IV SA/Wa 2733/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-04

Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, korzysta z pomocy społecznej i nie posiada środków na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Trudna sytuacja materialna, potwierdzona korzystaniem z pomocy społecznej, zasiłków i świadczeń żywnościowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy, gdyż opłacenie kosztów sądowych prowadziłoby do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu strony.
Stan faktyczny
D. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wnioskodawca wskazał na brak stałego źródła dochodu, korzystanie z pomocy MOPS, ograniczone środki finansowe oraz posiadanie obciążonej nieruchomości. Sąd, analizując przedłożone dokumenty, stwierdził trudną sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2). ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013 r. D. G. (dalej "skarżący", "wnioskodawca") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe wraz z małoletnią córką, która jest na jego utrzymaniu. Skarżący nie pracuje, nie posiada żadnego stałego źródła utrzymania, korzystał przez ostatnie 15 miesięcy z pomocy miejskiego ośrodka pomocy społecznej otrzymując zasiłek w wysokości 530 zł. W okresie wstrzymania zasiłku wnioskodawca żył dzięki pomocy osób bliskich, które pożyczały mu pieniądze. Opłaty za energię elektryczną oraz gaz ponosił syn skarżącego, natomiast koszty wody i odprowadzania ścieków pokrywane są ze środków przyznanych skarżącemu w ramach dofinansowania przez Fundację [...]. Z rubryki 7 dotyczącej stanu majątkowego wynika, iż wnioskodawca poza domem o pow. 108 m2 oraz działką o pow. 132 m2, która jako zastaw bankowy została zajęta przez komornika, nie posiada żądnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżący nadesłał szereg dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację materialną, w tym decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalającej w stosunku do skarżącego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na okres 90 dni. W decyzji tej wskazano, że wyniki wywiadu środowiskowego potwierdziły, że skarżący nie pracuje, nie jest zarejestrowany w PUP, nie posiada uprawnień emerytalno-rentowych, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką S. G. Na mocy kolejnych decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności w miesiącu styczniu 2014 r. w wysokości 200 zł oraz zasiłek okresowy miesięczny od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r. w wysokości 550 zł. Podstawą przyznania skarżącemu powyższych zasiłków było uznanie, że dochód rodziny skarżącego jest niższy od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz wynikających z nadesłanych w dniu 24 stycznia 2014 r. dokumentów źródłowych i oświadczeń uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Przedłożone do akt sprawy decyzje Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...] potwierdzają, że skarżący znajduje się w skomplikowanej sytuacji życiowej. Zauważyć należy, że wnioskodawca korzysta z pomocy społecznej, otrzymując co pewien czas stosowne zasiłki. Wnioskodawca korzysta również z pomocy żywnościowej oraz refundacji kosztów opłat za wodę i nieczystości przyznawanych mu z tytułu spełnienia kryteriów dochodowych. Podkreślenia wymaga, że pomoc ta została przyznana skarżącemu z tytułu trudnej sytuacji materialnej i bytowej. Co istotne – świadczenia z pomocy społecznej udzielane w oparciu o kryterium niskiego dochodu osoby wnioskującej (art. 8 ustawy o pomocy społecznej) przyznawane są na konkretne cele, nieobejmujące co do zasady uiszczania kosztów sądowych. Mając na uwadze trudną sytuację skarżącego przyjąć należy, że ewentualne opłacenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego prowadziłoby do powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu strony. Należy zatem uznać, iż aktualna sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na stwierdzenie, że spełnia on przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowiące podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło