IV SA/Wa 271/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-27

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Aleksandra Westra, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ograniczając się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji zamiast przeprowadzić samodzielne i merytoryczne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów poprzez produkcję karmy dla psów. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (w tym dotyczącego poziomu hałasu), błędną kwalifikację odpadów oraz nieuwzględnienie potencjalnych zakłóceń w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz C.S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi C.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie II oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz C.S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołań C. S., "Komitetu Protestacyjnego przeciw [...]" w [...], Mieszkańców Gminy [...], Stowarzyszenia "[...]", od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r, nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów poprzez produkcję gotowej karmy dla psów na działkach oznaczonych nr ew. [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] we wsi [...]: w pkt I. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań przez "Komitet Protestacyjny przeciw [...] w [...] oraz Mieszkańców Gminy [...]" oraz Stowarzyszenie "[...]"; w pkt II. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż decyzją z [...] listopada 2015 r. Wójt Gminy [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów poprzez produkcję gotowej karmy dla psów na działkach oznaczonych nr ew. [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] we wsi [...]. Decyzja została wydana po uzgodnieniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z [...] października 2015 r., oraz po zaopiniowaniu w dniu [...] września 2015 r. Obwieszczeniem umieszczonym na stronie BIP Urzędu Gminy [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. Wójt Gminy [...] poinformował o wydaniu rzeczonej decyzji oraz o możliwości zapoznania się z jej treścią. Odwołania złożyli: C. S., "Komitet Protestacyjny przeciw [...] w [...] oraz Mieszkańcy Gminy [...]", reprezentowany przez C. S., oraz Stowarzyszenie "[...]". Odwołanie C. S. złożone zostało w terminie ustawowym. Natomiast odwołania "Komitetu Protestacyjnego przeciw [...] w [...] oraz Mieszkańców Gminy [...]" oraz Stowarzyszenia "[...]" zostały złożone w dniu 28 stycznia 2016 r., z jednodniowym uchybieniem terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 27 styczni 2017 r., skoro doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 49 k.p.a., nastąpiło w dniu 13 stycznia 2016 r. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność owych odwołań. Wobec tego do rozpatrzenia pozostało odwołanie wniesione w imieniu własnym przez C. S. Kolegium przytoczyło treść art. 80 ust. 1 ustawy i stwierdziło iż analiza zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu nie zostały wzięte wymienione w nim kwestie, w szczególności - by w decyzji tej nie zostały uwzględnione wyniki uzgodnień i opinii pozyskanych w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie, jak również ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa - w takim zakresie, w jakim postępowanie to w sprawie niniejszej było prowadzone. Bez wątpienia, realizacja planowanego przedsięwzięcia może wpłynąć w sposób negatywny na środowisko, nie oznacza to jednak, że tylko z tego powodu nie może ona dojść do skutku, a co za tym idzie - że postępowanie w niniejszej sprawie powinno zakończyć się decyzją odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla rzeczonego przedsięwzięcia. Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań może być wydana jedynie w przypadkach określonych w art. 80 ust. 1 i 2 i art. 81 ust. 1 , 2 i 3 ustawy. W sprawie niniejszej, zdaniem Kolegium, nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek wydania decyzji odmownej, dla terenu planowanego przedsięwzięcia nie obowiązuje bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, (plan dla tego terenu został unieważniony wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt IVSA/Wa 273/12), organy współdziałające, tj. PPIS w [...] oraz RDOŚ w [...], uzgodniły warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, organ pierwszej instancji nie skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 81 ust. 1 ustawy, brak jest podstaw do uznania, że planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na jakikolwiek obszar Natura 2000 (najbliższy taki obszar - [...] [...] - oddalony jest o około 7 km od terenu planowanego przedsięwzięcia), jak również, że przedsięwzięcie to może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Nie jest zatem możliwa odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla rzeczonego przedsięwzięcia. Kolegium wskazało, iż art. 82 ust. 1 ustawy wymienia elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W szczególności, w pkt 1 lit. b tego przepisu wskazano, iż decyzja taka określa warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Warunki takie zostały określone przede wszystkim w pkt I zaskarżonej decyzji. W szczególności, w punkcie tym określono zasady utrzymania porządku na terenie inwestycji (ppkt 1), postępowania z powstającymi w wyniku eksploatacji planowanego zamierzenia pyłami (ppkt 10) i materiałami pylistymi (ppkt 2), ograniczono eksploatację przedsięwzięcia do godzin dziennych (w godz. 6-22 - pkt 3), określono zasady ogrzewania (ppkt 4), postępowania z urządzeniami i maszynami pracującymi na terenie planowanego przedsięwzięcia (ppkt 5), zaopatrzenia w wodę (ppkt 7), odprowadzania ścieków bytowych (ppkt 8) i technologicznych (ppkt 9) oraz wód opadowych i roztopowych (ppkt 10) i postępowania z odpadami (ppkt 12-14), a nadto zobowiązano do zaopatrzenia inwestycji w środki do neutralizacji awaryjnych wycieków substancji ropopochodnych (ppkt 6), systematycznych przeglądów oraz konserwacji wewnętrznych sieci kanalizacyjnych oraz urządzeń podczyszczających ścieki (ppkt 11). W ten sposób na inwestora nałożone zostały określone obowiązki, z których będzie musiał wywiązać się zarówno w trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, jak i w czasie jego eksploatacji. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji wywiązał się w ten sposób z nałożonego nań przez cytowany przepis obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy nałożone na inwestora obowiązki w pełni odpowiadają treści wspomnianych wyżej opinii i uzgodnienia. Organ również wskazał, iż w myśl art. 62 ust. 1 lit. a-d ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki oraz wzajemne oddziaływanie między wymienionymi elementami. Kolegium stwierdziło, iż brak jest podstaw do uznania, że ocena takiego wpływu nie została w niniejszej sprawie przeprowadzona lub że została przeprowadzona w sposób niedostateczny. Zaskarżona decyzja poprzedzona została oceną oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach którego sporządzony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W oparciu o ów raport wydane zostały: opinia PPIS w [...], uzgodnienie RDOŚ w [...] oraz - przez Wójta Gminy [...], tj. organ, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy - sama zaskarżona decyzja. Planowane przedsięwzięcie zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 2 w z w. z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), stanowi bowiem instalację związaną z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, inną niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47 tego rozporządzenia. Kolegium podkreśliło, że nawet gdyby planowane przedsięwzięcie zaliczało się do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to i tak nie wpłynęłoby to w żaden sposób na wynik niniejszego postępowania, bowiem dla planowanego przedsięwzięcia przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko w takim zakresie, w jakim zostałaby ona przeprowadzona dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań jest niezależne od postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla innej inwestycji, wyniki postępowania zatem, same z siebie niepewne, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej takie warunki zabudowy, nie mają znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy Kolegium wskazało, iż trafnie zauważono w odwołaniu, że negatywny wpływ planowanego przedsięwzięcia ograniczyć się ma do terenu inwestycji, nie powinien zatem wpłynąć na pogorszenie warunków życia na nieruchomościach sąsiednich. Jednak nie podzieliło poglądu, jakoby odprowadzanie ścieków bytowych i technologicznych do sprawnie działającej, ogólnej sieci kanalizacyjnej mogło spowodować "zanieczyszczenia wód gruntowych podziemnych oraz zwiększoną immisję zapachów odorotwórczych". Stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, ze zm.), odpady niebezpieczne oznaczają odpady wykazujące co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, określa załącznik nr 3 do ustawy, którego treść Kolegium przytoczyło, wskazując, iż surowcem do produkcji prowadzonej w planowanej instalacji mają być odpady organiczne i nieorganiczne oraz produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia o kodach: 16 03 04, 16 03 06 oraz 16 03 80. Odpady z tych grup nie posiadają cech wymienionych w załączniku nr 3, nie zostały również zaliczone do niebezpiecznych przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 1923). Oznacza to, że planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do instalacji do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym składowisk odpadów niebezpiecznych oraz miejsc retencji powierzchniowej odpadów niebezpiecznych w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie podzielił poglądu, jakoby powołanie się na ów przepis w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji miałoby dowodzić, że organ pierwszej instancji "dopuszcza i zakłada (...) możliwość zakłócenia korzystania z nieruchomości sąsiednich przez przyszłego użytkownika przedsięwzięcia", a tym bardziej, by miałoby to dowodzić faktu, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czego skutkiem powinno być jej uchylenie. Skargę na powyższą decyzję wniosła C. S. reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na naruszeniu przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem w zaskarżonej decyzji odniósł się jedynie do zarzutów odwołania, dokonując w istocie kontroli decyzji organu I instancji, a nie ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie; 2) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego z uwagi na przyjęcie w raporcie odziaływania na środowisko oraz decyzji środowiskowej, iż poza terenem zakładu hałas z przedsięwzięciem wyniesie 51,6 dB, podczas gdy hałas na granicy najbliższych terenów wyniesie ok. 45 dB (str. 6 decyzji). Poziom hałasu powinien zostać określony w sposób precyzyjny, zwłaszcza że nieruchomość skarżącej graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a zbudowania są położone w odległości 6 m od granicy terenu inwestycji; 3) art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach w zw. z art.107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez przyjęcie, że odpady wykorzystywane do produkcji karmy dla zwierząt, tj. odpady organiczne i nieorganiczne orz produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia o kodach 16 03 04, 13 03 06 oraz 16 03 80, nie posiadają cech odpadów niebezpiecznych, mimo że charakteryzują się one właściwościami pozwalającymi zakwalifikować je jako niebezpieczne. Przyjęcie przez organ w sposób ogólnikowy, że wskazane odpady nie posiadają cech pozwalających zaliczyć je do odpadów niebezpiecznych jest niewystarczające z punktu widzenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. oraz wymogów w zakresie uzasadnienia decyzji; 4) art. 144 k.c. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 październik 2008 r. poprzez przyjęcie przez organ, że nie podziela poglądu, iż mogą wystąpić zakłócenia w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich, pomimo że organ I instancji jednoznacznie stwierdził, że przedsięwzięcie spowoduje emisję substancji odorowych, które będą uciążliwe z uwagi na skład i koncentrację zapachu. W tej sytuacji zasadne było wskazanie przez organ na konieczność przeprowadzenia przez inwestora działań zapobiegawczych, np. nasadzenie drzew i krzewów spełniających funkcję zieleni izolacyjnej. Wójt Gminy [...] wprawdzie w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż raport określa środki minimalizujące negatywne oddziaływania na środowisko, w tym nasadzenie drzew i krzewów, jednakże wymóg ten nie został określony w rozstrzygnięciu decyzji, co stanowi naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pełnomocnik skarżącej wniósł alternatywnie o uchylenie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a., zgodnie z którą organ odwoławczy jest obowiązany do ponownego, samodzielnego i merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Wynika to z art. 138 k.p.a. przyznającemu organowi II instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywateli i stanowi rażące naruszenie prawa. Decyzja wydana na podstawie art. 138 k.p.a. jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a. i powinna ona odzwierciedlać proces subsumcji prawa materialnego i procesowego w postępowaniu odwoławczym, a także stanowisko co do podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz wniosków i żądań podniesionych w toku postępowania odwoławczego. Dlatego wykonanie obowiązków wynikających z art. 15 k.p.a. nie może w żadnym przypadku sprowadzać się wyłącznie do opisania przebiegu postępowania przeprowadzonego dotychczas przez organ I instancji, a następnie przytoczenia i zinterpretowania przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie, bez jakiegokolwiek samodzielnego odniesienia się do kwestii najistotniejszych z punktu widzenia meritum rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy obowiązany jest odnieść się do stanowiska organu I instancji ale ponadto samodzielnie ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ II instancji może wreszcie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe albo zlecić jego przeprowadzenie organowi, który wydał decyzję w I instancji, przy zastosowaniu instrumentu przewidzianego w art. 136 k.p.a. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że została ona wydana z naruszeniem art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji nie rozstrzygając sprawy merytorycznie, a ograniczając się do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji organu I instancji, co też słusznie zostało podniesione w skardze. W treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się jedynie do zacytowania przepisów regulujących zasady i tryb wydawania decyzji środowiskowej, w tym ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji i środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowisk oraz ocenach odziaływania na środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 235 ze zm., dalej jako ustawa) i ogólnikowego stwierdzenia, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 82 ust. 1 ustawy, raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiący podstawę wydania decyzji środowiskowej uzyskał opinię PPIS w [...] i uzgodnienie RDOŚ w [...]. Jak również do ogólnego stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek do wydania decyzji odmownej. Przypomnieć zatem należy, iż celem postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko jest analiza wpływu przedsięwzięcia na środowisko, jak również możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy), natomiast konkretne warunki służące realizacji tego celu (sposób zapobiegania i zmniejszania) są określane w decyzji środowiskowej w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. b) oraz ust. 2 pkt 2 ustawy. Jednym z kluczowych materiałów dowodowych, na podstawie których wydaje się orzeczenia jest raport (art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dokument ten podlega analizie tak jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a więc mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Ocena organu odnośnie raportu powinna być wnikliwa z punktu widzenia tego, czy jest on kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 u.u.i.ś. Zauważyć należy, iż wedle art. 3 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy). Z treści tego przepisu wynika, że o prawidłowym przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko nie można więc mówić, gdy organ ograniczył się do oceny sporządzanego przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz do konsultacji z innymi organami. Niezbędnym warunkiem poprawności tego postępowania jest także przeprowadzenie konsultacji ze społeczeństwem. Ustawa nakłada bowiem na organy obowiązek informowania społeczeństwa o toczącym się postępowaniu, a społeczeństwo jest uprawnione do wyrażania swoich uwag i opinii, na etapie przed rozstrzygnięciem sprawy. Co więcej zgłoszone uwagi i opinie powinny być przeanalizowane przez organy, a wyniki tych konsultacji i ich analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji kończącej postępowanie. Z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji wynika, że w rozpoznawanym przypadku w sposób oczywisty nie uczyniono zadość powyższym wymaganiom, brak jest bowiem rozważań wskazujących na poddanie przez każdy organ weryfikacji raportu złożonego przez inwestora, odniesienie się do treści uzyskanych opinii i uzgodnień, jak również co do zgłoszonych uwag. Decyzja organu I instancji nie spełnia w pełni wymogów decyzji wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zarzuty sformułowane w tym zakresie przez skarżącą są trafne. Stosownie do treści art. 82 u.u.i.ś. warunki i wymagania, o których mowa w tym przepisie winny znaleźć się w sentencji decyzji. Jak słusznie podnosi skarga, organ nie wskazał w wydanej decyzji żadnych norm hałasu, jakie winny zostać spełnione w odniesieniu do znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji terenów, jak również nie wskazał żadnych działań zapobiegawczych, np. nasadzenie drzew i krzewów, jako zieleni izolacyjnej, minimalizującej wpływ przedsięwzięcia na zabudowaną domem jednorodzinnym nieruchomość skarżącej, położonego zaledwie 6 m od granicy terenu planowanej inwestycji. Organ nie uczynił tego, mimo że tego rodzaju środki minimalizujące oddziaływania przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości określa sam raport, co też zostało wyraźnie stwierdzone w decyzji Wójta Gminy [...]. Podkreślić również należy, iż z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, aby dokonano właściwej analizy raportu w aspekcie spełnienia wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, a więc dotyczących wariantów przedsięwzięcia. Wskazać należy, iż zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w opisie, a następnie w analizie wariantów należy uwzględnić kwestie: ekonomiczne, społeczne, techniczne, i prawne. W raporcie powinno znaleźć się wskazanie głównych przyczyn dokonanego wyboru wszystkich wariantów, z uwzględnieniem skutków dla środowiska. Każdy z wariantów powinien zawierać opis aspektów środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z lokalizacją przedsięwzięcia. Wariantowanie może dotyczyć w szczególności: stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Racjonalny wariant powinien być alternatywą dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Słowo racjonalny oznacza rozumowy, rozumny, ugruntowany poznawczo. Wariant realizacji przedsięwzięcia może być uznany za racjonalny z praktycznego punktu widzenia, jeżeli bilans zysków i strat wynikłych z działań opartych na wnioskach uzyskanych tym sposobem z przesłanek prawdziwych nie będzie przy zastosowaniu tego sposobu wnioskowania na długą metę ujemny. Wariant racjonalny to tyle co zgodny z zasadą ekonomiczności. Inwestor planujący realizację przedsięwzięcia dąży do tego by działać racjonalnie, to znaczy maksymalizować efekty przy danych ograniczeniach wynikających np. z uwarunkowań ochrony środowiska lub minimalizować nakłady przy założonych efektach, także w ramach istniejących ograniczeń środowiskowych. Optymalizacja działań związanych z realizacją przedsięwzięcia jest tożsama z realizacją racjonalnego wariantu alternatywnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2017 r., IV SA/Wa 683/17, CBOSA). W tych warunkach należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 66, art. 82 ust. 1 ustawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji będzie zobowiązany do ponownego i wyczerpującego rozważenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności w kontekście zarzutów podniesionych przez skarżącą. Analiza w tym zakresie winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy [...] uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło