IV SA/Wa 2680/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-21

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Tomasz Wykowski, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane na podstawie zakazu zabudowy w pasie 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, narusza zasadę proporcjonalności i prawo własności, gdy skarżący podnosi, że jego działka nie ma walorów przyrodniczych, a sąsiednie działki są już zabudowane?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały bezwzględny zakaz zabudowy w pasie 100 metrów od linii rzeki, wynikający z rozporządzenia w sprawie Parku Krajobrazowego. Zakaz ten nie wymaga indywidualnej oceny wpływu inwestycji na środowisko ani nie jest warunkowany walorami przyrodniczymi działki. Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne i wynika z przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz aktu prawa miejscowego.
Stan faktyczny
Skarżący G. Z. złożył skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku rekreacji indywidualnej. Działka inwestycyjna znajduje się w pasie 100 metrów od linii rzeki, na terenie Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązuje zakaz zabudowy. Skarżący zarzucił naruszenie zasady proporcjonalności, równego traktowania, brak wyjaśnienia wpływu inwestycji na środowisko oraz błędną interpretację prawa, wskazując, że jego działka nie ma walorów przyrodniczych, a sąsiednie nieruchomości są już zabudowane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi G. Z. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] marca 2018 roku nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia G. Z. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w [...] z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], o odmowie uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody, projektu decyzji o warunkach zabudowy - utrzymał ww postanowienie w mocy. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] Wójt Gminy [...] wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr ewid [...], obręb geod. [...]. gm. [...]. Przedmiotowa działka położona jest na na terenie [...] Parku Krajobrazowego utworzonego uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1977 roku w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego (Dz.U. WRN w [...] Nr [...] poz. [...]) oraz uchwalą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1977 roku, w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego (Dz.U. WRN w [...] Nr [...] poz. [...]), na którym obowiązują zapisy rozporządzenia Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku, sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz.Urz. [...] Nr [...], poz. [...]). Nadto teren inwestycji znajduje się w granicach specjalnej ochrony ptaków [...]. Organ ustalił, iż przedmiotowa działka, na której planowana jest zabudowa rekreacyjna, jest działką rolną (V klasa gruntów), położoną od jej granicy w odległości 55 - 60 metrów od rzeki [...]. Nieruchomość ta sąsiaduje z podobnej wielkości nieruchomościami rolnymi zabudowanymi budynkami rekreacji indywidualnej, wybudowanymi w latach 80-tych XX wieku lub nieruchomościami niezabudowanymi wykorzystywanymi rekreacyjnie. RDOŚ w [...], wobec treści § [...] ust. [...] pkt [...] powyższego rozporządzenia Wojewody [...], zgodnie z którym na ww terenie [...] Parku Krajobrazowego obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, rozpoznając przedmiotowy wniosek, ostatecznie ww postanowieniem, z uwagi na lokalizację działki inwestycyjnej, odmówił wnioskowanego uzgodnienia. We wniesionym od ww postanowienia zażaleniu skarżący podniósł argumenty związane przede wszystkim z naruszeniem przez RDOŚ zasady proporcjonalności oraz zasady równego traktowania - wskazując, iż znajdujący się w podobnej sytuacji faktycznej jak skarżący jego sąsiedzi, mogą korzystać na swoich nieruchomościach z legalnej zabudowy rekreacyjnej. GDOŚ, rozpoznając podniesione we wniesionym zażaleniu zarzuty, biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy i obowiązująca regulację prawną, w pełni podzielił merytoryczną ocenę organu I instancji, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W ocenie GDOŚ planowane przedsięwzięcie jest niedopuszczalne z uwagi na oczywisty wskazany ww rozporządzeniem zakaz zabudowy w pasie 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, a jak w sprawie niniejszej, od linii rzeki [...]. Wobec powyższego GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu, wniósł G. Z., zarzucając naruszenie: - art. 8 K.p.a. w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności), poprzez utrzymanie ograniczeń zabudowy na sąsiedniej niż inwestycyjna nieruchomości tj. na działce nr ewid. [...], obręb geod. [...], gm. [...], w sytuacji gdy ograniczenia prawa własności "nie" są konieczne ze względu na ochronę środowiska; - art. 7 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia wpływu planowanej inwestycji na stan środowiska [...] Parku Krajobrazowego i ograniczenie postępowania dowodowego wyłącznie do wykazania, że w/w działka, na której planowana jest inwestycja, pozostaje w całości w 100 m strefie zakazu zabudowy zgodnie z § [...] ust. [...] pkt [...] rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego; - art. 7a K.p.a. (zasady przyjaznej dla strony interpretacji prawa) poprzez ustalenie treści normy prawnej w oparciu wyłącznie o przepis § [...] ust. [...] pkt [...] ww rozporządzenia i pominięcie wątpliwości co do treści normy prawnej wynikających chociażby z art. 16 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - planowana inwestycja bowiem, w żaden sposób nie wpływa na wartości przyrodnicze, historyczne, kulturowe oraz krajobrazowe [...] Parku krajobrazowego. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska min. podniósł, iż nie kwestionuje faktu obowiązywania ww zakazu wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 7 ww rozporządzenia - określającego 100 metrową strefę zakazu budowy nowych obiektów budowlanych od linii min. rzek, jednakże jak wskazał, stosowanie przepisów z zakresu ochrony środowiska ograniczających zabudowę winno wynikać z indywidualnych przesłanek związanych z sytuacją faktyczną na konkretnej nieruchomości. W ocenie skarżącego, zastosowanie w/w przepisu w przedmiotowej sprawie powoduje nadmierną ingerencję w prawo własności. Ogranicza bowiem możliwość korzystania z niej rekreacyjnie w sytuacji, gdy nieruchomość ta z racji położenia, uwarunkowania związanego z klasą gruntu, wielkości itp. w zasadzie może być przeznaczona tylko do celów rekreacyjnych (podobnie jak nieruchomości sąsiednie). Jednocześnie, jako właścicielowi, nieznane są mu jakiekolwiek jej walory istotne z punktu widzenia ochrony środowiska w [...] Parku Krajobrazowym - czyli wartości przyrodnicze, historyczne, kulturowe oraz krajobrazowe. Działka ta jest bowiem nieużytkiem, nie jest zalesiona, porastają ją chwasty i trawa - z braku nawodnienia usychająca w okresie letnim. W okresie wiosennym odwiedza ją kilka kretów uciekających przed suchym latem już na początku czerwca. Działka jest również świetnym skrótem dla sąsiadów i wędkarzy do dojazdu na łowisko. Skarżący, jak podniósł, nie kwestionuje także, iż 100 metrowy zakaz zabudowy ma chronić brzeg rzek, jezior czy też naturalnych zbiorników wodnych przed nadmierną ingerencją - czym z pewnością byłaby zabudowa. W przedmiotowej sprawie jednak brzeg rzeki [...] jest już zabudowany, na sąsiednich do jego działkach o nr ewid. [...] i [...] istnieje zabudowa zbliżona funkcją do planowanej. Dlatego leż, objęcie zakazem zabudowy działki nr [...], która jest zasłonięta od brzegu rzeki przez inne zabudowane działki, nie może być uzasadnianie dbałością o zachowanie stanu środowiska czy też ochronną krajobrazu. Zatem postanowienia organów obu instancji, w sposób oczywisty naruszają art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Odnosząc się do podniesionych zarzutów, mając na uwadze obowiązującą ww regulację prawną ponownie wyjaśnił, iż dopóki istnieje zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, obejmujący teren przedmiotowej działki, dopóty nie ma możliwości wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Z kolei, mając na uwadze zarzut naruszenia prawa własności podniósł, iż prawo własności choć niewątpliwie jest prawem konstytucyjnie chronionym, to jednak nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń tak jak w sprawie niniejszej na gruncie ustawy o ochronie przyrody. Akt prawa miejscowego w sprawie [...] Parku Krajobrazowego w postaci rozporządzenia jest tylko uszczegółowieniem terytorialnym i przedmiotowym ograniczenia prawa własności wynikającego z wymienionej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego i utrzymanego nim w mocy postanowienia RDOŚ w [...]. Sąd zatem uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienia obu organów nie naruszają prawa. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot wywiedzionej skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego ten tryb mógł znaleźć zastosowanie. Podstawą orzekania przez RDOŚ i GDOŚ w przedmiocie uzgodnień projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy w niniejszej sprawie był art. 53 ust. 4 pkt 8 w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p, zgodnie z którym to przepisem decyzję o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż park narodowy i otulina tego parku - obszaru objętego ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Konieczność dokonania wskazanego wyżej uzgodnienia w niniejszej sprawie wniknęła z faktu, że teren inwestycji znajduje się na obszarze objętym ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, tj. na obszarze [...] Parku Krajobrazowego, którego funkcjonowanie reguluje Uchwała Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1977 roku w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego (Dz.U. WRN w [...] Nr [...] poz. [...]) oraz uchwała Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1977 roku, w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego (Dz.U. WRN w [...] Nr [...] poz. [...]). Zgodnie z § [...] ust. [...] pkt [...] rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie [...]Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. [...] z 2006 r., Nr [...], poz. [...]), dalej: "rozporządzenie", na terenie [...] Parku Krajobrazowego obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Odmawiając uzgodnienia w oparciu o ww. przepis organ I i II instancji, wbrew stanowisku skarżącego, słusznie nie przeprowadzał analizy wpływu planowanej inwestycji - budynku rekreacji indywidualnej na stan środowiska, albowiem zastosowanie zakazu z § [...] ust. [...] pkt [...] rozporządzenia, zgodnie z zawartą w nim normą, nie jest warunkowane wpływem danej inwestycji na wartości przyrodnicze czy krajobrazowe Parku Krajobrazowego. Dokonywanie takiej oceny, jak też ocena, co do zasadności zastosowania ww zakazu w sprawie, a więc każdorazowe, w zależności od sprawy uznaniowe stosowanie przez organ uzgadniający zakazu zabudowy w strefie 100 m, byłoby niezgodne z prawem. Regionalny Dyrektor Ochrony środowiska, a w postępowaniu odwoławczym Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, obowiązani są do stosowania aktów prawa miejscowego, które obowiązują w czasie prowadzenia postępowania administracyjnego. Skoro zatem na przedmiotowej działce obowiązuje bezwzględny zakaz zabudowy, wynikający z ww rozporządzenia, to w okresie obowiązywania tego aktu, wiąże on organy orzekające w sprawie, które zobowiązane są do podejmowania rozstrzygnięć zgodnych z jego treścią. Należy także podnieść, iż prawo własności, choć jest prawem konstytucyjnie chronionym, to nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. W niniejszym przypadku prawo to doznało ograniczeń na gruncie ustawy o ochronie przyrody, a ich przejawem są formy ochrony przyrody. Ograniczenie prawa własności skarżącego znajduje swoje źródło już w art. 6 ust. 1 pkt 3, a następnie w art. 17 i art. 18 ustawy o ochronie przyrody. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, ma na celu ochronę pasa 100 m od linii brzegu rzeki, jeziora lub też innego zbiornika wodnego z uwagi na fakt, iż tereny takie m.in. umożliwiają przemieszczanie się organizmów żywych w obrębie danego obszaru. Sama treść ww rozporządzenia w sprawie [...] Parku Krajobrazowego jest tylko uszczegółowieniem terytorialnym i przedmiotowym ograniczenia prawa własności wynikającego z wymienionej ustawy. Z tych wszystkich względów, Sąd nie dopatrzył się zasadności zarzutów wniesionej skargi. Oba organy, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], rozpoznały sprawę z należytą starannością i wnikliwością, na podstawie całokształtu materiału dowodowego prawidłowo oceniły okoliczności sprawy, wyprowadziły z nich stosowne wnioski i wydały prawidłowe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zaś w sposób przekonywujący organy wyjaśnły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, co w konsekwencji odpowiada także wymogom art. 126 w zw. z art. 124 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się również żadnych uchybień w zakresie stosowania przepisów postępowania administracyjnego. Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło