IV SA/Wa 267/13
WyrokWSA w Warszawie2013-07-01
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Alina Balicka, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak środków finansowych po stronie właściciela nieruchomości stanowi podstawę do uchylenia decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej?Ratio decidendi
Obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, wynikający z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie jest uzależniony od stanu majątkowego zobowiązanego. Brak środków finansowych nie wyłącza możliwości wydania i egzekwowania takiego nakazu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej H. G. i innym współwłaścicielom niezwłoczne przyłączenie dwóch budynków do miejskiej sieci kanalizacyjnej oraz wyłączenie z eksploatacji istniejącego ustępu. Właściciele odwołali się, wskazując na brak środków finansowych na realizację inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca H. G. wniosła skargę do WSA, zarzucając brak podstaw prawnych i wadliwość uzasadnienia decyzji, a także naruszenie swobody dysponowania środkami pieniężnymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2013 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia budynków do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezydent Miasta O.:
I. nakazał współwłaścicielom nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] położonej przy ul. [...] w O. - H. G. i H. L. oraz spadkobiercom po zmarłym współwłaścicielu tej nieruchomości J. G. - D. G., P. G. i W. G. niezwłoczne przyłączenie dwóch budynków znajdujących się na tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w ul. [...], po dokonaniu wszelkich formalności związanych z uzgodnieniem i zgłoszeniem budowy przyłączy do właściwych organów;
II. nakazał powyższym osobom wyłączenie z eksploatacji istniejącego na przedmiotowej nieruchomości dołu ustępowego w terminie 30 dni od daty j przyłączenia nieruchomości do kanalizacji miejskiej. Rozbiórki obiektu należy dokonać po zgłoszeniu organowi architektoniczno-budowlanemu w Starostwie O. i musi być ona poprzedzona opróżnieniem i dezynfekcją dołu ustępowego przez uprawnionego przedsiębiorcę zajmującego się wywozem nieczystości ciekłych;
III. dopuścił - do czasu wykonania przyłączy do sieci do kanalizacji miejskiej w ul. [...] - użytkowanie ustępu znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości, pod warunkiem regularnego opróżniania dołu ustępowego przez uprawnionego przedsiębiorcę w celu niedopuszczenia do uciążliwości ustępu dla użytkowników sąsiednich nieruchomości. Dowód płatności za najbliższe opróżnienie dołu ustępowego należy przedłożyć do wglądu w Urzędzie Miasta O. Kolejne dowody płatności za wywóz ścieków z dołu ustępowego należy przechowywać do kontroli;
IV. określił, że kontrola wykonania obowiązków nałożonych niniejszą decyzją odbędzie się w dniu 2 lipca 2012 r. o godz. 10:00. W przypadku niedokonania czynności określonych w decyzji podlega ona egzekucji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że:
- w związku ze skargą sąsiedzką w sprawie uciążliwości znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości ustępu w dniu 27 września 2011 r. dokonano jej oględzin stwierdzając posadowienie na niej dwóch budynków mieszkalnych oraz - w samym rogu działki, bezpośrednio przy granicy z innymi działkami - drewnianego ustępu z dołem na nieczystości;
- budynek użytkowany przez H. G. posiada warunki techniczne przyłączenia do kanalizacji miejskiej w ul. [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. i opinię w sprawie koordynacji usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu z dnia [...] maja 2009 r., natomiast na drugi budynek - użytkowany przez na co dzień zamieszkałą w W. H. L. - nie sporządzono dokumentacji projektowej przyłącza;
- w ul. [...] (bezpośrednio przy posesji przy ul. [...]) istnieje przewód kanalizacyjny, stąd nie ma zastosowania określony w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 ze zm.) wyjątek dotyczący braku technicznego lub ekonomicznego uzasadnienia budowy sieci kanalizacyjnej.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli H. G. i D. G. wskazując, że mogą wykonać nakazane przyłącze jedynie przy finansowej pomocy gminy, ponieważ sami nie dysponują środkami niezbędnymi do przeprowadzenia tej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołań decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że:
- decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa,
- na przedmiotowej nieruchomości nie ma przydomowej oczyszczalni ścieków,
- brak środków na sfinansowanie realizacji przyłącza nie wyłącza obowiązku orzeczenia w trybie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję organu drugiej instancji wniosła H. G. zarzucając, że:
- nakazanie wykonania przedmiotowej inwestycji jest pozbawione podstaw prawnych,
- uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe, lakoniczne i nielogiczne,
- nie można nakazywać dokonywania inwestycji na własny koszt, gdyż narusza to swobodę obywatela do rozporządzania środkami pieniężnymi, których może też nie posiadać.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391), zwanej dalej "ustawą", w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1, prezydent miasta wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 ustawy).
Wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje na to, że obowiązki właściciela nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku są różne w zależności od tego, czy istnieje sieć kanalizacyjna, i tak:
1. gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje, ponieważ jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - obowiązkiem właściciela nieruchomości jest wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych,
2. gdy sieć kanalizacyjna istnieje - obowiązkiem właściciela nieruchomości jest przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci. W tym przypadku (istnienia sieci kanalizacyjnej) przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że sieć kanalizacyjna w ul. [...] w O. istnieje.
W związku z tym, że nieruchomość skarżącej nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych, zasadne było nakazanie jej przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci.
Rację ma organ stwierdzając, że orzeczenia powyższego nakazu przepisy prawa nie uzależniają od stanu majątkowego zobowiązanego.
Odnosząc się do zarzutu lakoniczności uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy uznać go za uzasadniony w zakresie uzasadnienia faktycznego (dotyczącego ustalenia stanu faktycznego). Brak uzasadnienia w tym zakresie nie powoduje jednak konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego, ponieważ stan faktyczny w sprawie (istnienie ustępu oraz brak przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej) był bezsporny. Sporne było jedynie nałożenie na właścicieli przedmiotowej nieruchomości nakazu przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej, czyli interpretacja obowiązujących przepisów prawa oraz ich zastosowanie, co organ uczynił prawidłowo.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło