IV SA/Wa 268/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca A. Z. wnioskiem z dnia 25 lutego 2013 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci. Źródłem dochodu rodziny skarżącej jest wynagrodzenie za pracę męża skarżącej – L. F. - w wysokości 7.700 zł miesięcznie. Według oświadczenia zawartego w rubryce nr 7 formularza wniosku skarżąca jest współwłaścicielką domu o pow. 140 m2, obciążonego kredytem hipotecznym oraz nieruchomości gruntowej na której posadowiony jest dom o pow. 0,28 ha. Wnioskodawczyni jest poza tym właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,7 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że do dnia 3 marca 2012 r. przebywała na urlopie wychowawczym, natomiast obecnie, wobec trudności w znalezieniu pracy, będzie ubiegała się o nadanie statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca podniosła, że jej mąż, będący jedynym żywicielem rodziny, ponosi wysokie koszty pracy, jest bowiem osobą prowadzącą własną działalność gospodarczą. W związku z tym opłaca samodzielnie składki zdrowotne, podatki, a ponadto ponosi wysokie koszty dojazdu do pracy. Skarżąca wspólnie z mężem są obciążeni kosztami kredytu hipotecznego z ratą miesięczną w wysokości 2.300 zł. Ponieważ oświadczenie skarżącej z dnia 25 lutego 2013 r. było niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 6 marca 2013 r. wezwano ją do złożenia, w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, to jest: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich 6 miesięcy, b) oświadczenia, czy skarżąca w całości wydatkowała środki pieniężnej w łącznej wysokości 300.000 zł uzyskane ze sprzedaży działek położonych w P., c) kserokopii zeznań podatkowych skarżącej oraz jej męża za 2011 rok, d) kserokopii umowy kredytu hipotecznego, o którym mowa w rubryce 5 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłat, e) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącej jako osoby bezrobotnej, f) dokumentu potwierdzającego wysokości wynagrodzenia L. F., o którym mowa w rubryce 10 formularza PPF, g) dokumentu potwierdzającego wysokość składek ZUS opłacanych przez L. F., h) dokumentu potwierdzającego wysokość podatku opłacanego przez L. F. Przedmiotowe wezwanie A. Z. otrzymała 12 marca 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy, k-31). Termin do jego wykonania upłynął zatem w dniu 19 marca 2013 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła do akt sprawy żądanych od niej dokumentów i oświadczeń. W piśmie procesowym z dnia 18 marca 2013 r. wskazała natomiast, że wobec krótkiego czasu wyznaczonego jej do nadesłania dokumentów źródłowych, rezygnuje z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: A. Z. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Żąda ona bowiem zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeżeli wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie tej przesłanki ciąży na wnioskującym o prawo pomocy. Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. W sytuacji, gdy skarżąca wskazuje, że jej sytuacja materialna jest trudna, ustalenie rzeczywistej wielkości dochodów oraz wysokości wolnych środków pieniężnych, które to środki stanowić mają źródło utrzymania rodziny wnioskodawczyni, jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia ona wskazane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy. Skarżąca wskazała, że jedynym źródłem utrzymania jej rodziny jest dochód uzyskiwany przez jej męża z prowadzonej działalności gospodarczej. Pomimo, iż łączny, deklarowany przez skarżącą dochód wynosi miesięcznie 7.700 zł, skarżąca twierdzi, że nie jest on wystarczający, bowiem nie jest ona w stanie pokryć z niego wszystkich wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Skarżąca nie udokumentowała jednak wydatków związanych z prowadzoną przez jej męża działalnością gospodarczą oraz, co ważniejsze, nie wskazała źródła przeznaczenia środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży działek położonych w P. o łącznej wartości 300.000 zł. Z tej przyczyny wystosowane do skarżącej wezwanie obejmowało obowiązek udokumentowania wydatków związanych z prowadzoną przez jej męża działalnością gospodarczą oraz aktualnej wysokości otrzymywanych dochodów. W celu ustalenia, czy skarżąca w całości wydatkowała środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży nieruchomości gruntowych, wezwano ją do wskazania celu oraz wysokości przeznaczenia uzyskanych środków. Należy uznać, iż wyjaśnianie zawarte w piśmie z dnia 18 marca 2013 r., odnoszące się do wezwania Sądu w omawianym zakresie, nie może być uznane za wystarczające, bowiem informacje w nim zawarte nie dają możliwości ustalenia, czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Treść powołanego wyżej art. 246 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że pomoc Państwa w poniesieniu kosztów postępowania przed sądem stosowana jest wobec osób znajdujących się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając rzetelność strony w przedstawianiu informacji o jej możliwościach płatniczych należy więc zakładać, że deklarowany przez nią stan ubóstwa wiąże się z konicznością skrupulatnego planowania wydatków gospodarstwa domowego, co w szczególności wymaga wiedzy o wysokości zarówno bieżących dochodów, jak i dochodów uzyskanych w okresie wcześniejszym. Przypominając, że z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania, należy skonstatować, że oświadczenie skarżącej zawarte w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. nie czynią zadość wezwaniu z dnia 6 marca 2013 r. w sposób pozwalający na dokonanie pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni. W sytuacji natomiast, gdy strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do ustalenia jej sytuacji materialnej dokumentów lub oświadczeń, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. W konsekwencji wnioskodawczyni odstępując od należytego udokumentowania kosztów związanych z prowadzeniem przez jej męża działalności gospodarczej oraz wyjaśnienia okoliczności związanych z przeznaczeniem środków pieniężnych w niebagatelnej wysokości 300.000 zł, uniemożliwiła uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżąca odstąpiła od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 6 marca 2013 r. Tym samym uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.