IV SA/Wa 2662/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Z. od postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Starszego referendarza sądowego Postanowieniem z 18 maja 2017 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy. W ustawowym terminie Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Zarzucił, że jego wniosek rozpoznała osoba nieprzygotowana, odbywająca praktyki zawodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 zwaną dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wbrew stanowisku Skarżącego zaskarżone postanowienie zostało wydane przez osobę uprawnioną – starszego referendarza sądowego. Zgodnie z art. 258 § 1 Ppsa czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności: 1) przyjmowanie wniosków o przyznanie prawa pomocy; 2) przesyłanie wniosków o przyznanie prawa pomocy do właściwego sądu; 3) badanie złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy co do wymogów formalnych, a także co do ich treści; 4) przekazywanie wniosków do rozpoznania sądowi w przypadku, o którym mowa w art. 247; 5) wzywanie stron do uzupełnienia braków formalnych wniosków, a także do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów; 6) wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania; 7) wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 27 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych na stanowisko starszego referendarza sądowego może być mianowany referendarz sądowy, który zajmował stanowisko referendarza sądowego przez co najmniej dziesięć lat, nie był karany za przewinienia dyscyplinarne, a także uzyskiwał pozytywne okresowe oceny kwalifikacyjne. Z powyższego wynika, że starszy referendarz sądowy jest osobą posiadającą znaczne doświadczenie zawodowe. Wobec tego całkowicie nietrafne jest stanowisko Skarżącego, że była to osoba nieprzygotowana do podejmowania tego typu rozstrzygnięć. Przechodząc zaś do oceny zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że podstawą odmowy przyznania prawa pomocy było nieprzedstawienie przez Skarżącego swojej sytuacji majątkowej. Skarżący nadesłał co prawda informację o uzyskiwanych dochodach i ponoszonych wydatkach, nie wykonał jednak zarządzenia z dnia 5 kwietnia 2017 r., w którym został wezwany o: a) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków); b) nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu (np. zaświadczenia z zakładu pracy), c) wskazanie i udokumentowania wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, w tym utrzymanie mieszkania oraz leczenie i rehabilitację, d) nadesłanie zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez J. Z. statusu osoby bezrobotnej; Odstępując od złożenia wymienionych wyżej dokumentów Skarżący nie usunął wątpliwości, jakie budzi oświadczenie o jego stanie majątkowym i możliwościach płatniczych. Skoro skarżący nie nadesłał w szczególności wyciągów z rachunków bankowych ani Referendarz ani Sąd nie mogli ustalić, czy Skarżący faktycznie nie dysponuje środkami finansowymi na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Należy bowiem mieć na względzie, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa. Dlatego też stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy, powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą uiścić jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. W niniejszej sprawie J. Z. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W świetle powyższego postanowienie referendarza sądowego należy uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.