IV SA/Wa 272/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi Okręgu P. w K. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] oraz: 1) postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; 2) postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; 3) postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] września 2008r. udzielił P. z siedzibą w O. pozwolenia wodnoprawnego na wydobycie kruszywa naturalnego z rzeki O. Jedną ze stron tego postępowania był Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w O., któremu doręczono powyższe rozstrzygnięcie. Decyzja ta stała się ostateczna 30 września 2008r. Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w K. 27 listopada 2008r. wniósł, za pośrednictwem Marszałka Województwa [...], do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. pismo zatytułowane "Odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] września 2008r.". W piśmie tym wniesiono o uchylenie decyzji z [...] września 2008r. oraz przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślono także, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 127 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Odwołujący się bowiem posiada przymiot strony, w którym wydano decyzję bez jego udziału, a tym samym Okręg Polskiego Zawiązku Wędkarskiego w K. został pozbawiony należnych mu uprawnień. Nadto wskazano, iż Okręg PZW w K. powziął wiadomość o wydaniu decyzji [...] listopada 2008r., od którego to dnia rozpoczyna bieg termin do wniesienia odwołania. Marszałek Województwa [...] za pismem z 10 grudnia 2008r. przekazał odwołanie Okręgu PZW w K. do rozpatrzenia Prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W treści tego pisma zaznaczył, iż w trakcie prowadzonego przez Marszałka postępowania, w wyniku którego zapadła decyzja z [...] września 2008r., błędnie określono stronę postępowania, przyznając prawo strony Okręgowi PZW w O. W związku z powyższym zwrócił się do Prezesa o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 2008r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej postanowieniem z [...] marca 2009r. - wydanym na podstawie art. 134 K.p.a. - stwierdził niedopuszczalność odwołania. Wskazał, iż z akt sprawy wynika, że odwołujący się nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a ponadto przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 30 września 2008r. Tym samym wniesienie odwołania jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 K.p.a. Sygn. akt IV SA/Wa 272/10 Na powyższe postanowienie Okręg PZW w K. wniósł skargę, zarzucając naruszenie art. 134, art. 28, art. 40 i art. 59 § 1 K.p.a. Zdaniem skarżącego winno zostać wydane postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, a nie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Skarżący został więc pozbawiony prawa do obrony, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej: 1) postanowieniem z [...] maja 2009r. uwzględnił skargę na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylił postanowienie z [...] marca 2009r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, z uwagi na nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] września 2008r.; 2) postanowieniem z [...] maja 2009r. odmówił Okręgowi PZW w K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z [...] grudnia 2008r. Organ podał, iż z.akt sprawy wynika, że odwołujący się powziął wiadomość o decyzji udzielającej N.R. pozwolenia wodnoprawnego [...] listopada 2008, zaś wniosek o przywrócenie terminu wniósł 27 listopada 2008r., a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. Zwrócił także uwagę, iż strona może złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Okręg PZW w K. w piśmie z 1 czerwca 2009r. wniósł do Marszałka Województwa [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] września 2008r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jako że bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] czerwca 2009r. odmówił Okręgowi PZW w K. wznowienia żądanego postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż wnioskodawca pismem z 1 czerwca 2009r wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2008r. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż wiedzę o wydaniu ww decyzji posiadł [...] listopada 2008r. Zatem wznowienie postępowania nie jest możliwe, albowiem strona wniosła o wznowienie po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji z [...] września 2008r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Okręg PZW w K. - decyzją z [...] grudnia 2009r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2009r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji. Okręg PZW w K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja jest błędna i wadliwa, zatem nie może się ostać. Jest sprzeczna z treścią zebranego w sprawie materiału, będącego podstawą rozstrzygnięcia. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - w odpowiedzi na skargę -wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu. W konsekwencji uznał, iż decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] grudnia 2009r. i utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2009r. oraz postanowienia Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] marca 2009r. i [...] maja 2009r. -zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z opisanego stanu sprawy decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] września 2008r. uzyskała przymiot ostateczności 30 września 2008r. Skarżąca pismo zatytułowane "odwołaniem" wniosła 27 listopada 2008r. W piśmie tym wskazała, iż o wydaniu ww decyzji dowiedziała się 14 listopada 2008r. i podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 127 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, bowiem w postępowaniu, w którym wydano decyzję z [...] września 2008r. winna posiadać przymiot strony, zaś postanowienie to przeprowadzono bez jej udziału. Tymczasem organy procedujące Sygn. akt IV SA/Wa 272/10 w sprawie, świadome faktu ostateczności decyzji z [...] września 2008r., a niektóre z nich nawet pominięcia skarżącej jako strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego (np. dowodem jest pismo Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2008r.), potraktowały pismo skarżącej z 27 listopada 2008r. zgodnie z jego tytułem. W konsekwencji tego doszło do wydania postanowień o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pouczenia skarżącej (po upływie kilku miesięcy od pierwszego jej pisma, w którym podnosiła brak udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...] września 2008r.) o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i zastosowania się przez skarżącą do tego pouczenia (wniosek o wznowienie z 1 czerwca 2009r.). Rezultatem zaś całego toku przedstawionych czynności procesowych jest decyzja o odmowie wznowienia postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, zakończonej decyzją z [...] września 2008r., utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] grudnia 2009r. Opisany tok czynności dokonywanych w sprawie przez Marszałka Województwa [...] i Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej przemawia za postawieniem tezy, iż wymienione organy od początku rozpoznawania sprawy nie wykazały się należytą starannością i wnikliwością, jak i nie podjęły wszelkich kroków do właściwego jej załatwienia. Organy pominęły fakt, iż decyzja z [...] września 2008r. jest ostateczna. Skupiły się na tytule wniosku, natomiast powinny zawsze mieć na uwadze, iż znaczenie przy określaniu przedmiotu żądania ma przede wszystkim treść podania, a nie jego tytuł oraz stan sprawy (w tym wypadku ostateczność decyzji z [...] września 2008r.). Tymczasem już z treści pisma skarżącego zatytułowanego "odwołanie" należało wywieść, iż intencją skarżącego jest zakwestionowanie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2008r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z racji pozbawienia skarżącej czynnego w nim udziału. Skarżący w tym kontekście powołał się na art. 127 pkt 7 ustawy Prawo wodne, który określa katalog stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Wskazał również, iż o decyzji udzielającej N. R. pozwolenia wodnoprawnego dowiedział się 14 listopada 2008r., czyli na okoliczność, której wykazania wymaga art. 148 § 2 K.p.a. W ocenie Sądu wszystkie te okoliczności przemawiały za potraktowaniem pisma z 27 listopada 2008r. jako Sygn. akt IV SA/Wa 272/10 wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] września 2008r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Natomiast kolejny wniosek skarżącej o wznowienie postępowania z 1 czerwca 2009r., złożony przez stronę na skutek niewłaściwych działań organów, należało potraktować jako uzupełnienie pierwotnego wniosku z 27 listopada 2008r. Organy orzekały w sprawie według własnego uznania, nie zważając na zasadę, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, od którego zależy dalszy bieg sprawy (w razie zaś wątpliwości -sprecyzowanie żądania należy do strony, nie do organu administracji). Organ administracji publicznej w myśli zasady ogólnej unormowanej w art. 9 K.p.a. ma obowiązek czuwania nad tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa. W przedmiotowej sprawie organy postąpiły wbrew powołanej zasadzie. Swoimi niepoprawnymi działaniami doprowadziły do niekorzystnych dla strony skutków procesowych. Uniemożliwiły skarżącej ochronę swoich praw. W świetle powyższego uznano, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 9, art. 61 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz przepisów, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji oraz postanowień z [...] marca 2009r. i [...] maja 2009r. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny mieć na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym orzeczeniu. Nadto powinny zapewnić czynny udział w sprawie podmiotom, które miały interes prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, zakończonego decyzją z [...] września 2008r. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.