IV SA/Wa 2664/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-29

Skład orzekający: Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Sidorowska-Ciesielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP jest zgodna z prawem, jeśli cudzoziemiec twierdzi, że w kraju pochodzenia grozi mu zemsta krwi, a organy administracji uznały te twierdzenia za niewiarygodne i ogólnikowe?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie znalazły podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany. Twierdzenia o zagrożeniu w kraju pochodzenia zostały uznane za niewiarygodne i niepoparte dowodami, a decyzja o zobowiązaniu do powrotu nie narusza praw dziecka ani prawa do życia rodzinnego i prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP na okres 3 lat. Cudzoziemiec twierdził, że w kraju pochodzenia grozi mu zemsta krwi z powodu rzekomego spowodowania wypadku samochodowego. Organy administracji uznały te twierdzenia za niewiarygodne i ogólnikowe, nie znajdując podstaw do udzielenia ochrony lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak prawidłowego postępowania dowodowego i błędną wykładnię przepisów dotyczących ochrony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej jako Komendant/ organ I instancji) orzekł o: 1. zobowiązaniu G. G. (dalej jako cudzoziemiec/skarżący) do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji, 2. zakazie ponownego wjazdu na: - terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 3 lat od dnia wykonania tej decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu niniejszej decyzji, - terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania tej decyzji, na wypadek, jeżeli cudzoziemiec w terminie określonym w niniejszej decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Odwołanie od tej decyzji wniósł G. G. . Decyzją z [...] lipca 2018r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako Szef Urzędu/organ II instancji) po rozpoznaniu odwołania działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) dalej jako K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w stosunku do cudzoziemca wydana została ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. W dniu 1 lutego 2017 r. G. G. złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP, którym została objęta jego żona E. S. i czwórka ich małoletnich dzieci. W dniu [...] listopada 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniosku. W wyniku złożonego odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W dniu 14 maja 2018 r. G. G. złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przedmiotowe postępowanie jest w toku. Wskazano również, że skarżący nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 1990 z późń. zm.) dalej jako u.o.c. Zgodnie z tym przepisem cudzoziemiec był obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. W toku postępowania odwoławczego Szef Urzędu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 u.o.c. Wskazano, że brak jest podstaw do uznania, że po powrocie do kraju pochodzenia skarżący będzie narażony na zagrożenia wymienione w tych przepisach. Organy administracji publicznej odmówiły bowiem nadania G. G. statusu uchodźcy oraz odmówiły udzielenia ochrony uzupełniającej. Wobec powyższego należy uznać, że cudzoziemiec nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, czy też ryzyka doznania poważnej krzywdy w wyniku stosowania tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyjazd cudzoziemca miał być powodowany sporami finansowymi z pracodawcą, który wywodził się z tejpu człowieka, który zmarł w wyniku wypadku samochodowego, który miał spowodować skarżący. Cudzoziemiec powołał się na grożącą mu zemstę krwi. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał jednak zeznania G. G. za ogólnikowe i mało wiarygodne. Podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu 24.02.2017 r. w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie zobowiązania do powrotu cudzoziemiec wskazał na powyższe okoliczności, jako zasadniczą przyczynę obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Jednocześnie nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W ocenie organu odwoławczego, cudzoziemiec najprawdopodobniej przebywa w Polsce jedynie w celu poprawienia swojej sytuacji osobistej, a przedstawiona przez niego wcześniej historia nie jest w żadnym stopniu wiarygodna. Co istotne, odnosząc się do indywidualnej sytuacji G. G. , należy podnieść, iż zeznał on, że jego żona i dzieci nie byli w kraju pochodzenia poddawani jakiejkolwiek formie przemocy. W tym miejscu należy zauważyć, iż kolejny wniosek złożony przez pana G. G. , został uznany przez organ rozstrzygający za niedopuszczalny, co świadczy o tym, że wbrew informacji podanej w odwołaniu od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] , nie powołał się on na jakiekolwiek nowe okoliczności w ich sprawie. Organ odwoławczy odniósł się również do aktualnej sytuacji politycznej, bezpieczeństwa i przestrzegania praw człowieka w Czeczenii. W ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do uznania, że G. G. może być osobą zagrożoną w sytuacji powrotu do kraju pochodzenia, wobec powyższego, nie spełnia on przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podst. art. 348 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W kontekście prawa cudzoziemca do ochrony jego życia rodzinnego, o którym mowa w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, organ odwoławczy wskazał, że żaden z aktów prawnych nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru kraju, w którym chciałby on zamieszkać. Powyższe przepisy nie gwarantują prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemca konieczności legalizowania jego pobytu w formie przez niego wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Szef Urzędu podniósł, iż w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej ETPCz) prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy reakcją państwa na zjawisko nielegalnej imigracji jest sankcja karna czy środki administracyjne. Przyznanie organom władzy możliwości reakcji w postaci zobowiązania do powrotu obywatela państwa trzeciego stanowi ważny środek ogólnej prewencji w odniesieniu do poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa imigracyjnego. Należy uznać, iż system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci zobowiązania do powrotu, jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji. To czy ostatecznie wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji zależeć może ostatecznie od tego, czy podjęta przez władze krajowe ingerencja pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja naruszałaby prawo cudzoziemca do życia rodzinnego, czy prywatnego w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest bezterminowy - wynosi on bowiem 3 lata. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego. Dodatkowo należy podkreślić, że cudzoziemiec przyjechał do Polski ze swoją żoną i dziećmi. Oznacza to, że żadna ze stron rodziny nie przebywa tu na tyle długo, aby opuszczenie Polski znacznie ingerowało w ich życie osobiste i wiązało się z zerwaniem wieloletnich kontaktów czy znajomości, bez których rodzina mogłaby doświadczyć trudności w codziennym funkcjonowaniu. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych uwzględnioną w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach należy wskazać, iż w orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia ,Rżycie rodzinne''' co do zasady dopowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do twierdzenia, że w przypadku zobowiązania cudzoziemca do powrotu więzy rodzinne zostaną zerwane lub istotnie ograniczone. Podstawą do takiego stwierdzenia jest fakt, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaną przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] dot. małżonki cudzoziemka oraz ich małoletnich dzieci oraz orzekł wobec nich tożsamy okres zakazu ponownego wjazdu. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, zobowiązanie do powrotu G. G. nie naruszy prawa do życia rodzinnego, jak też prawa do życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Formułując powyższe stanowisko tut. organ uwzględnił dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który wskazuje, że art. 8 Konwencji chroni życie prywatne rozumiane, jako prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości. Trybunał w przeszłości zaakceptował pogląd, że ogół społecznych więzi pomiędzy osiedlonym imigrantem i społeczeństwem, w którym żyje stanowi część pojęcia "życie prywatne". Powyższe zapatrywanie wiąże się przede wszystkim z kwestią długości zwykle legalnego pobytu w kraju goszczącym i związanej z tym relatywnie silnej integracji z tym krajem przy często występującej nieznajomości kraju ojczystego i istniejącymi obiektywnymi trudnościami w przeniesieniu centrum życiowego do kraju pochodzenia. Odnosząc się do sytuacji skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że w jego sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Cudzoziemiec nie posiada w naszym kraju majątku trwałego ani stałych źródeł dochodu stanowiących podstawę jego egzystencji. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe G. G. zostało przeniesione do Polski oraz, że powrót do kraju pochodzenia w sposób drastyczny pogorszy jego sytuację osobistą. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców brak jest podstaw do stwierdzenia, że zobowiązanie skarżącego do powrotu naruszyłoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Zarówno cudzoziemiec, jak i jego małżonka wraz z małoletnimi dziećmi, których strona jest ojcem, również zostali zobowiązani do powrotu, a zatem nie istnieje ryzyko pozbawienia małoletnich kontaktu z ojcem i matką, jak też ich opieki, co mogłoby wpłynąć niekorzystnie na ich rozwój psychofizyczny. Zdaniem organu odwoławczego, zmiana miejsca zamieszkania nie wpłynie znacząco na rozwój psychofizyczny dzieci cudzoziemca, gdyż nie zdążyły się one jeszcze zintegrować z polskimi rówieśnikami na tyle, aby stanowiło zagrożenie dla ich rozwoju psychofizycznego. Nadto, zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, znacznie korzystniejsze i bardziej naturalne będzie zamieszkanie przez dzieci wraz z rodzicami wśród krewnych w kraju pochodzenia oraz pobieranie przez nie nauki w języku ojczystym. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreśla również, że zmiany miejsc zamieszkania i idące za nimi konsekwencje są zjawiskiem normalnym i nie stanowią one jakiegokolwiek poważnego zagrożenia dla rozwoju psychofizycznego dzieci, zwłaszcza w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, gdzie nauka odbywa się w języku ojczystym dzieci. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja cudzoziemca nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. W ocenie Szefa Urzędu organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie i dokonał słusznej oceny materiału, a przebieg postępowania nie wskazuje na naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego, zasadne jest określenie przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] wobec cudzoziemca zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 3 lat. Należy bowiem mieć na uwadze, że G. G. świadomie pozostawał na terytorium Polski, pomimo otrzymania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, jednocześnie złożył on kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej pomimo, że powinien był powrócić do kraju pochodzenia. Wobec powyższego orzeczenie krótszego zakazu ponownego wjazdu nie spełniłoby swojego represyjnego i wychowawczego charakteru. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2018 r. wniósł G. G. zarzucając jej: I. naruszenia przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., ze względu na dokonywanie ustaleń faktycznych z pominięciem reguł oceny dowodów i wykazania, dlaczego nie dano wiary dowodom przedstawionym przez Skarżącego, w szczególności ze względu na arbitralne stwierdzanie przez organ braku wykazania przez Skarżącego okoliczności faktycznych, pomimo tego, że jego zeznania są spójne wewnętrznie i zgodne z całokształtem materiału dowodowego, w szczególności z informacjami z kraju pochodzenia; - naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8, 9, 10 § 1 i 81 k.p.a. ze względu na dokonanie ustaleń sprzecznych z twierdzeniami Strony wyłącznie poprzez stwierdzenie braku wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, pomimo tego, że wcześniej nie wezwano Strony do uzupełnienia materiału dowodowego ,bądź nie zobowiązano jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie powziętych przez organ wątpliwości; - art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości poszukiwania skutecznej ochrony na terenie Federacji Rosyjskiej przez Skarżącego, II. a ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: - art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a) i b) albo art. 351 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o cudzoziemcach oraz w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zagrożenie praw Skarżącego musi być w zasadzie pewne, oraz poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, pomimo braku dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, ze względu na zupełny brak odniesienia się do tego, czy Skarżący ma możliwość poszukiwania skutecznej ochrony ze strony władz w kraju pochodzenia. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji i zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja z [...] lipca 2018 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekająca w przedmiocie zobowiązania G. G. obywatela Federacji Rosyjskiej do powrotu oraz zakazie jego ponownego wjazdu w określonych w niej terminach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Zasadnie organ wskazał, że skoro postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu skarżącego zostało wszczęte z urzędu w dniu 24 lutego 2017 r., a zatem przed dniem 12 lutego 2018 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach] oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4 [tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.) ] stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a u.o.c., zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i w przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 u.o.c. Stosownie do art. 299 ust. 6 pkt 2 u.o.c., cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej (...) stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Z analizy akt sprawy wynika, że ostatecznie decyzją z [...] stycznia 2017 r., Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Szefa Urzędu odmawiające skarżącemu statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Decyzja ta została skarżącemu doręczona [...] stycznia 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie orzekania przez organy skarżący nie wykonał obowiązku wskazanego w art. 299 ust. 6 pkt. 2 u.o.c., tj. nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu tej decyzji. W świetle powyższego obligatoryjnym obowiązkiem organów rozpoznających sprawę było wydanie zaskarżonych decyzji, chyba że zastosowanie w sprawie znalazłby art. 303 ust. 1 u.o.c. W przepisie tym zostały bowiem wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. I tak zgodnie z tym przepisem, w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy: 1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub 2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub 3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa wart. 187 pkt. 6 lub 7, lub 4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa wart. 60 ust. 1 pkt. 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub 6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub 7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa wart. 314, lub 8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub 9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub 10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub 11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub 12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170. 13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. Urz. UE L 180 z 29.062013) zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013". Art. 348 u.o.c. stanowi z kolei, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub 2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub 3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Natomiast zgodnie z art. 351 u.o.c., zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: l) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa wart. 349, lub 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub 3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, nie miał zastosowania art. 303 ust. 1 pkt 2 u.o.c., który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 u.o.c., decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia. W ocenie Sądu, organy I jak i II instancji odnosząc się do okoliczności wskazanych w art. 348 pkt 1 u.o.c. wyjaśniły powyższą kwestię, posiłkując się w tym względzie dowodami zgromadzonymi w toku postępowania o udzielenie cudzoziemcowi m.in. ochrony międzynarodowej, jak również posiłkując się dokumentami obrazującymi aktualną sytuację w kraju jego pochodzenia. W konsekwencji zasadnie uznano, że w odniesieniu do skarżącego brak było podstaw do przyjęcia, że zachodzi konieczność przyznania mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Wskazać należy, że warunkiem uznania, iż decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 - 7 (czy ewentualnie inne) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności jest stwierdzenie zindywidualizowanego, skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw poprzez np. wykazanie, że osoba której ona dotyczy znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Przy czym to strona powołując się na zagrożenie naruszenia jej praw chronionych Konwencją Rzymską (art. 2-7) powinna wskazać fakty, które czynią jej obawy uzasadnionymi. Nie wystarczy zatem powołanie się na ogólną sytuację w kraju pochodzenia, bez konkretnego, zindywidualizowanego wskazania, iż sytuacja ta w sposób bezpośredni wpływa na naruszenie praw strony. Innymi słowy, osoba taka winna posiadać określone cechy bądź znajdować się w sytuacji faktycznej bądź prawnej, które warunkować będzie urzeczywistnienie takiego zagrożenia. Sam obraz sytuacji bezpieczeństwa, czy też poziomu przestrzegania praw człowieka nie jest w takim przypadku wystarczający, jeżeli nie wykazany zostanie związek z indywidualną sytuacją takiej osoby. Jedynie w przypadku stwierdzenia powszechnego stosowania przemocy bądź innych form poważnego naruszania praw człowieka wobec ludności cywilnej w danym państwie, bez względu na cechy bądź inne czynniki wyróżniające poszczególne osoby możliwe jest uznanie, że cudzoziemiec wydalony do takiego kraju byłby narażony na naruszenia jego praw podstawowych, o których mowa w art. 348 pkt 1 u.o.c. Taka sytuacja jak słusznie uznały organy nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że domniemane zagrożenie w kraju pochodzenia, na które powoływał się cudzoziemiec, tj. obawa przed zemstą krwi, jako uzasadniające udzielenie ochrony, zostały przez organy zweryfikowane negatywnie. Na akceptację zasługuje stanowisko Szefa Urzędu, że skarżący, zarówno w toku postępowania o udzielenie ochrony międzynarodowej jak i podczas postępowania o zobowiązanie do powrotu, nie udowodnił, że w kraju pochodzenia może być osobą zagrożoną w sytuacji powrotu do kraju pochodzenia. Prawidłowa jest ocena organu odwoławczego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jako ogólnikowego i mało wiarygodnego wskazującego, że wyjazd cudzoziemca miał być spowodowany sporami finansowymi z pracodawcą, który wywodził się z tejpu człowieka, który zmarł w wyniku wypadku samochodowego, który miał spowodować skarżący. Cudzoziemiec powołał się w związku z tym na grożącą mu zemstę krwi. Należy zwrócić uwagę, że zdarzenie na które powołał się skarżący, czyli spowodowany przez niego wypadek samochodowy ze skutkiem śmiertelnym miał mieć miejsce w 2009 roku. Złożony w dniu 3 listopada 2015 r. wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej był czwartym wnioskiem skarżącego w tym przedmiocie. We wszystkich postępowaniach uchodźczych okoliczności związane z ww. wypadkiem i grożącą skarżącemu zemstą krwi były analizowane i ocenione jako niewiarygodne. Takie samo stanowisko zajęły sądy administracyjne obu instancji, na skutek skargi skarżącego od decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2017 r. Skoro skarżący powołuje się na spowodowany przez siebie wypadek samochodowy ze skutkiem śmiertelnym, to w pierwszej kolejności powinien przedstawić dowód z toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego w tej sprawie, tj. wyrok sądu skazujący go za popełniony czyn, bądź uniewinniający go od popełnienia tego czynu. Natomiast z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący w toku postępowania o udzielenie ochrony międzynarodowej oświadczał, że w kraju pochodzenia nie był wydany przeciwko niemu żaden wyrok. W ocenie sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja wydana została z dopełnieniem wymogów wynikających z art. 7, 8, 9,10, 77 § 1, 80, 81,107 § 3 k.p.a. Organy wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, dokonały ustaleń na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, szczegółowo wypowiadając się co do zgromadzonych dowodów. Ocena faktów dokonana przez organy obu instancji była swobodna, a nie dowolna i w efekcie nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. Zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona. Sąd podziela ocenę dokonaną przez organy, które jednoznacznie wskazały, że brak podstaw do uznania, że skarżący może być osobą zagrożoną w sytuacji powrotu do kraju pochodzenia. Brak jest podstaw do stwierdzenia, aby organy dokonały arbitralnych stwierdzeń z pominięciem reguł oceny dowodów, i w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że cudzoziemiec nie wskazał żadnej realnej obawy uzasadniającej stwierdzenie jakiegokolwiek zagrożenia w przypadku jego powrotu do kraju pochodzenia. Wbrew zarzutom skargi, organy dokonały ustaleń wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, a w uzasadnieniu wypowiedziano się w zakresie oceny materiału dowodowego. Niezasadny jest również zarzut sformułowany jako zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia materiału dowodowego. Organy wydały rozstrzygnięcia, uznając, że w sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy, umożliwiający wydanie decyzji po dokonaniu oceny zgormadzonych dowodów. Fakt, że strona nie zgadza się z oceną dokonaną przez organ, nie oznacza, że istniały braki w materiale dowodowym. Ponadto strona mogła na każdym etapie wypowiedzieć się co do zgromadzonego materiału dowodowego i złożyć wnioski, tak więc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie jest zasadny. Brak jest również podstaw do uznania zasadności naruszenia art. 81 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że organy dysponowały również materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania z wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, w toku której Cudzoziemiec był również przesłuchiwany. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób należyty i brak jest podstaw do uznania naruszenia art. 77 k.p.a. Organy również prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, należycie informowały o okolicznościach faktycznych oraz czuwały, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa, zgodnie z art. 8 i 9 k.p.a. W ocenie Sadu, również zarzuty naruszenia art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a i lit. b i art. 351 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach są nieuzasadnione. W art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wymienione są przesłanki negatywne wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, a wśród nich udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (pkt 2). W dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy skarżący nie legitymował się decyzją, która udzielałaby mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy też zgody na pobyt tolerowany. Dopuszczalność zobowiązania skarżącego do powrotu uzależniona była więc od wykazania, czy spełnia on przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji orzekające w sprawie organy wyjaśniły i oceniły kwestię braku podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP oraz pobyt ze względów humanitarnych. Brak jest podstaw do uznania, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Skoro organy zasadnie uznały, że skarżący nie jest osobą zagrożoną w sytuacji powrotu do kraju pochodzenia, to nie było podstaw do czynienia ustaleń faktycznych, czy skarżący ma możliwość poszukiwania skutecznej ochrony ze strony władz w kraju pochodzenia. Dlatego zarzut naruszenia art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a) i b) albo art. 351 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieuzasadniony. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 348 pkt 3 u.o.c. przedstawionego w uzasadnieniu skargi, a tym samym naruszenia 8 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. 1991 nr 120 poz. 526 z późn. zm.), należy uznać je za chybione. Kontrolowana decyzja dotyczy zobowiązania do powrotu skarżącego (ojca), a nie jego dzieci i żony, i w tym kontekście tylko należy dokonać oceny, czy zobowiązanie cudzoziemca do powrotu naruszyłoby prawa dzieci w rozumieniu wspomnianej konwencji. Podniesione okoliczności, a także kwestia związana z asymilacją dzieci w Polsce podlegały ocenie organów w odrębnym postępowaniu. Po analizie dokonanych ustaleń, Sąd wyraża przekonanie, że zobowiązanie skarżącego do powrotu, nie będzie zagrażało rozwojowi psychofizycznemu jego dzieci, tym samym nie naruszy ich praw. Podkreślić należy, że cała rodzina skarżącego została ostatecznie zobowiązana do powrotu do kraju pochodzenia i określono ten sam termin opuszczenia terytorium Polski, a zatem nie istnieje ryzyko pozbawienia małoletnich dzieci kontaktu z rodzicami, opieki rodziców ani też do rozdzielenia rodziny, co niewątpliwie mogłoby niekorzystnie wpłynąć na ich rozwój psychofizyczny. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 listopada 2017r. sygn. akt II OSK 1395/17. Jednocześnie należy zauważyć, że na właściwy rozwój psychofizyczny dzieci, największy wpływ mają przede wszystkim warunki jakie zostały im stworzone przez rodziców oraz właściwie funkcjonująca sama rodzina, nie zaś fakt zamieszkiwania w konkretnym państwie, w tym wypadku Polsce. Jak trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2014r. (sygn. akt IV SA/Wa 2366/14, CBOSA) w odniesieniu do poprzednio obowiązującego art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zastosowanie ww. przesłanki możliwe jest gdy wydalenie cudzoziemca naruszałoby prawa jego dzieci w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu, czyli kwalifikowanym zagrożeniem, a nie jakimkolwiek dolegliwościom, które mogą spotkać małoletnie dzieci cudzoziemca w związku z wydaleniem ich rodzica. Tym samym Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza przepisów Konwencji o prawach dziecka, tym samym nie naruszono art. 348 pkt 3 u.o.c. Reasumując powyższe rozważania, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo oceniły, że w stosunku do cudzoziemca nie zachodzą przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 u.o.c. w związku z art. 348 i 351 u.o.c.). Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji a przyjęta w niej ocena zgromadzonych dowodów pomimo argumentów zgłaszanych przez skarżącego nie nosi cech dowolności i nie narusza art. 80 K.p.a. Dla udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie może wystarczać jedynie subiektywne przekonanie cudzoziemca lecz obawa przed powrotem do kraju pochodzenia musi być w pewien sposób zobiektywizowana, uwzględniająca realia występujące w kraju pochodzenia cudzoziemca. Z tych wszystkich względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych w skardze zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji skutkującego koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło