IV SA/Wa 268/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Aneta Opyrchał po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na działanie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] października 2006 r. postanawia: odrzucić skargę K. B. wniósł skargą, zatytułowaną zażaleniem, na informację dotyczącą jego osoby udzieloną z Krajowego Rejestru Karnego. Podał, iż w odpowiedzi na zapytanie zakładu pracy "o udzielnie informacji o jego osobie z Krajowego Rejestru Karnego", otrzymał błędną informację, mianowicie że jest "w kartotece karnej". Ta nieprawdziwa informacja podważyła jego autorytet w pracy. Obecnie na skutek telefonicznych interwencji, zarówno w Sądzie Rejonowym jak i Okręgowym w S., sprawa jest wyjaśniana. Minister Sprawiedliwości - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż wpisu dotyczącego K. B. do Krajowego Rejestru Karnego dokonano na podstawie danych zamieszczonych na karcie rejestracyjnej sporządzonej przez Sąd Rejonowy w S. na podstawie wyroku z [...] marca 2002r. wydanego w sprawie o sygn. [...]. Z przedmiotowej karty rejestracyjnej nie wynikało, iż w stosunku do skarżącego wydano orzeczenie o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, które nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego. Na dzień składania odpowiedzi na skargę błędny wpis o skazaniu skarżącego - na prośbę Sądu Rejonowego w S. -został usunięty ze zbiorów Krajowego Rejestru Karnego. Oznacza to, iż jedyną przyczyną przetwarzania przez Krajowy Rejestr Karny danych osobowych skarżącego, a w konsekwencji udzielenia niezgodnej ze stanem prawnym informacji, było posiadanie przez Rejestr karty rejestracyjnej karnej w sprawie o sygn. akt [...], której Sąd Rejonowy w S. z uwagi na art. 18 § 2 Kodeksu karnego skarbowego nie miał podstawy sporządzić i przesłać do Krajowego Rejestru Karnego. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483) Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż nie każdy przejaw aktywności organów administracji publicznej podlega kontroli sądowej. Konstytucja stanowi, iż sądy administracyjne kontrolują działalność administracji "w zakresie określonym ustawą". Zaś ustawą zakreślającą zakres kontroli działalności administracji publicznej jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwana dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). Stosownie więc do art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skargi na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 1) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 2) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 3) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 4) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 5) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z powyższego przedmiotem zaskarżenia jest informacja o K. B. z Krajowego Rejestru Karnego, stwierdzająca iż został on skazany za przestępstwo karno skarbowe. Zatem przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonego działania organu administracji należało rozważyć, czy sąd administracyjny w ogóle jest właściwy do przeprowadzenia wspomnianej kontroli. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 24 maja 2000r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. nr 50, poz. 580, ze zm.) informacja o osobie, sporządzona na podstawie danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze, stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń". Rejestr ten prowadzi wchodzące w skład Ministerstwa Sprawiedliwości "Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego". Stosownie więc do regulacji działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 218 § 1 organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie ma tylko znaczenie dowodowe, należy do czynności faktycznych lub czynności materialno - technicznych administracji, nie ma cech aktu administracyjnego, nie stanowi więc aktu stosowania prawa. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy (wyrok NSA w Warszawie z 9.05.2002r., sygn. akt II SA 944/00, publ. LEX nr 83811; wyrok WSA w Warszawie z 22.04.2004r., sygn. akt II S.A. 4182/03, publ. LEX 191994). Przedstawione wywody prowadzą do stwierdzenia, iż zaświadczenie, tym samym i zaskarżona informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, stanowiące urzędowe potwierdzenie określonego faktu lub stanu prawnego, z uwagi na charakter prawny i jego skutki nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, określonej w art. 3 P.p.s.a. Nie stanowi bowiem ani decyzji, ani postanowienia, ani innego aktu lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bez wątpienia nie jest też aktem prawa miejscowego, innym aktem samorządu z zakresu administracji publicznej ani aktem nadzoru. Żadna ustawa szczególna nie przewiduje też jego kontroli. Pogląd braku kognicji sądu administracyjnego w odniesieniu do zaświadczeń prezentowany jest zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2000r., s. 1012; J. Lang, Zaświadczenia w rozumieniu kodeksu, s. 16; K. Chorąży, Z.R. Kmiecik. Wydawanie zaświadczeń, kwestia nierozstrzygnięta w literaturze, Samorząd Terytorialny 2000r., nr 6, s. 70 i d.; postanowienie NSA z 29.01.1993r., II SA 2468/92, ONSA 1994r., nr 2, poz. 58; wyrok NSA z 29.05.2003r., II SA 1439/02, Wokanda 2004/2/36). W szczególności pojęcie zaświadczenia nie odnosi się do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przez takie akty można bowiem rozumieć jedynie te, które w sposób prawnie wiążący wpływają na sytuację prawną określonego podmiotu prawa bądź przez to, że same tę sytuację wyznaczają bądź przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością (M. Bogusz, Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1, pkt 4 ustawy o NSA, Samorząd terytorialny 2000 r, nr 1-2, s. 176 i n.). Informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego jest informacją jakiej udziela organ w oparciu o dane jakie znajdują się w tym Rejestrze i jakie zostały do niego wprowadzone na podstawie informacji (karty rejestracyjnej) sporządzonej przez właściwy sąd powszechny, czyli potwierdza stan rzeczy wynikający z Rejestru. Nie rozstrzyga zaś o żadnym uprawnieniu lub obowiązku indywidualnego podmiotu, który byłby określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Innymi słowy, organ wydający takie zaświadczenie bazuje na danych, pochodzących od innych właściwych jednostek, jakie zostały wprowadzone do bazy Rejestru, nie tworzy nowego stanu prawnego. Podsumowując zaskarżona informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego (będąca zaświadczeniem w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego) nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skarga do sądu administracyjnego przysługiwałaby jedynie w przypadku, gdyby organ odmówił wydania zaświadczenia w formie postanowienia (art. 219 K.p.a.) i postanowienie to "przeszłoby" tok instancji w postępowaniu administracyjnym, tzn. zostałoby skontrolowane w postępowaniu zażaleniowym. W tym stanie rzeczy, w oparciu o wyżej wymienione przepisy i na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.