IV SA/Wa 268/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi D. M., Z. D., M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ujawnienia w ewidencji gruntów wpisu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących D. M., Z. D., M. G. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. Kierownik Oddziału w Wydziale Rozwoju Regionalnego działając z upoważnienia Wojewody [...], po rozpatrzeniu odwołania M. G., na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków wpisu właściciela dla dawnej działki parcelacyjnej nr [...] o pow. 651 m2 z działu [...] bloku [...] z nieruchomości pn. "K. lit. [...] Dział [...], [...], [...], [...], [...]". W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. dane dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości , w skład której wchodzą grunty. W ewidencji wykazuje się również właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Stosownie do treści § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 sierpnia 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454) aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje niezwłocznie starosta po otrzymaniu odpowiednich dokumentów określających zmiany danych" ewidencyjnych. Jednocześnie dla zapewnienia wewnętrznej spójności operatu ewidencyjnego dokonuje się aktualizacji rzeczowych praw związanych , a w szczególności: prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności wzniesionych na tym gruncie budynków; własności lokalu oraz udziału we współwłasności gruntu; własności lokalu oraz udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, własności lokalu oraz udziału we współwłasności budynku. W ocenie organu odwoławczego przedłożony przez M. G. wyrok Sądu Okręgowego w W. Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2003r. ( sygn. [...]) nie stanowi tytułu prawnego kształtującego wpis do ewidencji gruntów, gdyż jedynie ustala, że S. D. w dniu [...] listopada 1945r. , tj. w dacie wejścia w życie dekretu z dnia [...] października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. W., był właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...], stanowiącej działkę gruntu nr [...] obręb [...] o pow. 651 m2 z działu [...] bloku [...] wchodzącej w skład nieruchomości pod nazwą " K. lit. [...] Dział [...], [...], [...], [...], [...]". Wskazany wyrok stanowi podstawę do dochodzenia roszczeń byłych właścicieli nieruchomości [...], a nie dokument stanowiący podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu w Warszawie złożyły D. M., Z. S. i M. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że parcela [...] o pow. 651 m2 z działu [...] bloku [...] z nieruchomości pn. "K. lit. [...] Dział [...], [...], [...], [...], [...]" położona w W. przy ul. [...] została na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. W. przejęta na własność Skarbu Państwa. Starosta Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] marca 200lr. zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 1965r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego wymienionej wyżej działki do czasu ustalenia prawomocnym wyrokiem sądu właściciela tej działki na dzień [...] listopada 1945r., tj. na dzień wejścia w życie ww. dekretu. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] listopada 2003r. ustalił, że właścicielem parceli nr [...] był S. D. Do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego wskazanej działki jest niezbędna również mapa sytuacyjna nieruchomości, ujawniona w księdze wieczystej Kw. nr [...], w skład której wchodzi działka oznaczona nr [...] o pow. 651 m2, odpowiadająca dawnej parceli nr [...] o tej samej powierzchni. Mapa ta została wykonana przez uprawnionego geodetę w dniu [...].02. 2004r. w oparciu o powołany powyżej wyrok Sądu Okręgowego w W. oraz wniosek skarżących o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na tej działce. Zdaniem skarżących organ w oparciu o powyższą mapę powinien dokonać czynności związanych z jej ujawnieniem w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to obowiązek Sądu badania legalności zaskarżonego orzeczenia niezależnie od zarzutów skargi. W doktrynie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że hipotezą art. 156 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym stwierdza się nieważność orzeczenia ( decyzji, postanowienia), które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, objęte są naruszenia każdego rodzaju właściwości (bez względu na trafność rozstrzygnięcia), a w szczególności nie tylko właściwości rzeczowej i miejscowej, lecz także, jak w przedmiotowej sprawie, właściwości instancyjnej. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy administracji publicznej stosownie do art. 19 kpa z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości ( por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2000, str. 653 ). Zgodnie z przepisem art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), zwaną dalej ustawą, Służbę Geodezyjną i Kartograficzną stanowią organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego ( pkt 1), do których należy m.in. wojewoda wykonujący zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako kierownika inspekcji geodezyjnej i kartograficznej, wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie (lit. b). Jak stanowi ust. 2 art. 6a ustawy wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego wykonuje w imieniu wojewody zadania i kompetencje Służby Geodezyjnej i Kartograficznej określone w ustawie i przepisach odrębnych. Z kolei w art. 7b ust. 2 pkt 2) ustawy jest mowa ,iż w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Organem administracji geodezyjnej i kartograficznej jest m.in. starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego ( art. 6a ust.l pkt 2 lit. b). Wszystkie omówione powyżej przepisy jednoznacznie określają, że organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 1) kpa w stosunku do organu pierwszej instancji jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Oznacza to, że tylko ten organ administracji jest właściwy do rozpatrywania środków odwoławczych ( odwołania, zażalenia) wniesionych od orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji ( decyzji, postanowienia). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie z naruszeniem właściwości instancyjnej odwołanie wniesione przez skarżącą – M. G. na decyzję Prezydenta m. W. [...] marca 2004r. rozpoznał działający z upoważnienia Wojewody [...] Kierownik Oddziału w Wydziale Rozwoju Regionalnego, zamiast właściwy organ - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Jak już powiedziano wyżej, w myśl art. 156 § 1 pkt 1 kpa naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność. Skoro zaskarżona decyzja obciążona jest kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, to podlega ona usunięciu z obrotu prawnego, bez względu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd Administracyjny nie może w takim przypadku badać zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności jest zbadanie, czy zaskarżony akt administracyjny, w tym konkretnym przypadku decyzja, został wydany z poszanowaniem przepisów o właściwości, a w razie stwierdzenia, iż akt administracyjny został wydany przez organ nieuprawniony Sąd obowiązany jest wyeliminować wadliwą decyzję z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy