniesieniu do przedmiotowego przedsięwzięcia; analiza ta nie jest prawidłowa, - po pierwsze, analiza jest przeprowadzona wybiórczo, w odniesieniu jedynie do niektórych elementów inwestycji mogących oddziaływać na środowisko; szczególnie mało informacji organ zamieścił na temat oddziaływania na środowisko zbiorników na olej; uwagę ta odnosi się również do sporządzonej przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia; - po wtóre, organ I. instancji dość lakonicznie pewne kwestie wyjaśnił; w pkt 1 lit. b uzasadnienia skarżonej decyzji, w zasadzie nie zawarto jakichkolwiek wyjaśnień odnośnie ewentualnego kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać planowane przedsięwzięcie, - w pkt 1 lit d tiret 6 tiret 2 skarżonej decyzji zawarto natomiast niejasne sformułowanie dotyczące zastosowania elementów amortyzujących (np. elastycznych podkładek); nie wiadomo gdzie owe elementy miałyby zostać zastosowane, - pewne nieścisłości zawarto w pkt 2 lit. g skarżonej decyzji wskazując: z przedłożonej dokumentacji wynika, że na terenie planowanego przedsięwzięcia i w najbliższym jego otoczeniu nie będą występowały obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne; istotne jednak jest, czy obecnie takie obszary na terenie planowanej inwestycji i w jej sąsiedztwie występują, - organ I. instancji nie wyjaśnił w istocie zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, która to kwestia jest w postępowaniu środowiskowym nader istotna; raz bowiem organ wskazuje, że oddziaływanie będzie miało zasięg lokalny i będzie rozciągać się na najbliższe otoczenie miejsca realizacji (por. pkt 3 lit. a), z czego można wnosić, że rozciągnie się na najbliższe sąsiedztwo (otoczenie) miejsca planowanego przedsięwzięcia; dalej (pkt 3 lit. d tiret 2), że ograniczy się do obszaru realizacji inwestycji (ujęcie węższe, niż "otoczenie"), - biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że przy wydawaniu skarżonej decyzji organ I. instancji naruszył art. 7 i 77 § 1 K.p.a.; nie podjął bowiem wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie zebrał ani nie rozpatrzył, w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego; oceniając wpływ planowanej inwestycji na środowisko organ kilkakrotnie opierał się na zgromadzonych w aktach dowodach (jak w szczególności karta informacyjna przedsięwzięcia), lecz dowody te nie były kompletne, na co wskazywano wcześniej. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że: - organ I. instancji dopuścił się uchybień proceduralnych; zgodnie z poniesionymi zarzutami, błędnie zaniechał uznania - L. Sp. z o.o., za stronę przedmiotowego postępowania, podczas gdy w toku postępowania Spółka miała status strony, a do ewidencji gruntów wpisano ją jeszcze przed wydaniem skarżonej decyzji; w konsekwencji organ I. instancji naruszył art. 61 § 4 i art. 10 § 1 K.p.a.; nakazują one odpowiednio: zawiadomione stron o wszczętym postępowaniu i wprowadzają ogólną zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu; z zasady tej wynikają dla organu administracji obowiązki zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowania stronom, jeszcze przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszenie żądań; zgodnie z komentarzem do art. 10 K.p.a., [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II., obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. Sp. z o.o. użytkownik wieczysty nieruchomości, na której ma być zrealizowane przedsięwzięcie objęte decyzją. Zarzucono, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem: - art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 136 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie tj. uchylenie decyzji organu I. instancji pomimo tego, że rzekomo konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wcale nie uzasadniał tego rozstrzygnięcia, ponieważ: - organ I. instancji dokonał w trakcie postępowania prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych; a ponadto - w sytuacji, gdy organ odwoławczy powziął wątpliwość w przedmiocie jakichkolwiek ustaleń faktycznych, to winien był na podstawie art. 136 K.p.a. przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów potrzebnych do wydania niewadliwej decyzji merytorycznej kończącej to postępowanie, bowiem nie spowodowałoby to uszczerbku dla prowadzonego postępowania, - art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 i art. 61 § 4 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że uczestnik L. Sp. z o.o. nie został zawiadomiony o postępowaniu oraz ograniczono jego czynny udział w postępowaniu w sytuacji gdy: - członkami zarządu uczestnika L. Sp. z o.o. były osoby będące przez cały czas postępowania przed organami obu instancji także członkami zarządu uczestnika C. Sp. z o.o., jak również - w trakcie przedmiotowego postępowania administracyjnego uczestnik L. Sp. z o.o. jest jedynym wspólnikiem uczestnika C. Sp. z o.o., - art. 44 ust. 1 i 2 oraz art. 79 ust. 1 ustawy o ocenach przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż Stowarzyszenie jest stroną odnośnego postępowania administracyjnego przed organem II. instancji, której przysługuje prawo wniesienia odwołania w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie (podobnie jak tocząca się przed organem I. instancji) nie wymagało udziału społeczeństwa, - art. 7, 77 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 44 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o ocenach poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu: - ustalenia czy Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną, której przysługuje prawo wniesienia odwołania oraz udziału w postępowaniu wywołanym tym odwołaniem, a także - zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których organ uznał, że zachodzą przesłanki pozwalające Stowarzyszeniu na uczestnictwo w przedmiotowym postępowaniu w sytuacji, gdy prawo wniesienia środka odwoławczego służy organizacji społecznej wyłącznie, jeżeli jej statutowym celem jest ochrona środowiska, a postępowanie wymaga udziału społeczeństwa. Wniesiono również o przeprowadzenie szeregu dowodów z dokumentów na okoliczności związane z zarzutami błędnego uznania, jakoby L. Sp. z o.o. została pominięta w sprawie oraz zasadności udziału Stowarzyszenia w spawie. Uzasadniając skargę wskazano: - ewentualne dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienia, w świetle aktualnego brzmienia treści art. 138 § 2 K.p.a., w żadnym wypadku nie uzasadniały uchylenia decyzji organu I. instancji i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia; jeżeli faktycznie w postępowaniu odwoławczym ujawniły się braki postępowania, to z uwagi na ich charakter nie było przeszkód by organ odwoławczy je konwalidował w oparciu o art. 136 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a.; zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a., organ odwoławczy, co do zasady kończy postępowanie odwoławcze wydając decyzję merytoryczną; wyjątkiem od tej zasady jest uregulowana w art. 138 § 2 K.p.a. możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, - możliwość wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy jest ściśle ograniczona zaistnieniem wyżej przywołanej przesłanki pozytywnej, - w niniejszej sprawie ustalenia organu I. instancji były prawidłowe i wyczerpujące, a zebrany materiał dowodowy pełny; ewentualne braki nie mogły być uznane za takiej wagi, by organ odwoławczy nie był w stanie ich usunąć, przeprowadzając dodatkowe postępowanie dowodowe; w szczególności nie mogły takiego rozstrzygnięcia uzasadniać zarzuty w zakresie braku dopuszczenia do udziału strony L. Sp. z o.o., bowiem - jak zostało to wykazane w skardze - zarzuty te w ogóle nie zasługują na uwzględnienie, - w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o ograniczeniu któregokolwiek z wyżej wyszczególnionych praw uczestnika L. Sp. z o.o.; przez cały czas trwania przedmiotowego postępowania administracyjnego te same osoby będące w tym czasie członkami zarządu uczestnika L. Sp. z o.o., były równocześnie członkami zarządu uczestnika C. Sp. z o.o.; tym samym obaj uczestnicy mieli zapewnione takie same informacje o przebiegu postępowania i możliwości podejmowania w nim czynności; ponadto jeden uczestnik był jedynym wspólnikiem drugiego, - niezależnie od powyższego, pominięcie strony postępowania nie zawsze oznacza konieczność zwrócenia sprawy organowi I. instancji do ponownego rozpatrzenia, - prawo udziału społeczeństwa, w tym organizacji społecznej, w postępowaniu w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko nie jest absolutne – w danym przypadku nie zachodziły przesłanki prawne ani faktyczne dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, nie mogło więc ono także wnieść skutecznie odwołania, W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. W pismach procesowych uczestnicy postępowania Stowarzyszenie (k. 116-134) oraz L. sp. z o. o. w W. (k. 101-105) wnieśli o oddalenie skargi. Strona skarżąca pismem procesowym (k. 141-151) odniosła się do stanowisk zawartych w pismach uczestników postępowania oraz uzupełniła zarzuty skargi wskazując: - nie jest zrozumiały zarzut organu odwoławczego, jakoby "szczególnie mało informacji organ zamieścił na temat oddziaływania na środowisko zbiorników na olej", bowiem w żaden sposób nie wskazano, jakiego rodzaju informacja powinna być w tym zakresie przedstawiona i zbadana, - ogólnikowe stwierdzenie, że "organ 1 instancji dość lakonicznie pewne kwestie wyjaśnił" nie może znaleźć uznania, bowiem zwięzłość uzasadnienia nie jest równoznaczna z jego wadliwością; wskazane zaś przez organ kwestie, co do których owa "zbytnia lakoniczność" miałaby się odnosić mogły być (i powinny) bez zbędnego wysiłku wyjaśnione we własnym zakresie; nie wskazano, dlaczego wyjaśnienia organu I. instancji zawarte w pkt 1 lit. b uzasadnienia decyzji w przedmiocie analizy kumulowania się oddziaływań są niewystarczające i czego w tym zakresie decyzji brakuje; tym samym uchylając decyzję nie zawarto nawet jakichkolwiek wytycznych w zakresie tego, co miałby ponownie zbadać organ I. instancji, co samo w sobie stanowi uchybienie proceduralne, - trudno zrozumieć, dlaczego kwestia planowanego zastosowania elementów amortyzujących została uznana za tak istotną i skomplikowaną, że zwalniała organ od uzupełnienia postępowania w tej kwestii we własnym zakresie, - za naruszający powagę sprawy należy uznać zarzut, jakoby sformułowanie decyzji pierwszoinstancyjnej, że na terenie planowanego przedsięwzięcia oraz w jego najbliższym otoczeniu nie będą występowały obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, nie pozwalało zorientować się co do tego, czy obszary takie również obecnie na tym terenie nie występują; nie ulega bowiem wątpliwości, że użyte w decyzji sformułowanie było jedynie pewną konwencją językową, w ramach której organ dał wyraz temu, że obszary takie nie występują tak obecnie jak i nie są przewidziane w przyszłości; jest to oczywiste także w kontekście pkt 1 lit. b decyzji organu I. instancji, gdzie dokładnie wskazano jak zagospodarowane są obszary sąsiadujące z inwestycją, - chybiony jest zarzut, jakoby organ I. instancji nie dość precyzyjnie wskazał zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; organ odwoławczy podnosi w tym zakresie, jakoby pkt. 3 lit. d tiret 2 decyzji organu I. instancji zawężał teren oddziaływania inwestycji jedynie do jej obszaru, podczas gdy pkt. 3 lit. a tej decyzji mówi w tym kontekście o najbliższym jej otoczeniu; oba powołane przez organ punkty wyraźnie wskazują na najbliższe otoczenie terenu inwestycji, a różnica polega jedynie na tym, że w pkt. 3 lit. d tiret 2 zamiast wyrażenia "najbliższe otoczenie" decyzja posłużyła się terminem "najbliższy obszar", co należy uznać za sformułowania równoważne, a zatem w pełni dopuszczalne; tym samym brak podstaw do uznania, jakoby pkt. 3 lit d tiret 2 decyzji organu I. instancji ograniczał zasięg oddziaływania inwestycji tylko do jej obszaru. Wniesiono o uchylenie także postanowienia w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu z [...] czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Prawidłowe są konkluzje organu, co do potrzeby wydania decyzji kasatoryjnej w niniejszej sprawie, choć nie w pełni argumentacja przywołana w uzasadnieniu aktu jest prawidłowa. W myśl art. 138 § 2 zd. 1 K.p.a. decyzja kasatoryjna może zostać wydana, gdy spełnione są dwa warunki: - decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, - konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozstrzygania była kwestia, czy konieczne jest przeprowadzenie procedury ocen oddziaływania na środowisko dla konkretnego przedsięwzięcia. Podstawowym materiałem dowodowym w sprawie była karta informacyjna przedsięwzięcia (art. 74 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach), która powinna zawierać m.in. informacje o: - rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, - powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną, - rodzaju technologii, - rozwiązaniach chroniących środowisko, - rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko (art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a-c oraz f i g ustawy o ocenach). Ocena dokonywana jest z odwołaniem m.in. do takich kryteriów jak rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: - skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, - powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, - emisji i występowania innych uciążliwości, - ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii (art. 63 ust. 1 pkt lit a, b, d i e ustawy o ocenach). W tym kontekście trafnie wskazał organ odwoławczy na brak szerszych danych w karcie informacyjnej oraz nieuwzględnienie - w kontekście zamieszczonej w uzasadnieniu orzeczenia organu I. instancji analizy potencjalnych przesłanek dla potrzeby przeprowadzenia procedury ocen - faktu, że częścią przedsięwzięcia są zbiorniki na olej o pojemności ponad 3 m3, co stanowi jedną z przesłanek zaliczenia przedsięwzięcia do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – patrz § 3 ust. 1 pkt 35 i 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Oznacza to, że sprawa nie została rozważona w istotnym zakresie. Naruszono więc przepisy postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśniania sprawy (art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a mogło mieć to istotne znaczenie gdyż dotyczyło jednej z ważnych, w kontekście potencjalnego oddziaływania, części przedsięwzięcia. W materiale dowodowym nie wskazano w istocie, jakie potencjalne zagrożenia wiążą się z realizacją tego rodzaju obiektu (np. zagrożenie rozszczelnienia, niebezpieczeństwo zapalenia, eksplozji itp.) oraz jakie środki zamierza przedsięwzięć inwestor, aby im zapobiec (art. 3 pkt 5 lit f i g ustawy o ocenach), a w końcu, czy przy ich zastosowaniu potencjalne ryzyko istotnych oddziaływań jest na tyle ograniczone, że nie jest konieczne przeprowadzenie pełnej procedury ocen oddziaływania na środowisko (kontekst art. 63 ust. 1 pkt 1 lit d i e ustawy o ocenach). Odnotowania wymaga, że w charakterystyce planowanego przedsięwzięcia, stanowiącej obligatoryjnie załącznik do decyzji organu I. instancji (art. 84 ust. 2 ustawy o ocenach), wskazano, że chodzi o możliwość realizacji dwu zbiorników na olej o objętości do 3 m3 (patrz str. 1 ak. 4). Dopuszczono więc, bez potrzeby przeprowadzenia procedury ocen, realizację obiektu przekraczającego prawie dwukrotnie objętość minimalną, przyjętą, jako kryterium we wcześniej wskazanym rozporządzeniu, dla kwalifikacji w kontekście możliwości potencjalnego oddziaływania na środowisko. Oczywistym jest, że wobec zakreślenia w decyzji tylko górnej granicy wielkości zbiorników, nie zaś precyzyjnego wskazania ich objętości, konieczne było rozważenie możliwości oddziaływania planowanej inwestycji, przy założeniu jej realizacji także o maksymalnych parametrach. Trafnie dostrzeżono w skardze, że w K.p.a. dopuszczono możliwość uzupełnienia dowodów i materiałów w postępowaniu odwoławczym (art. 136), jednak pojęcie uzupełnienie rozumieć należy dosłownie. Chodzi więc o dodatkowe wyjaśnienie określonej kwestii, która zasadniczo była przedmiotem rozważań organu I. instancji (co znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym oraz w uzasadnieniu orzeczenia), lecz co do których istnieje potrzeba określonych uścieleń. Odmienne rozumienie wskazanych regulacji godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). Analogicznie mają się rzeczy z kwestią oceny ryzyka wystąpienia oddziaływań skumulowanych w kontekście potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o ocenach). W uzasadnieniu decyzji organu I. instancji wymieniono w tym kontekście, jakie jest bezpośrednie otoczenie planowanych obiektów, aby od razu skonstatować, że do istotnej kumulacji oddziaływań nie dojdzie. Tego rodzaju uzasadnienie nie odzwierciedla, aby kwestia została w rzeczywistości rozważona przez organ I. instancji (uwzględniając wymaganie prawidłowego uzasadnienia orzeczenia - art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a.). Nie opisano bowiem podstawowych kwestii - jakie rodzaje oddziaływań na środowisko mogą potencjalne powodować okoliczne obiekty, czy są to oddziaływania innego rodzaju niż planowanego przedsięwzięcia, a jeżeli są tożsame - dlaczego uznano, że skala oddziaływań jest tak niewielka, że nie dojdzie do kumulacji, która mogłaby mieć znaczenie jako przesłanka przeprowadzenia procedury ocen oddziaływania na środowisko. Przy tego rodzaju brakach przeprowadzenie samodzielnie przez organ odwoławczy analizy co do możliwości kumulacji prowadziłoby do takiego skutku, że sprawa w danym zakresie byłaby rozpatrywana w istocie wyłącznie przez ten organ, co naruszałoby zasadę art. 15 K.p.a. Należy zauważyć, że zasada instancyjności postępowania ma m.in. o tyle istotną rolę, że inne strony postępowania (w tym przypadku o odmiennych interesach niż inwestor), w razie zajęcia konkretnego stanowiska przez organ I. instancji, mogą zgłaszać do tego zastrzeżenia na etapie wniesienia odwołania - gdy sprawa jest ponownie rozpatrywana co do meritum. W przeciwnym wypadku zarzuty merytoryczne dotyczące wadliwej oceny w kwestiach istotnych w sprawie mogą być formułowane wyłącznie w odniesieniu do ostatecznej decyzji już na etapie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, który bada wyłącznie legalność decyzji. Nietrafny jest zarzut, że organ nie zawarł w zakresie powyższych kwestii wytycznych, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazano w istocie, jakie kwestie wymagają uzupełnienia materiału dowodowego a które rozważenia (zajęcia stanowiska w sprawie). Wynika to jednoznacznie z treści uzasadnienia skarżonego aktu, choć nie zostało sformułowane w formie zalecenia (wytycznych w myśl art. 138 § 2 zd. 2 K.p.a.). Jest to dopuszczalne, bowiem wystarczająco czytelne dla organu I. instancji, a w polskim procesie administracyjnym nie rządzi wyłącznie zasada formalizmu. Wobec zaistnienia w przedmiotowej sprawie wskazanych wyżej przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej, Sąd oddalił skargę. Natomiast w części zasadne są zarzuty skargi, co jednak nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy. Należy podzielić stanowisko Strony skarżącej, że część z przywołanych przez organ administracji argumentów za przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania jest chybionych. W kwestii zastosowania elementów amortyzujących organ odwoławczy winien zwrócić się o stosowne wyjaśnienia do wnioskodawcy i dopiero w razie ustalenia, że zagadnienie to ma bardziej złożony charakter, rozważyć potrzebę przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Podobnie zastosowanie odmiennych sformułowań, co do werbalnego opisu oddziaływania na otoczenie, choć w istocie wadliwie z punktu widzenia precyzji wypowiedzi, nie mogło samo w sobie stanowić podstawy do uchylenia decyzji w celu ponownego rozpoznawania sprawy. Użycie odmiennych, lecz w istocie zbliżonych sformułowań, nie może być wystarczającym dowodem na to, że oceny oddziaływań poza terenem inwestycji dokonano niewłaściwie. Sąd w pełni podziela też zarzut Strony skarżącej dotyczący w kontekście zagadnienia czy będą występowały obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne. Powtarzanie przytoczonej wcześniej argumentacji Skarżącej zawartej w dodatkowym piśmie jest zbędne. Wadliwe stanowisko organu odwoławczego w niektórych kwestiach, wobec braku zasady by było ono wiążące dla organu I. instancji, nie stanowi o takiej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, by uzasadnione było jego uchylenie, co skutkowałoby nota bene potrzebą ponownego wydania decyzji o tej samej sentencji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze, należy odnotować, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie, aby okoliczności sprawy przytoczone w końcowej części skarżonego orzeczenia były przesłanką przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec tego wypada odnotować jedynie, co następuje. Trafnie zauważa Strona skarżąca, że gdy chodzi o pominięcie strony w toczącym się postępowaniu przed organem I. instancji znaczenie ma ocena, czy dany podmiot w istocie wiedział o tym fakcie, nie zaś czy formalnie dokonywano stosownych doręczeń w jego siedzibie. Nie jest jednak prawidłowe stanowisko Skarżącej, jakoby - w kwestii, czy stronę można uznać za powiadomioną o toczącym się postępowaniu oraz o wydanym orzeczeniu – mógł przesądzać fakt powiązań personalnych pomiędzy organami osób prawnych (tożsamość osób) czy związki kapitałowe (jeden podmiot udziałowcem drugiego). Kwestia ta może odgrywać pewne znaczenie, gdy chodzi o podmioty niewielkie, o nierozbudowanej personalnie strukturze organizacyjnej lecz musi podlegać ocenie w każdej konkretnej sprawie. W przypadku podmiotów większych, o bardziej złożonej strukturze zarządzania, nie jest uprawnione domniemanie, że wszelkie rozstrzygnięcia, dotyczące funkcjonowania podmiotu i ochrony jego interesów są podejmowane na centralnym szczeblu zarządzania, co wiązałoby się z dostarczaniem tam także wszelkich informacji z tym związanych. Trzeba jednocześnie zauważyć, że samo pominięcie określonej strony w postępowaniu przed organem I. instancji nie może być przesłanką wystarczającą dla wydania decyzji kasatoryjnej (trafnie zauważa to Strona skarżąca). Kwestia ta musi podlegać indywidualnej ocenie w danej sprawie, w kontekście ustalenia, czy pominięcie danego podmiotu (naruszanie przepisów postępowania) mogło odgrywać znaczenie dla dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych i pełnej oceny zagadnień istotnych w sprawie przez organ I. instancji, np. czy dana strona, powiadomiona w końcu o toczącym się postępowaniu odwoławczym, podnosi ważne kwestie, nierozważane przez organ I. instancji, a kluczowe dla sprawy. Jak wskazano na wstępie, zagadnienie czy w danym przypadku istniały przesłanki dla przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na pominięcie strony, nie ma istotnego znaczenia skoro istniały wskazane wcześniej rzeczywiste przesłanki wydania decyzji kasatoryjnej. Analogicznie nie ma znaczenia w sprawie podnoszona kwestia, czy do postępowania słusznie dopuszczono na prawach strony Stowarzyszenie, co umożliwiło mu wniesienie odwołania. Wobec okoliczności, że odwołanie wniosły także podmioty będące stroną w sprawie (okoliczność niesporna) organ był obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie i orzec w sprawie. Kwestia, czy trafnie uznano, że procedowano również, wobec skutecznego odwołania Stowarzyszenia, nie ma istotnego znaczenia w sprawie wobec oddalenia skargi na trafną decyzję. W takim przypadku brak byłoby przesłanek dla ewentualnego zastosowania art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) w celu wyeliminowania postanowienia o odpuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w sprawie, nawet gdyby okazało się ono wadliwe. Nie jest to bowiem niezbędne dla końcowego załatwienia niniejszej sprawy administracyjnej, w rozumieniu wskazanej regulacji. W takiej sytuacji, ocena przez Sąd legalności kwestionowanego postanowienia byłaby bezcelowa. Sąd nie przeprowadził wnioskowanych dowodów ze wskazywanych dokumentów, ponieważ, jak odnotowano wyżej, wywodzone z nich ewentualne ustalenia nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy. Wobec wskazanych wyżej okoliczności nie są trafne zarzuty naruszania przywołanych w skardze przepisów prawa procesowego czy materialnego w zakresie, w jakim mogłoby to mieć wpływu na wynik sprawy – zasadność wydania skarżonej decyzji kasatoryjnej. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło