IV SA/Wa 2672/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-12

Skład orzekający: Kaja Angerman, Jarosław Łuczaj, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie prawa do zapoznania się z aktami sprawy zawierającymi informacje niejawne oraz brak pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu narusza prawo do obrony i prawo do skutecznego środka prawnego, w tym w kontekście przepisów prawa Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ograniczenie prawa do zapoznania się z aktami zawierającymi informacje niejawne oraz brak pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w sytuacji gdy powodem wydania decyzji jest zagrożenie bezpieczeństwa państwa, jest dopuszczalne i nie narusza prawa do obrony ani prawa do skutecznego środka prawnego. Kontrola sądowa, w tym możliwość zapoznania się przez sąd z niejawnymi materiałami, stanowi wystarczającą gwarancję ochrony praw cudzoziemca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia i zakazie ponownego wjazdu, wydanej na podstawie niejawnych materiałów wskazujących na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Cudzoziemiec i Helsińska Fundacja Praw Człowieka zaskarżyli decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia prawa do obrony, prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa do skutecznego środka prawnego z powodu braku dostępu do niejawnych akt i niepełnego uzasadnienia decyzji. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, zapoznał się z niejawnymi materiałami i oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skarg [...] Fundacji [...] z siedzibą w [...] oraz A. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargi Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, w związku z wnioskiem Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] września 2016 r., wydał 3 października 2016 r., na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9, art. 310 pkt 2, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 315 ust. 2 pkt 2, ust. 4 i 5 oraz art. 319 pkt 4 ustawy z 12 grudnia 2013 r. cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z 2014 r. poz. 463 oraz 1004; dalej: ustawa o cudzoziemcach) decyzję nr [...], którą orzekł o zobowiązaniu obywatela Republiki [...] - A.T.(dalej: Cudzoziemiec, Strona, Skarżący) do powrotu do Republiki [...] oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedstawione przez Szefa ABW materiały niejawne świadczą o tym, że zachowanie strony stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego opuszczenie przez Cudzoziemca terenu kraju jest konieczne, ponieważ wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa (przesłanka wskazana w art. 315 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Decyzja została doręczona stronie 3 października 2016 r. w lokalu organu I instancji. Pełnomocnik Cudzoziemca złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie jej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odwołaniu zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie: – art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 1369; dalej: k.p.a.) poprzez nieuzasadnione odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym pomimo, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki umożliwiające takie zastosowanie niniejszego przepisu, a co za tym idzie całkowite uniemożliwienie Stronie udziału i wypowiedzi w toczącym się postępowaniu administracyjnym; – art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - naruszenie zasady praworządności a także zasady prawdy materialnej, polegające na dowolnym zinterpretowaniu pojęć nieostrych przy wydawaniu decyzji, braku zapoznaniu strony z treścią decyzji, oparciu decyzji jedynie na cytowanych przepisach bez dokładnego zbadania stanu faktycznego, braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, a także wadliwym odkodowaniu hipotetycznego stanu faktycznego określonego w normie prawa materialnego, co spowodowało brak ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy; – art. 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. - naruszenie zasady wyjaśniania zasadności decyzji wyrażonej w art. 11 k.p.a. polegające na nierzetelnym sporządzeniu uzasadnienia, które nie wskazuje jednoznacznie podstaw wydania przedmiotowej decyzji, a także przesłanek, którymi kierował się Komendant przy jej wydawaniu. W toku postępowania odwoławczego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpoznaniu wniosku Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, postanowieniem z 21 listopada 2016 r. wydanym na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 w zw. z art. 31 § 2 w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. orzekł o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zobowiązania Cudzoziemca do powrotu. Ponadto Szef Urzędu postanowieniem z [...] listopada 2016 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze, gdyż Cudzoziemiec 10 października 2016 r. złożył wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. Wniosek ten decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2017r. został rozpatrzony odmownie. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu o odmowie nadania Stronie statusu uchodźcy oraz o odmowie udzielenia mu ochrony uzupełniającej. W związku z tym Szef Urzędu postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. orzekł o podjęciu postępowania odwoławczego. Postanowieniami z [...] stycznia 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił Cudzoziemcowi oraz Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka przeglądania dokumentów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula: "Tajne", stanowiących część akt administracyjnych tego postępowania, jak również sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. W dniu 5 kwietnia 2017 r. została przymusowo wykonana decyzja Komendanta z [...] października 2016 r. zobowiązująca Stronę do powrotu, która zgodnie z art. 315 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach podlegała natychmiastowemu wykonaniu. Pismem z 14 kwietnia 2017 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka wyraziła stanowisko w sprawie, zgodnie z którym w toku postępowania naruszone zostały prawa cudzoziemca do obrony, a także potencjalne naruszono prawo do złożenia skutecznego środka odwoławczego przed sądem. W ocenie HFPC, odmowa wglądu w akta sprawy dotyczącej zobowiązania do powrotu oraz niesporządzenie przez organ pierwszej instancji uzasadnienia faktycznego spowodowały, że ani Strona, ani jej pełnomocnik nie mieli żadnej możliwości poznania podstaw, dla których Cudzoziemiec został uznany za zagrożenie dla bezpieczeństwa i wydano wobec niego decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Został on zatem pozbawiony prawa do obrony i realnej możliwości występowania w sprawie o zobowiązanie do powrotu. Sytuacja taka narusza w/w prawa gwarantowane w Konstytucji RP, prawie UE i Konwencji o ochronie praw człowieka, a problem w niniejszej sprawie dotyczy nie tylko działania organów w tej konkretnej sprawie, ale przede wszystkim niezgodności uregulowań ustawowych - k.p.a. oraz art. 6 ustawy o cudzoziemcach - z aktami prawa wyższego rzędu, przede wszystkim prawa międzynarodowego. Decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta z 3 października 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu wskazał, że Cudzoziemiec przebywał w Polsce od 30 września 2014 r. Legitymował się ważnym irackim dokumentem podróży oraz wizą krajową wydaną w celu odbycia studiów. Strona 2 marca 2015 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w związku z okolicznością podjęcia studiów na Uniwersytecie [...]w K.. Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda udzielił Stronie wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy do 14 lipca 2016 r. Wobec kolejnego wniosku Cudzoziemca, motywowanego kontynuowaniem studiów, zostało udzielone następne zezwolenie na pobyt na terytorium RP do 30 stycznia 2017 r. W okresie pobytu Cudzoziemca na terytorium Polski na podstawie drugiego z udzielonych mu zezwoleń na pobyt czasowy Szef ABW wystąpił z wnioskiem do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, wskazując, iż pobyt Cudzoziemca stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym została wydana badana decyzja. Szef Urzędu zaznaczył, że podstawowe znaczenie dla wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu miały przekazane przez Szefa ABW materiały opatrzone klauzulą "Tajne". Szef Urzędu stwierdził, że dokumenty zawierające informacje niejawne, wchodzące w skład materiału dowodowego, wskazują na istnienie stanu faktycznego jednoznacznie uzasadniającego konieczność zobowiązania Cudzoziemca do powrotu z uwagi na względy bezpieczeństwa państwa, która to okoliczność stanowi przesłankę określoną w art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Powołane dokumenty uzasadniają bowiem stwierdzenie, iż dalszy pobyt Strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiłby rzeczywiste i poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Z uwagi na nadaną klauzulę niejawności "Tajne" nie jest dopuszczalne przywołanie konkretnych okoliczności faktycznych, z których wynika to twierdzenie. Uzasadniając to stanowisko organ przytoczył orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ miał jednocześnie świadomość występującego w sprawie konfliktu z treścią art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Jednakże zaznaczył, że prawo to doznaje ograniczenia ustawowego w postaci ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1167; dalej u.o.i.n.). Wynika to pośrednio z treści art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.i.n. informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych, a więc takich, które posiadają zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzoną w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego. Ponadto Szef Urzędu zaznaczył, że na mocy art. 74 § 1 k.p.a. prawo Strony do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów jest ograniczone w stosunku do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "Tajne" lub "Ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Stąd konieczne stało się wydanie w toku postępowania odwoławczego postanowień o odmowie wglądu do części akt, oznaczonych klauzulą "Tajne". W uzasadnieniu tych postanowień zaznaczono, że o ile oczywistym jest, iż ograniczenie dostępu strony do części akt administracyjnych tworzy utrudnienie w korzystaniu z uprawnień procesowych przez stronę postępowania, to pozostaje ono we właściwej proporcji do koniecznego poziomu ochrony innych dób prawnych, narażonych na uszczerbek w wyniku ujawnienia dokumentów zawierających informacje niejawne. Substytutem pełnej możliwości wykonywania uprawnień procesowych strony w tej szczególnej sytuacji musi pozostawać kontrola sądowoadministracyjna. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, które stanowić powinny przekazane przez organ administracji publicznej akta administracyjne, w tym dokumenty zawierające informacje niejawne. W przypadku zatem wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Sądu, ten będzie miał dostęp oraz procesowy obowiązek zapoznania się również z tymi dokumentami. Ich treść będzie zatem poznawalna dla sądu i będzie mogła być przedmiotem jego kontroli. Ponieważ sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, dla spowodowania skutecznej kontroli sądowej w I instancji wprowadzenia do postępowania administracyjnego i wykorzystania w tym postępowaniu dowodów stronie nieznanych z treści, nie jest konieczna znajomość tejże treści przez samą stronę. Organ podkreślił, że w toku rozpatrywania odwołania zostały wzięte pod uwagę okoliczności przedstawiane przez Cudzoziemca, takie jak legalne przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, brak prawomocnego skazania czy też postawienia mu zarzutów popełnienia przestępstwa oraz okoliczność, iż posiada on pozytywną opinię w środowisku studenckim, zarówno wśród studentów, jak i wykładowców, cieszy się sympatią i szacunkiem, a jego zaangażowanie i postępy w nauce są wysoko oceniane przez wykładowców. Jednakże z uwagi na klauzulę tajności zgromadzonych materiałów nie jest możliwe przedstawienie relacji pomiędzy faktami wynikającymi z dowodów w postaci dokumentów zawierających informacje niejawne, a dowodami zgłaszanymi przez Stronę oraz faktami znanymi organowi z urzędu. Za zbędne uznano zatem wnioskowane przesłuchanie Strony w toku postępowania. Zgromadzony materiał dowodowy był bowiem w ocenie organu II instancji wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Szef Urzędu, odnosząc się do zarzutu podniesionego przez HFPC, iż brak uzasadnienia faktycznego, czy to w całości, czy w części, powoduje, że strona postępowania, która chce skorzystać z prawa do jej zaskarżenia, pozbawiona zostaje rzeczywistej możliwości obrony swoich praw, zaznaczył, że o ile istotnie zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ogranicza możliwości budowania argumentacji odwoławczej po stronie Cudzoziemca, to organ II instancji z mocy prawa zobowiązany jest do dokonania ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało miejsce w niniejszym przypadku. Organ powołał się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 maja 2003 r. sygn. akt SK 21/02, gdzie Trybunał badał proporcjonalność (i co za tym idzie także konstytucyjność) ograniczenia prawa cudzoziemca do znajomość motywów decyzji. Trybunał w wyroku tym, zdaniem Szefa Urzędu, dopuścił istnienie "ograniczeń informacyjnych" wynikających regulacji zawartej w art. 77 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (uznanego za odpowiednik obecnie funkcjonującego art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) w ramach ogólnego postępowania dotyczącego cudzoziemców. Stwierdzone w przytoczonym wyroku Trybunału naruszenie pozostawało zaś w ścisłym związku z innym przepisem Konstytucji. Zatem w niniejszym przypadku, gdzie przedmiotem ochrony były wartości w postaci obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrona porządku publicznego, dopuszczalne było ograniczenie uzasadnienia decyzji o zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu przy jednoczesnej odmowie udostępnienia materiałów niejawnych, które zawierały dane taką decyzję uzasadniającą. Odnosząc się do zarzutu niezgodności uregulowania art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z międzynarodowym porządkiem prawnym Szef Urzędu wskazał na dopuszczalność stosowania takich regulacji, wynikającą z art. 12 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. U. UE L 348 z 20 grudnia 2008r., str. 98; dalej: Dyrektywa 2008/115/WE), wedle którego decyzje nakazujące powrót oraz, w stosownych przypadkach, decyzje o zakazie wjazdu lub o wykonaniu wydalenia wydawane są w formie pisemnej i zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, a także informacje o dostępnych środkach odwoławczych. Można ograniczyć uzasadnienie faktyczne, jeżeli prawo krajowe pozwala na ograniczenie prawa do informacji, w szczególności w celu ochrony bezpieczeństwa narodowego, obronności, bezpieczeństwa publicznego oraz w celu zapobiegania przestępstwom karnym, prowadzenia dochodzenia w sprawie, wykrywania i ścigania przestępstw karnych. Stąd zarzut ten został uznany za niezasadny. Powołując się na szerokie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Szef Urzędu podkreślił, że wyłączenie dostępu do dokumentów niejawnych jest także uznawane za dopuszczalne w świetle standardów europejskich i nie stanowi ono w każdym wypadku naruszenia praw strony w postępowaniu, szczególnie w świetle dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a także możliwości sądowego skontrolowania działalności organów państwa przez sądy administracyjne. Wszystkie kolejne instancje są zobowiązane do ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o te same materiały, a także skontrolowania prawidłowości postępowania. Pomimo zatem faktycznego ograniczenia Cudzoziemca w kwestii formułowania zarzutów wobec uzasadnienia decyzji, nie jest on całkowicie pozbawiony prawa do obrony, szczególnie w świetle uregulowań polskiej procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Szef Urzędu zaznaczył także, że w sprawie oprócz zaistnienia przesłanki pozytywnej zobowiązania do powrotu do kraju pochodzenia nie zaistniały żadne przesłanki uniemożliwiające wydanie takiej decyzji, określone w art. 303 w zw. z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Opierając się o ustalenia dokonane w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy, Szef Urzędu wskazał, że wniosek ten został złożony przez Stronę po ponad 2-letnim pobycie w Polsce w związku z odbywanymi studiami, już po wydaniu decyzji zobowiązującej go do powrotu do kraju pochodzenia. Brak było przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, ani udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Cudzoziemiec nie prowadził na terytorium Polski życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - relacja z pełnoletnim bratem przebywającym na terytorium Polski nie została za wystarczającą dla uznania konieczności ochrony życia rodzinnego. Wobec Strony nie potwierdzono ewentualności wystąpienia zagrożenia represjami ze strony organów władzy publicznej, ugrupowań politycznych lub religijnych, spowodowanych deklarowaną postawą [...]. Deklarowane porzucenie religii [...] nie znalazło potwierdzenia w świetle zeznań brata Cudzoziemca. Ten wskazał, że nie pochodzą oni z bardzo religijnej rodziny, a Strona od zawsze deklarowała [...]. Jednocześnie z zeznań Cudzoziemca wynikało, ze w prowadził on normalne życie w autonomicznej irackiej prowincji K., gdzie nie był nigdy adresatem prześladowań z powodów światopoglądowych. Ocena materiałów dotyczących sytuacji w autonomicznym K. pozwoliła organowi na stwierdzenie, że przy zachowaniu dotychczasowej postawy życiowej, powrót Cudzoziemca w ten rejon kraju nie powinien spowodować narażenia go na niebezpieczeństwo. Ponadto zaznaczono, że bez jakichkolwiek problemów ze strony władz [...] opuścił on kraj i przyjechał do Polski studiować. Uzasadniając okres zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz państwa obszaru Schengen, organ wskazał, że skoro w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, organ wydający decyzję w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu jest zobligowany do na mocy art. 319 pkt 4 ustawy do orzeczenia 5-letniego okresu zakazu ponownego wjazdu na w/w terytoria. Z tego samego powodu decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika Cudzoziemiec, jak również Helsińska Fundacja Praw Człowieka. W skardze skierowanej przez pełnomocnika Cudzoziemca podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. poprzez brak ponownego kompleksowego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu I instancji, w postaci braku analizy przedmiotowej sprawy w perspektywie art. 9 k.p.a. i 10 k.p.a. w zw. z art. 145 § pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, wskazujących, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu organu I instancji: – zawiadomienie skarżącego, że postępowanie w przedmiocie zobowiązania go do powrotu do kraju pochodzenia zostało wszczęte przez Komendanta [...] października 2016 r., pomimo że niniejsze postępowanie zostało wszczęte 29 września 2016 roku co jest zgodne z art. 61 § 3 k.p.a, a także zostało potwierdzone w uzasadnieniu decyzji Komendanta; – wydanie przez Komendanta decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w tym samym czasie, w którym skarżący został zawiadomiony o wszczęciu wobec niego przedmiotowego postępowania, pomimo że art. 399 ust. 1 w zw. z art. 398 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach dopuszcza zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci umieszczenia cudzoziemca w areszcie dla cudzoziemców w przypadku prawdopodobieństwa wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego powrotu, co umożliwiłoby skarżącemu czynny udział w przedmiotowym postępowaniu; – brak poinformowania Skarżącego w należyty sposób o przysługujących mu prawach, z których faktycznie w żaden sposób nie mógł skorzystać; – brak poinformowania Skarżącego w należyty sposób o podstawie prawnej i faktycznej wszczętego postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu; 2. art. 7 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie skarżącego na okoliczności wykazane w uzupełnieniu odwołania z 28 października 2016 roku, pomimo że w perspektywie całkowicie ograniczonej możliwości uczestniczenia skarżącego w procedurze wydawania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu przez Komendanta, organ II instancji zgodnie z art. 128 k.p.a. powinien przesłuchać Skarżącego w celu umożliwienia mu wypowiedzenia się co do wszelkich okoliczności przedmiotowej sprawy; 3. art. 1 ust 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 22 listopada 1984 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 42, poz. 364, dalej: Protokół nr 7), polegające na całkowitym uniemożliwieniu skarżącemu przedstawienia swoich racji osobiście oraz przez pełnomocnika przeciwko wydaleniu w trakcie postępowania przed organem I instancji. W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz decyzji Komendanta. Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: 1. wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z [...]5 kwietnia 2016 r. sygn. I[...] na okoliczność wykazania, że materiał dowodowy niejawny opatrzony klauzulą "Tajne" na które powoływały się organu obu instancji nie mogą stanowić dowodów w sprawie o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu; 2. protokołu posiedzenia w przedmiocie zastosowania aresztu dla cudzoziemców Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] z [...] października 2016 r. sygn. [...] na okoliczność wykazania, że skarżący nie został prawidłowo poinformowany o toczącym się postępowaniu administracyjnym i nie mógł w nim czynnie uczestniczyć. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że tempo działania organu I instancji przejawiające się poinformowaniem Cudzoziemca o wszczęciu wobec niego postępowania, pouczeniem go o przysługujących prawach i wydaniem decyzji zobowiązującej jednego dnia, miało decydujące znaczenie w kwestii naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, przeprowadzenie wszystkich czynności [...] października 2016 r. pomimo, że wniosek został przez Szefa ABW złożony już 28 września 2016 r. miało na celu uniemożliwienie Stronie przedstawienie swojego stanowiska i stanowiło naruszenie przepisów postępowania. Jednocześnie podniesiono, że pomimo rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] października 2016 r. skarżącego nie wydalono zaraz po wydaniu niniejszej decyzji, a przebywał on w areszcie, zatem brak było podstaw do tak pospiesznego rozpatrywania sprawy. Pomimo ewidentnego dopuszczenia się przez Komendanta rażących uchybień formalnoprawnych, które skutkowały pozbawieniem skarżącego bez jego własnej winy udziału w postępowaniu administracyjnym, organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na nie i utrzymał w mocy decyzję zobowiązującą do powrotu. W skardze Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 1 ust. 1 i ust. 2 Protokołu nr 7 poprzez błędną wykładnię i w efekcie brak zapewnienia skarżącemu opisanych w tym przepisie gwarancji proceduralnych w postępowaniu o jego wydalenie, co polegało na braku jakiejkolwiek możliwości wglądu cudzoziemca oraz jego pełnomocnika do niejawnych akt postępowania oraz braku uzasadnienia faktycznego decyzji (co miało miejsce zarówno przed jak i po jego faktycznym wydaleniu), co skutkowało tym, iż nie zapewniono cudzoziemcowi możliwości przedstawienia argumentów przeciwko wydaleniu jak również pozbawiono go możliwości skutecznego zaskarżenia postanowienia o odmowie wglądu do akt jak i decyzji o wydaleniu; 2. art. 41 ust. 1 i 2 oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2012 r. C 326/391, dalej zwanej "KPP") poprzez ich nie zastosowanie, ograniczenie uzasadnienia faktycznego decyzji o zobowiązaniu do powrotu i braku jakiejkolwiek możliwości zapoznania się z jej powodami, przez co Cudzoziemiec nie mógł przedstawić swojego stanowiska względem jej podstaw, co spowodowało naruszenie przysługującego mu prawa do obrony oraz prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem. HFPC wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o skierowanie przez Sąd wniosku o rozstrzygnięcie wstępne (zadanie pytania prejudycjalnego) do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące: - stwierdzenia ważności art. 12 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE i zadania TSUE pytania następującej treści: "Czy art. 12 ust. 1 dyrektywy 2008/115/WE można uznać za ważny, w świetle z art. 41 ust. 1 i 2 oraz 47 KPP UE, w takim zakresie, w jakim, przepis ten umożliwia w postępowaniu powrotowym ograniczenie uzasadnienia faktycznego decyzji, jeżeli prawo krajowe pozwala na ograniczenie prawa do informacji, w sytuacjach w tym przepisie wskazanych, co powoduje, że zarówno obywatel państwa trzeciego będący stroną postępowania, jak i organ odwoławczy oraz sąd, nie mają możliwości zapoznania się ze stanem faktycznym oraz dowodami przyjętymi przez organ podejmujący decyzję o wydaleniu. W przypadku uznania art. 12 ust. 1 dyrektywy 2008/115/WE za ważny w świetle art. 41 ust. 1 i 2 oraz 47 KPP UE dokonanie wykładni art. 12 ust. 1 dyrektywy 2008/115, w części w jakiej umożliwia odstąpienie od uzasadnienia decyzji powrotowej na podstawie prawa krajowego, w świetle art. 41 ust. 1 i 2 oraz 47 KPP UE i odpowiedź na pytanie, czy przepis ten zezwala na takie ograniczenie uzasadnienia faktycznego decyzji powrotowej, które powoduje, że obywatel państwa trzeciego, wobec którego wydana została decyzja o wydaleniu, jak również organ odwoławczy oraz sąd, nie mają możliwości zapoznania się w żaden sposób ze stanem faktycznym oraz dowodami przyjętymi przez organ podejmujący decyzję o wydaleniu"; - dokonania wykładni art. 13 ust. 1 dyrektywy 2008/115/WE i zadanie TSUE pytania prejudycjalnego o następującej treści: "Czy art 13 ust. 1 dyrektywy 2008/115/WE, interpretowany w świetle art. 41 ust. 1 i 2 oraz 47 KPP UE, należy rozumieć w ten sposób, że zezwala on, tak jak przepisy prawa krajowego, na takie rozwiązanie, że obywatel państwa trzeciego, wobec którego wydana została decyzja o wydaleniu, nie ma możliwości zapoznania się w żaden sposób ze stanem faktycznym oraz dowodami przyjętymi przez organ podejmujący decyzję o wydaleniu (poprzez ograniczenie uzasadnienia faktycznego decyzji i brak wglądu w niejawne akta sprawy zawierające istotne okoliczności stanowiące podstawę wydanej decyzji o wydaleniu) i czy zatem takie ograniczenia mieszczą się, w świetle wyżej wymienionych przepisów, w granicach możliwości skorzystania ze skutecznych środków odwoławczych, przed właściwym organem sądowym lub administracyjnym." W uzasadnieniu skargi Fundacja wskazała, że brak uzasadnienia faktycznego decyzji o zobowiązaniu do powrotu oraz brak wglądu w akta sprawy zobowiązania do powrotu Skarżącego prowadzonej przez organ drugiej instancji spowodowało naruszenie wskazanych przepisów prawa UE. W trakcie postępowania administracyjnego ani cudzoziemiec ani jego pełnomocnik nie byli w żaden sposób poinformowani o faktycznych podstawach dla których to postępowanie było prowadzone i nie mieli realnej możliwości kwestionowania tych podstaw. Z orzecznictwa TSUE wynika, że osoba, wobec której wydano niekorzystną decyzję powinna mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska w odniesieniu do konkretnych okoliczności na podstawie których wydana została decyzja. Natomiast nie spełnia standardu unijnego sytuacja, w której to jedynie organy administracji i sądy znają wszystkie okoliczności sprawy, zaś cudzoziemiec nie ma żadnej możliwości ich poznania i co prawda może formalnie przedstawiać swoje stanowisko, ale musi się tych okoliczności domyślać i odnosić się do nich w sposób hipotetyczny, bez możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i odpierania argumentów przedstawianych przez władze. Zatem za nieprawidłową uznano argumentację organu mającą świadczyć o braku naruszenia praw Skarżącego w toku postępowania poprzez odmowę przedstawienia motywów decyzji o zobowiązaniu go do powrotu do kraju pochodzenia. Ponadto brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, o które jest ona oparta, powoduje, że Strona nie wie, na jakie okoliczności, być może nie znane organom ani sądowi a istotne w sprawie, powinien on zwrócić uwagę w trakcie postępowania, albowiem nie wie, że są one w danej sprawie relewantne. Powyższe może spowodować, że organy i sąd rozpatrując sprawę mogą opierać się na niezgodnym z rzeczywistością stanie faktycznym. Poza tym ani organ odwoławczy ani sąd nie wiedzą, jakie fakty organ uznał za udowodnione i na jakich dowodach się oparł. Nie wiedzą zatem jaki był tok myślenia organu i rzeczywiste powody wydania danej decyzji, a zatem kontrola instancyjna i sądowa w takich warunkach nie może być uznana za skuteczną. Uzasadniając wniosek o skierowanie pytań prejudycjalnych HFPC wskazała na wątpliwości co do interpretacji powołanych przepisów prawa UE tj. art. 12 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2008/115/WE dotyczących zezwolenia organom krajowym na ograniczenie przekazanych cudzoziemcowi w decyzji informacji. Zdaniem Fundacji, istniała potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa UE, w której TSUE dokonałby odpowiedzi na pytanie, czy gwarancje przewidziane przez uregulowania krajowe są wystarczające. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozpatrywana decyzja została wydana w oparciu o art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. Należy zauważyć, że jest wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest obligatoryjne – na co wskazuje użyty w treści przepisu zwrot "wydaje się" – w przypadku, gdy zostanie ustalone spełnienie przez stronę postępowania wskazanej przesłanki. W kwestii tej nie pozostawiono organowi żadnej swobody orzekania. Powyższe oznacza zatem, że jedynymi wiążącymi organ okolicznościami podlegającymi ustaleniu jest wykazanie istnienia rzeczywistego stanu zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego wskutek działalności cudzoziemca na terenie RP. W niniejszej sprawie spełnienie tej przesłanki zostało ustalone w oparciu o materiały zgromadzone przez Szefa ABW, który następnie przedstawił je organom właściwym w kwestii wydania rozstrzygnięcia o zobowiązaniu do powrotu. Sąd zapoznał się z niejawnymi dokumentami zgromadzonymi w niniejszej sprawie i stanął na stanowisku poprawności wydanej decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu. Dalszy pobyt cudzoziemca stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, co potwierdzają dostarczone informacje. Z uwagi zaś na te wartości, zdaniem Sądu zasadne było odstąpienie przez organy obu instancji do uzasadnienia decyzji w zakresie faktycznych powodów jej wydania. Możliwość taką przewiduje art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i - w ocenie Sądu - zastosowanie tego przepisu w sprawie, z uwagi na treść pozostających w dyspozycji organów orzekających materiałów objętych ustawową ochroną, było nie tylko możliwe, ale i konieczne. W tym miejscu zauważenia wymaga, iż objęcie dokumentów, na podstawie których dokonano istotnych w sprawie ustaleń, klauzulą tajności obliguje organy orzekające (a także Sąd), do postępowania zgodnego z treścią przepisów u.o.i.n. Organ orzekający w sprawie musiał przede wszystkim mieć na względzie, że na podstawie art. 6 ust. 2 u.o.i.n. informacje niejawne, podlegają ochronie w sposób określony w ustawie do czasu zniesienia lub zmiany klauzuli tajności na zasadach określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 6. Oznacza to w szczególności, że informacje takie w myśl art. 8 u.o.i.n. mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności; muszą być przetwarzane w warunkach uniemożliwiających ich nieuprawnione ujawnienie, zgodnie z przepisami określającymi wymagania dotyczące kancelarii tajnych, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych, obiegu materiałów i środków bezpieczeństwa fizycznego, odpowiednio do nadanej klauzuli tajności; muszą być chronione, odpowiednio do nadanej klauzuli tajności, z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w ustawie i przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie. Nadto, zaznaczyć trzeba, iż organy orzekające w sprawie musiały mieć też na względzie, że ujawnienie informacji niejawnych o klauzuli "tajne" stanowi przestępstwo z art. 265 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 ze zm.). Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy w kwestii podnoszonych w obu skargach zarzutów dotyczących ograniczenia możliwości zapoznania się z powodami wydania decyzji o zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia, przedstawienia swojego stanowiska wobec tych powodów i wreszcie uniemożliwienia obrony, Sąd zauważa, że właśnie z uwagi na objęcie tych informacji klauzulą niejawności nie było możliwe ich udostępnienie Skarżącemu. Udostępnienie Cudzoziemcowi, jego pełnomocnikowi bądź przedstawicielom HFPC materiałów przekazanych przez Szefa ABW stanowiłoby naruszenie zarówno art. 74 § 1 k.p.a., jak i mogłoby być podstawą poniesienia odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej. Odnosząc się do zarzutu skargi HFPC dotyczącego naruszenia 1. art. 1 ust. 1 i ust. 2 Protokołu nr 7 oraz art. 41 ust. 1 i 2 oraz art. 47 KPP i realnego ograniczenia prawa do obrony Sąd stwierdza, że w realiach polskiego systemu prawa ochronę przed arbitralnością rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracji w sprawach jak niniejsza stanowi kontrola sprawowana przez sądy administracyjne. Podziela w tym zakresie zdanie wyrażone w zaskarżonej decyzji. W drodze zaskarżenia decyzji do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a dalej ewentualnie zaskarżenia wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, cudzoziemiec może dążyć do weryfikacji i ewentualnego uchylenia niesłusznej jego zdaniem decyzji. Mając na uwadze fakt, że kontrola legalności decyzji nie ogranicza się wyłącznie do kontroli ściśle formalnej, tj. do zbadania, czy decyzja została wydana z poszanowaniem podstawowych wymogów procesowych, wynikających z ustawy oraz k.p.a., a ma – jak wskazano na wstępie uzasadnienia prawnego – charakter merytoryczny, tj. obowiązkiem sądu administracyjnego jest zarówno zapoznanie się z całym – również niejawnym – materiałem dowodowym, jak też ocena jego wiarygodności, uznać należy, że powyższe stanowi niezbędną gwarancję ochrony praw cudzoziemca. W tym zatem zakresie za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 47 KPP gwarantującego prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu. Wynikające z niego prawo do obrony nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o ile jest to niezbędne dla celów interesu ogólnego i nie stanowi nieproporcjonalnej ingerencji w samą istotę tego prawa. Natomiast w kwestii naruszenia art. 1 Protokołu nr 7 należy zauważyć, że sam fakt wyjazdu Skarżącego z terytorium Polski nie powoduje, że powody, dla których jego pobyt na nim został uznany za niebezpieczny dla bezpieczeństwa kraju i porządku publicznego ustały. Ujawnienie ich zatem po tym, jak Cudzoziemiec opuścił kraj, stawiałoby pod znakiem zapytania celowość ich wcześniejszego utajnienia. Natomiast w kwestii gwarancji proceduralnych Strony ponownie należy zauważyć, że są one chronione poprzez kontrolę sądowoadministracyjną rozstrzygnięć organów, uniezależnioną od zarzutów skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Odnosząc się do zawartego w skardze HFPC wniosku o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE sformułowanych w skardze Sąd stwierdza, że art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu UE (Dz. Urz. UE z dnia 26 października 2012 r. Nr C 326 s. 1 i nast.) umożliwia skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE w zakresie wykładni traktatów lub ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje UE jeśli sąd krajowy, przed którym takie pytanie postawiono uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku. Zdaniem Sądu skierowanie pytania prejudycjalnego o treści zaprezentowanej w skardze nie jest niezbędne dla wydania wyroku w niniejszej sprawie. Z regulacji art. 12 ust. 1 zd. 2 dyrektywy 2008/115/WE wynika, że możliwe jest odstąpienie od uzasadnienia faktycznego decyzji zobowiązującej do powrotu w sytuacji kiedy powodem wydania decyzji jest m.in. zagrożenie bezpieczeństwa narodowego lub bezpieczeństwa porządku publicznego. Skoro przepis ten przewiduje taką możliwość to jako przepis szczególny wobec gwarancji procesowych o charakterze ogólnym określonych w KPP ma on zastosowanie w sprawach dotyczących zobowiązania do powrotu. Zaznaczyć należy, że podobne rozwiązanie przewidują wskazane wyżej przepisy prawa krajowego zatem sięganie do przepisów UE zbieżnych z regulacją krajową nie było konieczne dla wydania wyroku w rozpoznawanej sprawie. W kwestii podniesionego przez pełnomocnika Skarżącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie szybkości postępowania, Sąd uznaje, że takie postępowanie organu nie miało wpływu na merytoryczną wartość rozstrzygnięcia, co mogłoby skutkować uchyleniem decyzji. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postepowanie zostało wszczęte z urzędu, jedynie po powzięciu od Szefa ABW informacji na temat zaistnienia przesłanek do zobowiązania Cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia. Nie można zatem twierdzić, że data poinformowania organu o zaistnieniu tych przesłanek stanowi automatycznie datę wszczęcia postępowania w przedmiocie zobowiązania. Zarzucana koncentracja czynności organu w przeciągu jednego dnia nie wpłynęła natomiast w ocenie Sądu na naruszenie formalnych uprawnień Skarżącego. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało mu doręczone wraz z pouczeniem proceduralnym oraz pouczeniem o zasadach i trybie postępowania w sprawach zobowiązania cudzoziemca do powrotu, wszystkie te dokumenty zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na zrozumiały dla Strony język arabski, a odbiór został pokwitowany osobiście przez Skarżącego. Cudzoziemcowi umożliwiono również zapoznanie się z aktami postępowania i umożliwiono złożenie do protokołu oświadczenia, w którym miał on możliwość wyrażenia swojego stanowiska w przedmiocie zobowiązania go do powrotu. Na jego żądanie udostępniono mu zgromadzony materiał dowodowy, z wyłączeniem materiałów niejawnych, co jak wskazano już wyżej, nie było możliwe i nie stanowiło naruszenia jego uprawnień. Cudzoziemiec brał zatem udział w postępowaniu i nie został go pozbawiony. Niezasadny jest również zarzut nadmiernej szybkości postępowania w kontekście późniejszego braku natychmiastowego wykonania decyzji. Dalszy pobyt Skarżącego na terytorium Polski był związany ze złożonym przez niego wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. Zgodnie bowiem z art. 330 ust. 1 pkt 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wykonuje się, gdy wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej. Był to jedyny powód niewykonania decyzji zobowiązaniowej, a po ustąpieniu tej przesłanki została ona wykonana w kwietniu 2016 r. Brak było również postaw do prowadzenia uzupełniającego postepowania dowodowego i przesłuchiwania Cudzoziemca. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał na brak potrzeby przeprowadzenia takiego dowodu w kontekście informacji wynikających z dokumentów opatrzonych klauzulą niejawną. Dla porządku należy wskazać, że w sprawie zbadane zostały także przesłanki niewydania decyzji zobowiązującej do powrotu wynikające z art. 303 w zw. z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, jednakże organ nie odnalazł okoliczności wskazujących na konieczność zaniechania wydania takiej decyzji. Brak jest w przypadku Skarżącego zagrożenia jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub tez ryzyka poddania torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, zmuszenia do pracy, lub pozbawienia prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Jak ustalono w toku postępowania o udzielenie statusu uchodźcy, Skarżący przed przyjazdem do Polski prowadził normalne życie na terenie irackiej autonomii K.. Nie znaleziono żadnych przesłanek wskazujących na możliwe prześladowania ze względów religijnych lub społecznych. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze złożonej przez pełnomocnika Cudzoziemca, uznając, że okoliczności wskazane we wniosku dowodowym nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W toku prowadzonego postępowania, Sąd wydający wyrok w sprawie, zapoznał się z dokumentami złożonym w Kancelarii Tajnej i na ich podstawie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji oceniając całość zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Na tej podstawie wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło