IV SA/Wa 2661/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca Z. K. wnioskiem z dnia 22 stycznia 2013 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.309,64 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.700 zł miesięcznie. Według oświadczenia zawartego w rubryce nr 7 formularza wniosku skarżąca poza domem o pow. 114 m2 nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, nie dysponuje zasobami pieniężnymi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż zły stan zdrowia obliguje ją do ponoszenia znacznych wydatków na zakup drogich lekarstw oraz pomoc osób trzecich. Ponadto zły stan domu jest przyczyną wysokich kosztów ogrzewania. Ponieważ oświadczenie skarżącej z dnia 22 stycznia 2013 r. było niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 1 lutego 2013 r. wezwano ją do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, to jest: a) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, c) dokumentów potwierdzających wysokość dochodów wskazanych w rubryce 10 formularza PPF, d) odpisu zeznania podatkowego za 2011 r. Przedmiotowe wezwanie Z. K. otrzymała 20 lutego 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy, k-43). Termin do jego wykonania upłynął zatem w dniu 27 lutego 2013 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła do akt sprawy żądanych od niej dokumentów i oświadczeń. W piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2013 r. wskazała natomiast, że żądanie od niej ponoszenia kosztów sądowych i przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej "ubóstwo" uważa za całkowicie bezpodstawne i nieuzasadnione. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Z. K. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żąda ona bowiem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika (adwokata) w niniejszej sprawie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ma miejsce wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. W sytuacji, gdy skarżąca określa siebie jako osobę znajdującą się w stanie "ubóstwa" ustalenie rzeczywistej wielkości dochodów, które to dochody stanowić mają źródło utrzymania wnioskodawczyni, jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia ona wskazane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy. Skarżąca oprócz dochodów z emerytury otrzymuje wynagrodzenie z tytułu wykonywania pracy na stanowisku [...]. Pomimo, iż łączny, deklarowany przez skarżącą dochód wynosi miesięcznie 4.009,63 zł, skarżąca twierdzi, że nie jest on wystarczający, bowiem nie jest ona w stanie pokryć z niego niezbędnych wydatków. Skarżąca nie określiła jednak wysokości oraz źródła wszystkich ponoszonych wydatków. Z tej przyczyny wystosowane do skarżącej wezwanie obejmowało obowiązek udokumentowania wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym oraz wysokości otrzymywanych dochodów. W celu ustalenia, czy skarżąca nie posiada oszczędności, wezwano ją do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Należy uznać, iż wyjaśnianie zawarte w piśmie z dnia 25 lutego 2013 r., odnoszące się do wezwania Sądu w omawianym zakresie, nie może być uznane za wystarczające, bowiem informacje w nim zawarte nie dają możliwości ustalenia, czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Treść powołanego wyżej art. 246 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że pomoc Państwa w poniesieniu kosztów postępowania przed sądem stosowana jest wobec osób znajdujących się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając rzetelność strony w przedstawianiu informacji o jej możliwościach płatniczych należy więc zakładać, że deklarowany przez nią stan ubóstwa wiąże się z konicznością skrupulatnego planowania wydatków gospodarstwa domowego, co w szczególności wymaga wiedzy o wysokości zarówno bieżących jak i zaległych wydatków. Przypominając, że z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania, należy skonstatować, że oświadczenia Z. K. zawarte w pismie z dnia 25 lutego 2013 r. nie czynią zadość wezwaniu z dnia 1 lutego 2013 r. w sposób pozwalający na dokonanie pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni. W sytuacji natomiast, gdy strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do ustalenia jej sytuacji materialnej dokumentów lub oświadczeń, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. W konsekwencji, odstępując od należytego wyjaśnienia okoliczności związanych z wysokością ponoszonych miesięcznie wydatków wnioskodawczyni uniemożliwiła uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Należy jednocześnie mieć na uwadze, że odmowa przyznania skarżącej prawa pomocy w niniejszym postanowieniem nie oznacza automatycznie, że wykazane przez nią stan majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie przez nią kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia niepełnych informacji, wykonaniem wezwania z dnia 1 lutego 2013 r. Okoliczności te spowodowały, iż nie jest możliwe obecnie ustalenie, czy skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżąca odstąpiła od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 1 lutego 2013 r. Tym samym uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.