IV SA/Wa 2723/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi "U." Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przekroczenie warunków odprowadzania ścieków oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2012r, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 298 ust 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305a ustawy z dnia 27 kwietnia 200/ r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), § 9 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005r. Nr 260, poz. 2177 z późn. zm.), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2008 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2009 (MP. z 2008 r. Nr 80, poz. 707) wymierzył U.Sp. z o. o. w L. administracyjną karę pieniężną w wysokości 25 828 zł za przekroczenie stanu ścieków, tj. wód chłodniczych pochodzących z chłodzenia hermetycznie uszczelnionych skraplaczy przeponowych, odprowadzanych do rzeki M. (T.), określonego w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 2009 r., stwierdzone w roku kalendarzowym 2011. W uzasadnieniu wskazano, iż Starosta [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] listopada 2009r. udzielił U. Sp. z o. o. w L., Oddział we W. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do wód powierzchniowych rzeki M. (T.) wód chłodniczych pochodzących z chłodzenia hermetycznie uszczelnionych skraplaczy przeponowych w ilości: Qmax.d. = 100,00 m3/d o temperaturze nie wyższej niż 35°C. Termin ważności decyzji wyznaczono do dnia 15 listopada 2013 r. W dniach od 13 do 24 czerwca 2011 r. upoważnieni inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w R. - Delegatura w J. przeprowadzili kontrolę w U. Sp. z o. o. w L. - Zakład Utylizacyjny we W., [...]. W toku czynności kontrolnych ustalono, że strona nie prowadziła pomiarów jakości wód chłodniczych, odprowadzanych do wód powierzchniowych rzeki M. (T.). Ustalenia z kontroli przeprowadzonej w dniach od 13 do 24 czerwca 2011 r., udokumentowane zostały protokołem kontroli Nr [...], podpisanym bez zastrzeżeń w dniu 24 czerwca 2011 r. Na podstawie powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 14 maja 2012 r. zawiadomił Prezesa Zarządu U. Sp. z o. o. w L. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w związku z przekroczeniem stanu ścieków, tj. wód chłodniczych pochodzących z chłodzenia hermetycznie uszczelnionych skraplaczy przeponowych, odprowadzanych do rzeki M. (T.), określonego w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wyznaczając na dzień 6 czerwca 2012 r. termin rozprawy administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Na rozprawie administracyjnej strona wyjaśniła, że od listopada 2009 r. do dnia rozprawy Zakład prowadzi automonitoringowe pomiary temperatury odprowadzanych z terenu zakładu wód chłodniczych z przeznaczeniem do własnych celów technologicznych. Pomiary te, zakład prowadzi z częstotliwością raz w tygodniu (w terminie od listopada 2009 r. do 13 czerwca 2011 r. natomiast od dnia 14 czerwca 2011 r., tj. od dnia kontroli WIOŚ, pomiary te prowadzone są z częstotliwością 2-3 razy w tygodniu. Pomiary dokonywane są przez pracowników Zakładu Utylizacyjnego we W., za pomocą legalizowanego przyrządu. Strona wniosła również do protokołu, że do chwili obecnej żaden z przeprowadzonych przez Zakład pomiarów temperatury odprowadzanych z zakładu wód chłodniczych nie przekroczył 35°C. Ponadto, na rozprawie administracyjnej strona złożyła pisemne wyjaśnienie informujące o tym, że udzielone spółce przez Starostę [...] pozwolenie wodnoprawne znak: [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nie określa jednoznaczny obowiązku prowadzenia monitoringu jakości wód chłodniczych odprowadzanych z terenu zakładu, a jedynie ich ilość. Zdaniem strony, z uwagi na to, że Zakład Utylizacyjny we W. nie pracuje cała dobę, tym samym nie jest możliwym pobranie średniodobowej próbki ścieków zgodnie z wytycznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Obowiązujące pozwolenie wodnoprawne nie określa sposobu prowadzenia pomiarów ilości i jakości wód chłodniczych odprowadzanych z terenu zakładu. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy organ uznał, iż Zakład nie prowadził automonitoringowych pomiarów jakości odprowadzanych wód chłodniczych w 2011r. Prezentowane [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wyniki pomiarów prowadzonych przez Zakład w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia me zawierają wyników automonitoringowych pomiarów jakości odprowadzanych z Zakładu wód chłodniczych. W związku z powyższym, zdaniem organu wyniki prowadzonych przez Zakład pomiarów jakości odprowadzanych wód chłodniczych prowadzonych przez pracowników Zakładu Utylizacyjnego we W. do własnym celów technologicznych nie mogą stanowić dokumentu potwierdzającego wywiązanie się strony z obowiązku wykonania samokontrolnych pomiarów, z uwagi na fakt, że pomiary nie spełniają wymagań określonych w art. 147a. ustawy Prawo ochrony środowiska. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie podzielił również argumentacji strony zawartej w pisemnym wyjaśnieniu. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w przypadku okresowego zrzutu ścieków próbę średniodobową stanowi próbka średnia zlewana z próbek ścieków pobieranych proporcjonalnie do przepływu w czasie trwania wszystkich zrzutów ścieków w ciągu doby. W takim przypadku, próbkę taką należy traktować jako średniodobową, zgodnie z warunkami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Organ wskazał ponadto, że z ustaleń prowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że strona w 2011 r. prowadziła okresowe pomiary jakości wód chłodniczych odprowadzanych z terenu Zakładu Utylizacyjnego we W. (próbki pobrane w dniach: 14.06.2011 r., 05.07.2011 r., 01.08.2011 r. oraz 30.12.2011 r.), pomimo, iż w tym czasie obowiązujące pozwolenie wodnoprawne nadal nie określało sposobu prowadzenia pomiarów. Mając na uwadze stwierdzone naruszenie prawa organ wskazał, że zachodziła podstawa do wymierzenia kary administracyjnej, której sposób obliczenia organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji. Pismem z dnia 23 lipca 2012 r. spółka "U." wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I-ej instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2012r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania U. Sp. z o.o. w L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. z dnia 2012.07. [...]., znak: [...], w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie warunków odprowadzania ścieków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym w 2010r., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Pismem z dnia 25 października 2012 r. spółka "U." wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust 1 pkt 2, art. 305a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez błędne przyjęcie że korzystający ze środowiska nie prowadził wymaganych pomiarów wielkości emisji, wobec czego warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w decyzji Starosty [...][...] z dnia [...] listopada 2009r. dla każdego z pomiarów wielkości emisji zostały przekroczone. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] listopada 2009 r. nie został określony obowiązek prowadzenia monitoringu jakości wód chłodniczych odprowadzanych z terenu zakładu, a jedynie ich ilość. Ponadto w decyzji Starosty [...] nie wskazano jako podstawy prawnej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, zmienionego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. W ocenie strony skarżącej nie jest możliwe stosowanie powyższych przepisów dotyczących mierzenia wartości temperatury, albowiem zakład nie pracuje 24 godziny a ponadto oprócz wód chłodniczych tym samym kolektorem zrzucane są ścieki przemysłowe. Zdaniem strony skarżącej Starosta [...] w chwili wydania pozwolenia wodnoprawnego wiedział, iż niemożliwym jest stosowanie w powyższym przypadku postanowień ww. rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, a mimo to nie zawarł w przedmiotowej decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego działań jakie powinna podjąć skarżąca. W wyniku zaniedbania organu administracji, skarżąca korzystała ze środowiska na podstawie i zgodnie z postanowieniami pozwolenia z dnia [...] listopada 2009, a nałożenie kary w wysokości 5.738,00 w wyniku wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymanej w mocy decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2012 r. stanowi naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jak i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Nie doszło również do naruszenia praw skarżących jako strony toczącego się postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. wymierzającą administracyjną karę pieniężną za przekroczenie warunków odprowadzania ścieków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym w 2009 r. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm). Zgodnie z art. 298 ust 1 pkt 2 ww. ustawy administracyjne kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu. Stosownie do treści art. 299 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a.( art. 305 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy). Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągle nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków (art. 305a ust. 1 pkt 2). Jednocześnie art. 305a ust.2 Prawa ochrony środowiska, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych na terenie zakładu prowadzonego przez skarżącą spółkę w dniach od 13 do 24 czerwca 2011 r. ustalono, że strona nie wykonywała w 2011r. pomiarów temperatury odprowadzanych ścieków chłodniczych w sposób zgodny z wymogami art. 147 a Prawa ochrony środowiska. Wobec powołanych przepisów [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w R. zobowiązany był wymierzyć spółce "U." z siedzibą w L. administracyjną karę pieniężna. Za bezzasadne w ocenie Sądu uznać należy zarzuty skargi, iż nie była ona zobowiązana do dokonywania powyższych pomiarów, albowiem obowiązek dokonywania pomiarów temperatury odprowadzanych ścieków chłodniczych nie wynikał z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2009 r. udzielającej U. Sp. z o. o. w L., Oddział we W. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do wód powierzchniowych rzeki M. (T.) wód chłodniczych pochodzących z chłodzenia hermetycznie uszczelnionych skraplaczy przeponowych w ilości: Qmax.d. = 100,00 m3/d o temperaturze nie wyższej niż 35°C. Termin ważności decyzji wyznaczono do dnia 15 listopada 2013 r. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego, w pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie ścieków nie określa się sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo wykorzystywanych rolniczo, o ile nie wykraczają one poza wymagania wynikające z przepisów, o których w art. 45 ust.1 pkt 3, albo z przepisów odrębnych. Z powyższego przepisu wynika zatem, że zarówno obowiązek pomiarów jakości i ilości odprowadzanych ścieków jak i sposób realizacji tego obowiązku w niniejszej sprawie wynika wprost z przepisów. Bezpośrednie zastosowanie znaleźć powinno rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137 poz.984) zmienione rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 stycznia 2009r. (Dz. U. Nr 27 poz.169). Wody chłodnicze są ściekami w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne. Podlegają więc obowiązkowi okresowych pomiarów ich ilości i jakości. W ocenie Sądu nie można również uznać za zasadny zarzut skarżącej spółki, iż skoro Zakład nie pracuje w systemie 24- godzinnym to uznać należy nie ma zastosowania art. 128 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 45 ust.1 pkt 3 Prawa wodnego. Dlatego sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków powinien być określony w pozwoleniu wodnoprawnym. Jak zauważył jednak organ odwoławczy przepis § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego nakazuje dokonywać pomiarów stanu ścieków w odstępach czasu co najwyżej dwu godzinnych w przekroju doby. Nie oznacza to jednak, że o ile ścieki nie są odprowadzane przez całą dobę to zwalnia to z obowiązku prowadzenia tych pomiarów w ogóle. Pomiary należy wykonywać w okresie doby w którym odprowadzane są ścieki. Strona skarżąca podniosła również, iż tym samym kolektorem oprócz wód chłodniczych pochodzących z chłodzenia heremtycznie wszczelnionych skraplaczy przeponowych, okresowo zrzucane są ścieki przemysłowe z zakładowej oczyszczalni ścieków. Jak słusznie podniesiono jednak w zaskarżonej decyzji w pozwoleniu wodnoprawnym jednoznacznie określono sposoby odprowadzania ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych i wód chłodniczych. Z uregulowań zawartych w pkt III. 1 c) jak i z treści uzasadnienia wynika, że odprowadzanie ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych nie odbywa się i nie może odbywać się w jednym czasie z odprowadzaniem ścieków chłodniczych. Nic więc nie stoi na przeszkodzie aby prowadzić pomiary stanu (temperatura) wód chłodniczych. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.