IV SA/Wa 2697/12
WyrokWSA w Warszawie2013-09-24
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zakazująca wprowadzania do obrotu bydła może mieć charakter generalny i bezterminowy, obejmując wszystkie zwierzęta z gospodarstwa, również te urodzone po stwierdzeniu nieprawidłowości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną ją w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zakaz wprowadzania zwierząt do obrotu powinien dotyczyć tylko tych sztuk, które były w gospodarstwie w okresie przeprowadzonych kontroli, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości. Decyzja o charakterze generalnym i bezterminowym narusza przepisy prawa materialnego, ponieważ zakaz ten powinien być środkiem zapewniającym bezpieczeństwo żywności, a nie sankcją.Stan faktyczny
Skarżący S. S. ubiegał się o zezwolenie na sprzedaż bydła z gospodarstwa, w którym stwierdzono obecność niedozwolonych składników w paszach oraz nieprawidłowości sanitarne w pomieszczeniach do ich produkcji. Organ I instancji odmówił zezwolenia, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji. Skarżący kwestionował zasadność odmowy, wskazując na brak dowodów stosowania zakazanych pasz do żywienia zwierząt oraz na bezterminowy charakter zakazu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. na rzecz skarżącego S. S. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu bydła 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. na rzecz skarżącego S. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. (dalej "PLW") z [...] sierpnia 2012 r., o odmowie zezwolenia p. S. S. na wprowadzanie do obrotu bydła pochodzącego z gospodarstwa położonego w miejscowości P. ul. G. [...].
W uzasadnieniu decyzji opisano następujący stan faktyczny:
- [...] listopada 2010 r. PLW, w związku ze stwierdzeniem w gospodarstwie p. S. S, w mieszance paszowej produkcji własnej dla loch obecności składników pochodzących z ryb, wydał decyzję zakazującą wprowadzania do obrotu bydła bez zezwolenia PLW; przesłanką do wydania tej decyzji był fakt, że mączki rybne były wykorzystywane do żywienia trzody chlewnej pomimo utrzymywania w gospodarstwie przeżuwaczy,
- [...] maja 2012 r. do PLW wpłynęło podanie p. S. S. z prośbą o zezwolenie na sprzedaż 5 sztuk bydła pochodzących z jego gospodarstwa; w tym samym dniu w gospodarstwie wnioskodawcy pobrano próbkę "monitoringową" mieszanki paszowej dla świń w kierunku wykrywania obecności przetworzonego białka zwierzęcego, którą przekazano do Zakładu Higieny Weterynaryjnej w W.; [...] czerwca 2012 r., otrzymano sprawozdanie z badań, z wynikiem pozytywnym - stwierdzono w badanej próbce - z użyciem mikroskopu - składniki pochodzące ze zwierząt lądowych; jednoznacznie potwierdziło to, że w składzie badanej paszy znajdują się niedozwolone w żywieniu zwierząt białka pochodzenia zwierzęcego,
- [...] czerwca 2012 r. PLW przeprowadził kontrolę w gospodarstwie, udokumentowaną protokołem, w celu ustalenia czy Strona "zastosowała się do przepisów prawa paszowego w związku z wynikami badań próbki paszy (...), w której stwierdzono obecność składników pochodzących od zwierząt lądowych"; w wyniku kontroli ustalono, że:
- "Stwierdzono obecność ciemnobrunatnego proszku w ilości 14,5 kg o odcieniu grafitowym (...)". Pobrana próbka niniejszego proszku dała wynik
dodatni - stwierdzono z użyciem mikroskopu, w badanej próbce składniki pochodzące ze zwierząt lądowych - substancji niedozwolonej w żywieniu zwierząt gospodarskich (wynik badań z [...] czerwca 2012 r. - sprawozdanie z badań);
- "Pomieszczenie do wytworzenia pasz nie spełnia wymagań rzetelnego zamykania się. Stan pomieszczeń do wytwarzania i przygotowania pasz wskazuje na brak przestrzegania elementarnych zasad higieny, w paszach stwierdza się butelki, śmiecie, worki, resztki roślinne (...)";
- "Brak zabezpieczenia przed gryzoniami (...)",
- [...] czerwca 2012 r., w związku z powyższymi uchybieniami, właściciel gospodarstwa został ukarany mandatem karnym w wysokości 400 zł za popełnione wykroczenia z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. Nr 144, poz. 899 ze zm.),
- [...] czerwca 2012 r. PLW przeprowadził kontrolę, udokumentowaną protokołem, w celu zinwentaryzowania zwierząt gospodarskich, określenia zastosowania się do wymogu rozdzielenia systemu zadawania pasz dla trzody chlewnej od systemu zadawania pasz dla bydła, określenia czy bydło i trzoda chlewna przebywają w tych samych pomieszczeniach; w jej wyniku stwierdzono m.in., że:
- "Pasze dla bydła i dla świń wytwarzane są w pomieszczeniu magazynowym większym, rozsypywane do worka i przenoszone do pomieszczeń ze zwierzętami a następnie trafiają do ponownego uzupełnienia po wytworzeniu następnej partii paszy.";
- "W pomieszczeniu z parnikiem stwierdzono (...) dwa worki mieszanki paszowej uzupełniającej dla prosiąt zawierającą w składzie mączkę rybną i oznaczone napisem "zawiera mączki rybne nie może być stosowany w karmieniu przeżuwaczy (...)",
- w związku z podaniem strony z [...] maja 2012 r. - prośbą o zezwolenie na sprzedaż 5 sztuk bydła - w oparciu o wyniki badań z [...] i [...] czerwca 2012 r. oraz protokoły z kontroli [...] i [...] czerwca organ I. instancji wydał decyzję odmowną,
Decyzja taka była zdaniem organu odwoławczego zasadna z następujących powodów:
- jednym z głównych zadań wynikających z zapisów Białej Księgi Wspólnoty Europejskiej (WE) z 2000 roku jest wdrożenie do praktyki systemu zapewnienia bezpieczeństwa produkcji żywności oraz podjęcia działań w zakresie ochrony zdrowia publicznego; dążenie do wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt stanowi jeden z podstawowych celów prawa żywnościowego, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE wyd. spec. 15/t. 6, s. 463); rozporządzenie to wyznacza ogólne zasady kompleksowego, systemowego i zintegrowanego podejścia w dziedzinie nadzoru nad bezpieczeństwem żywności, oparte na zasadzie zapewnienia właściwej jakości i bezpieczeństwa wyrobu gotowego na wszystkich etapach jego wytwarzania - "od pola do stołu konsumenta", tworząc tym samym europejskie ramy systemowego zapewnienia warunków sanitarno-higienicznych i bezpieczeństwa żywności, w ramach rynku wewnętrznego,
- ochrona zdrowia publicznego oraz zapewnienie bezpieczeństwa żywności opiera się na dwóch podstawowych wymaganiach, które mają swoje umocowanie prawne, a mianowicie na:
- obowiązku i odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym i pasz za wypełnienie wszystkich rygorów prawa żywnościowego, a tym samym za właściwą jakość i bezpieczeństwo produktu oraz
- prowadzeniu wewnętrznych i urzędowych kontroli mających na celu weryfikację działalności przedsiębiorstw sektora spożywczego w całym łańcuchu żywnościowym; ważnym elementem tego łańcucha jest produkcja, obrót pasz i żywienie nimi zwierząt gospodarskich i domowych; ten sektor łańcucha żywnościowego musi podlegać urzędowej i wewnętrznej kontroli,
- z analizy akt przedmiotowego postępowania wynika, że p. S. S., prowadząc hodowlę bydła i trzody chlewnej, jako podmiot działający na rynku pasz zgodnie z kodem działalności D - podmioty
Wytwarzające nieprzeznaczone do wprowadzania do obrotu mieszanki paszowe z udziałem premiksów zawierających dodatki paszowe określonych w lit. c - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 marca 2007 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru zakładów wytwarzających pasze (Dz.U. Nr 45, poz. 291 ze. zm.) - nie zapewnił zgodności paszy z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla tego rodzaju działalności,
- uchybienie obowiązku odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym i pasz za wypełnienie wszystkich rygorów prawa żywnościowego w tym przypadku polega na fakcie stwierdzenia w gospodarstwie w paszy (która była przygotowywana w tym samym pomieszczeniu dla bydła i dla trzody chlewnej) obecności przetworzonego białka zwierzęcego, które zgodnie z art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii ((Dz. Urz. UE wyd. spec. 03/t. 32 s. 289 ze zm.) jest zabronione w karmieniu przeżuwaczy; rozporządzenie zabrania produkcji pełnoporcjowych mieszanek paszowych z pasz zawierających mączki rybne w gospodarstwach, w których hodowane są przeżuwacze (załącznik IV pkt II lit. b, lit. f); w drodze odstępstwa od tego warunku, właściwy organ może zezwolić na stosowanie i składowanie pasz zawierających mączki rybne w gospodarstwach, w których hodowane są przeżuwacze, jeśli upewniono się, że w gospodarstwie wprowadzone zostały środki dla zapobieżenia, aby paszami zawierającymi mączki rybne nie były karmione przeżuwacze,
- jak wynika z akt przedmiotowego postępowania p. S. S. nie posiadał zezwolenia PLW na stosowanie i składowanie pasz zawierających mączki rybne w swoim gospodarstwie, a przy produkcji pasz dla bydła i trzody chlewnej nie przestrzegał rygoru fizycznego oddzielenia pasz przechowywanych luzem i opakowanych dla przeżuwaczy od pomieszczeń przeznaczonych dla pasz zawierających mączki rybne i tym samym nie stworzył możliwości zapobieżenia, aby paszami zawierającymi mączki rybne (jak również mączki mięsno - kostna - "składniki pochodzące ze zwierząt lądowych" - wyżej opisane pozytywne wyniki badań) nie były karmione przeżuwacze,
- wobec tego zarzut odwołania, że organ I instancji "nigdy nie udowodnił faktu stosowania mączki rybnej oraz mączki ze zwierząt lądowych w karmieniu przeżuwaczy" jest bezzasadny; zgodnie z preambułą do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 183/2005 z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz.Urz. UE L Nr 35 s. 1 ze zm.), zasadnicza odpowiedzialność za bezpieczeństwo pasz spoczywa na przedsiębiorstwie paszowym; tym samym to po stronie podmiotu leży udowodnienie, iż nie uchybił przepisom prawnym dotyczącym bezpieczeństwa pasz, a nie po stronie organu; natomiast przechowywanie, produkcja z wykorzystaniem tych samych urządzeń, pakowanie pasz, dla trzody chlewnej i przeżuwaczy w tym samym pomieszczeniu, nieodłącznie prowadzi do przeniesienia (skażenia) krzyżowego pasz dla obu gatunków zwierząt,
- przywołano decyzję z [...] listopada 2010 r. którą zakazano wprowadzania do obrotu bydła bez zezwolenia PWL, zauważając że co do niej Strona nie odwołała się, a tym samym potwierdziła jej zasadność,
- stwierdzono, że pasza, którą Strona zastosowała w karmieniu trzody chlewnej i bydła (przygotowywana w tym samym pomieszczeniu przy wykorzystaniu tych samych urządzeń, worków wielokrotnego użycia), w myśl art. 15 ust. 4 rozporządzenia nr 178/2002 nie jest zgodna ze szczegółowymi przepisami wspólnotowymi regulującymi bezpieczeństwo pasz, a więc nie może być uważana za bezpieczną w zakresie czynników objętych szczegółowymi przepisami wspólnotowymi; w myśl art. 15 ust. 1 wskazanego rozporządzenia pasza, która jest niebezpieczna nie może być wprowadzana na rynek ani podawana zwierzętom hodowlanym; wyniki badań laboratoryjnych jak i obecności w pomieszczeniu służącym do przechowywania pasz "ciemnobrunatnego proszku'' (kontrola z [...] czerwca 2012 r.), który okazał się mączką mięsno - kostną (stwierdzono składniki pochodzące ze zwierząt lądowych) dowodzą, że pasza była niebezpieczna; mączkę mięsno – kostną niewiadomego pochodzenia zgodnie z analizą ryzyka można uznać za materiał kategorii 1, który według art. 12 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające
rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego), (Dz.Urz. UE L. nr 300 s. 1, ze zm.) musi być usuwany jako odpady w drodze spalania:
- bezpośrednio, bez uprzedniego przetwarzania lub po przetworzeniu, w drodze sterylizacji ciśnieniowej, jeśli właściwy organ tego wymaga, i trwałego oznaczenia materiału wynikowego;
- jest utylizowany lub usuwany w drodze współspalania, jeżeli materiał kategorii 1 jest odpadem: bezpośrednio, bez uprzedniego przetwarzania; lub po przetworzeniu w drodze sterylizacji ciśnieniowej, jeśli właściwy organ tego wymaga, i trwałego oznaczenia materiału wynikowego (...);
zgodnie zaś z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17 poz. 127 ze zm.), produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które były karmione paszami spełniającymi wymagani określone w przepisach o paszach,
- w myśl art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowymi żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanem zwierząt (Dz.Urz. UE wyd. spec. 03/t. 45 s. 200 ze zm.) w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze; podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności,
- mając zatem powyższe na uwadze PLW zastosował właściwe środki w sytuacji, w której stwierdził złamanie przez Stronę zakazów, dotyczących karmienia zwierząt przetworzonym białkiem pochodzenia zwierzęcego, a tym samym brak zgodności paszy ze szczegółowymi przepisami wspólnotowymi regulującymi bezpieczeństwo pasz zgodnie z powyższym artykułem.
W skardze p. S. S. wskazywał:
- system zadawania paszy według jego oceny jest dobry, ponieważ podczas kontroli pobrano próbki paszy bezpośrednio z urządzeń zadających pasze zwierzętom i nie stwierdzono w tej paszy obecności mączek rybnych i mięsno - kostnych; ponadto dwa worki paszy zawierające w swoim składzie mączkę rybną zostały zwrócone dostawcy i wymienione na paszę, która nie zawierała w swoim składzie mączki rybnej (załączono zaświadczenie),
- PLW, a w następstwie organ odwoławczy, nie wskazali aktów prawnych zakazujących wprowadzenia do obrotu zwierząt z gospodarstwa skarżącego; nie potwierdzili faktu stosowania mączek rybnych i mięsno - kostnych do żywienia zwierząt w gospodarstwie (stwierdzono obecności substancji zakazanych, nie stwierdzono faktu stosowania ich podczas żywienia zwierząt),
- nie wskazano celu przeznaczenia zwierząt - nielogicznym i bezcelowym jest ich utrzymywanie w gospodarstwie do naturalnej śmierci; doprowadzi to gospodarstwo skarżącego do bankructwa i upadku.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie Pełnomocnik strony przywołał wyrok Sądu o sygnaturze IV SA/Wa 163/13 i zwrócił uwagę, że decyzja ma charakter bezterminowy. Wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Sąd nie jest związany granicami i zarzutami skargi - art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Chybione są zarzuty co do braku przesłanki do odmowy zgody na sprzedaż wnioskowanych sztuk bydła.
Organ administracji w sposób jasny, przywołując stosowne uregulowania prawne wskazał w ich świetle przesłanki faktyczne wydania decyzji odmownej dla Strony. Jednocześnie Strona, także w skardze, nie kwestionuje ustaleń faktycznych organu, wywodząc jedynie, że wobec wskazanego stanu nie była uzasadniona
odmowa zgody na wprowadzanie do obrotu bydła. Z uwagi na uprzednie szczegółowe zreferowanie stanowiska organu nie byłoby zasadne ponowne powtarzanie argumentacji faktycznej i prawnej. Sąd przyjmuje stanowisko organu za własne.
Co do zarzutów skargi należy jedynie wskazać, że jak trafnie wywodzi organ administracji, sam fakt niezachowywania odpowiednich warunków sanitarnych przy przygotowywaniu pasz, co tworzy realne zagrożenie, nie spełniania przez podawane pasze stosownych warunków bezpieczeństwa, stanowi wystarczającą przesłankę dla zakazu wprowadzania do obrotu zwierząt karmionych tymi paszami. Uzasadnione jest to potrzebą zachowania szczególnej ostrożności. Sytuacja, gdy dopiero stwierdzenie w zadawanej zwierzętom paszy niedopuszczalnych substancji mogłoby być przesłanką dla zastosowania środków zaradczych - np. w postaci zakazu wprowadzania zwierząt do obrotu - rodziłaby znaczne ryzyko, mając na uwadze brak możliwości stałego zewnętrznego monitorowania zadawanych pasz przez organy weterynaryjne. Stąd prawodawca, na szczeblu Unii Europejskiej, zakreśla pewne wymagania dotyczące etapu przygotowania pasz, aby już wstępnie ograniczyć ryzyko występowania w nich substancji czy preparatów, które uznaje się za niepożądane. Strona, co nie jest kwestionowane, tych wymagań na etapie prowadzenia kontroli nie spełniała. Jak wskazano pasze dla przeżuwaczy były przygotowywane w tym samym pomieszczeniu, co dla trzody chlewnej a w pokarmie dla tej trzody stwierdzono obecność substancji niedozwolonych dla przeżuwaczy. Przy wykorzystywaniu równocześnie tych samych worków do transportu paszy rodziło to realne zagrożenie dostawaniem się do pokarmu substancji niedozwolonych dla przeżuwaczy. Jednocześnie zgromadzenie takich substancje były odnotowane w miejscu przygotowywania pasz. Nie może mieć istotnego znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że substancje niedozwolone (brunatny proszek, worki z paszą zawierające mączkę rybną) zostały w trakcie czynności czy bezpośrednio po kontroli usunięte (wymienione czy zutylizowane). Stwierdzony stan faktyczny – niezapewnienie warunków, gdy pasza dla zwierząt o zróżnicowanych wymaganiach jest przygotowywana osobno i nie istnieje ryzyko jak to określa organ "przeniesienia (skażenia) krzyżowego pasz" uzasadniało uznanie, że zwierzęta - karmione w takich warunkach - nie mogą być wprowadzane do obrotu. Podstawę do ustalenia stosownego zakazu stanowi w danym przypadku art. 54 ust. 2 lit. b w zw. z lit. a rozporządzenie nr 882/2004, w związku z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego (z wnioskowania a contrario) oraz
przytoczonymi w zaskarżonej decyzji stosownymi regulacjami dotyczącymi warunków przygotowania pasz. Z kolei kompetencja do orzekania w sprawie w I. instancji przez PLW na podstawie art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004 wynika z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz.U. z 2007 r., Nr 2, poz. 20 ze zm.).
Reasumując, w świetle obowiązującego prawodawstwa (stanowionego na szczeblu UE i krajowym), pasze dla zwierząt muszą spełniać z jednej strony wymagania jakościowe - określane wynikowo, np. brak stosownych substancji w próbkach badanych laboratoryjnie (jak podnosi się w skardze w tym zakresie w ramach kontroli nie wykryto akurat nieprawidłowości, co do karmy zadawanej przeżuwaczom), z drugiej zaś wymagania w zakresie procedur ich przygotowania, co ma także służyć osiąganiu wskazanych celów – generalnie jakości produktu finalnego. Niewypełnienie w gospodarstwie Skarżącego tych drugich, równie istotnych warunków, uzasadniało odmowę zgody na wprowadzenie zwierząt karmionych takimi paszami do obrotu.
Bezzasadne są zarzuty skargi, że opisana sytuacja musi prowadzić do bezterminowego trzymania zwierząt, a więc bankructwa gospodarstwa nastawionego na produkcję zwierzęcą.
Pozostająca w obrocie ostateczna decyzja z [...] listopada 2010 r. przesądza o poddaniu gospodarstwa skarżącego "szczególnemu" nadzorowi sanitarno-weterynaryjnemu (w myśl art. 54 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004). Jej skutkiem jest konieczność każdoczesnego występowania przez producenta o zgodę na wprowadzenie do obrotu konkretnych sztuk zwierząt. Wydanie decyzji odmownej, wobec określonych ustań faktycznych na dzień rozpatrywania wniosku, nie wyłącza możliwości wystąpienia z ponownymi wnioskami, przy czym mogą one dotyczyć także - w uzasadnionych przypadkach - tych samych sztuk zwierząt. Jeżeli uwarunkowania faktyczne sprawy ulegną zmianie, organ administracji może bowiem wyrazić zgodę także na sprzedaż tych samych sztuk zwierząt, co do których uprzednio wydano decyzję odmowną. Nie byłaby to decyzja w tej samej sprawie (w rozumieniu art. 156 §. 1 pkt 3 K.p.a.). Orzeczenia w tym przedmiocie mają bowiem charakter rozstrzygnięć jednostkowych, wobec określonych uwarunkowań, na dzień rozpatrywania sprawy. W danym przypadku przesłanka odmowy było niespełnianie stosownych wymagań przy produkcji paszy zadawanej zwierzętom i wynikające stąd realne ryzyko dostarczania
przeżuwaczom w pokarmie także składników niedopuszczalnych. W razie zmiany okoliczności faktycznych (zapewnienia właściwych warunków przygotowywania pasz), jeżeli upływ stosownego czasu pozwoli na wyeliminowanie ryzyka, aby utrzymywały się jakiekolwiek skutki podawania pasz, w których składzie mogły się znajdować niedopuszczalne substancje (np. ich pozostawanie w mięsie zwierząt po określonym czasie jest wykluczone), organ może zezwolić na wprowadzenie danych zwierząt do obrotu.
Poszukując granic uprawnienia organu do zakazywania wprowadzenia zwierząt do obrotu, trzeba mieć na uwadze, że zakres jego kompetencji w tym zakresie wyznacza bezpośrednio treść normatywna art. 54 ust. 1 i 2 oporządzenia nr 882/2004. W świetle tej regulacji działania organu mają zapewnić, że podmiot podejmie środki zaradcze (ust. 1 zd. 1), a nałożone procedury sanitarne i wszelkie inne działania (w danym przypadku w związku z wydaniem decyzji z [...] listopada 2010 r., w myśl tej regulacji orzekał organ) mają być niezbędne dla zapewnienia m.in. bezpieczeństwa żywności (ust. 2 lit. a). Wynika stąd jednoznacznie że odmowa zgody na wprowadzenie do obrotu, dopuszczalna w myśl art. 54 ust. 2 lit b rozporządzenia (tu zakaz wprowadzania zwierząt do obrotu), nie może być traktowana, jako sankcja za naruszanie określonych wymagań, lecz jest jedynie środkiem dla osiągnięcia celu – zapewnienia bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego.
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela natomiast w pełni stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 163/13), gdzie wskazano że zakaz wprowadzania zwierząt do obrotu może w tego rodzaju przypadku dotyczyć tylko tych sztuk, które były w gospodarstwie skarżącego w okresie przeprowadzonych kontroli, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości, które dały podstawę do wydania decyzji przez PLW. Należy przy tym wskazać, że przedmiotem orzekania była możliwość wprowadzania do obrotu zwierząt objętych konkretnym wnioskiem, w następstwie ograniczenia wynikającego z decyzji z [...] listopada 2010 r.
W przedmiotowej sprawie decyzja organu I. instancji ustanawia natomiast generalny zakaz wprowadzania do obrotu bydła pochodzącego z gospodarstwa skarżącego. Dotyczy zatem wszystkich zwierząt będących w tym gospodarstwie w czasie przeprowadzonych kontroli, jak również tych, które będą w tym gospodarstwie w przyszłości. W sentencji decyzji nie sprecyzowano, których konkretnie zwierząt dotyczy zakaz a organy, rozpoznając wniosek skarżącego o wyrażenie zgody, powinny jej odmówić jedynie w stosunku do zwierząt objętych wnioskiem.
Orzekając w zakresie wykraczającym poza ramy wskazane w art. 54 oporządzenia nr 882/2004 (niezbędne działania zapobiegawcze) naruszono przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy (tzn. skutki prawne, utrzymanej w mocy decyzji). Analogiczną wadliwością jest dotknięta decyzja organu orzekającego w sprawie w I. instancji, jak i utrzymującego w mocy to orzeczenie, co prowadziło do wyeliminowania z obrotu obu orzeczeń przez Sąd.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 135 i 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1. sentencji.
W pkt 2. sentencji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy.
O kosztach rozstrzygnięto w pkt 3. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na koszty składa się kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 240 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Orzekając ponownie w sprawie, PLW będzie miał na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło