IV SA/Wa 2736/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Wójt Gminy M. decyzją z [...] czerwca 2012 r. orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przedszkola ze świetlicą edukacyjną oraz częścią mieszkalną, niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach ew. nr [...] i [...] położonych we wsi P. na terenie Gminy M. Powyższa decyzja została doręczona J. K. (dalej: “skarżąca") dnia 2 lipca 2012 r. J.K., reprezentowana przez r. pr. A. M., w dniu 31 stycznia 2013 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji wraz z odwołaniem od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż powodem uchybienia terminowi był fakt niedoręczenia jej analizy urbanistycznej oraz załączników graficznych do powyższej decyzji, co pozbawiło ją możliwości całościowej oceny decyzji, a zatem z treścią decyzji, odwołująca, jak podała, mogła zapoznać się dopiero [...] stycznia 2013r., kiedy to pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w urzędzie Gminy M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] września 2013r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swojego postanowienia SKO wskazało, że zgodnie z brzmieniem art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: “Kpa") w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, zaś prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, dopełniając jednocześnie czynności dla której określony był termin. W ocenie Kolegium, dokonując oceny argumentacji skarżącej nie może uznać, iż uprawdopodobniła ona brak winy co do faktu uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Kolegium stwierdziło, że podnoszony zarzut co do braku możliwości zapoznania się przez skarżącą z kompletną decyzją (analizą obszaru oraz załącznikiem graficznym) pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem nawet okoliczność doręczenia stronie niekompletnej decyzji o warunkach zabudowy nie pozbawiało jej możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co do faktu niedoręczenia skarżącej analizy obszaru wraz z załącznikami mapowymi. Nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca otrzymała wyłącznie część tekstową decyzji Wójta Gminy M. z [...] czerwca 2012r., to została ona pouczona prawidłowo o możliwości jej zaskarżenia, z czego jednak nie skorzystała. Podkreślono, że odwołanie od decyzji, jak wynika z art. 128 Kpa nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, zaś organ II instancji, po wniesieniu środka zaskarżenia, rozpoznaje sprawę ponownie, dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania, jak również samej decyzji administracyjnej, a więc rozpatruje sprawę ponownie w jej całokształcie. Tak więc przyjęte w postępowaniu administracyjnym rozwiązania procesowe, co do możliwości zakwestionowania rozstrzygnięcia organów I instancji, stanowią skuteczną ochronę strony przed nieznajomością przepisów prawa. Tym samym, okoliczność ustanowienia przez skarżącą profesjonalnego pełnomocnika, który dysponując fachową wiedzą, dokonał oceny prawnej działania organu I instancji i przekazał stronie wiedzę o stanie jej sprawy, nie może uzasadniać wniosku o przywrócenie terminu, albowiem przyjęcie tej argumentacji prowadziłoby do sytuacji, w której sam już fakt powołania się na brak wiedzy prawnej, uzasadniałby konieczność pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.K. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; a przede wszystkim pominięcie istotnych okoliczności faktycznych i bezpodstawne przyjęcie, że powodem wniesienia odwołania była wyłącznie wiedza prawna uzyskana od powołanego fachowego pełnomocnika, - art. 58 § 1 Kpa poprzez jego błędną, zawężającą wykładnię oraz błędne zastosowanie do stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że skarżąca nie wykazała braku winy, - art. 109 § Kpa poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że brak doręczenia kompletnej decyzji nie miał wpływu na sytuację prawną skarżącej, - art. 8 Kpa poprzez sprzeniewierzenie się obowiązkowi pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez uniemożliwienie skarżącej obrony swoich praw. Zdaniem strony skarżącej organ źle ocenił przesłanki wniosku o przywrócenie terminu. Niesłusznie akcentuje fakt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Podstawą wniosku o przywrócenie terminu nie była nieznajomość prawa. Skarżąca sama przypadkowo ustaliła, ze znacznym opóźnieniem, że decyzja jest niekompletna. Dopiero ta wiedza spowodowała, że postanowiła zaskarżyć decyzję, która wcześniej nie budziła jej wątpliwości, i podjąwszy już postanowienie zaskarżenia decyzji zwróciła się do prawnika. Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącej, dowodzą także braku winy w uchybieniu terminu. Według organu niekompletność decyzji jest rekompensowana faktem, że na mocy art. 128 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, a organ rozpoznaje ponownie sprawę w całym jej całokształcie. Takie stanowisko organu znacznie ogranicza prawo do obrony swoich praw przez stronę. Skarżąca podniosła także, że organ bezpodstawnie dokonał zawężającej wykładni art. 58 § 1 Kpa. Wskazała, że ww. przepis stanowi, że zainteresowany ma uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis nie wspomina o żadnej dodatkowej obiektywnej przeszkodzie, którą na dodatek należy w miarę możliwości przezwyciężać, a rola organu odwoławczego sprowadza się do oceny czy w danym wypadku adresat decyzji był to w stanie zrobić. Możliwe są bowiem sytuacje kiedy nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda a strona nie ponosi winy bo np. pozostaje w błędzie co do istotnej okoliczności. Organ w swoich rozważaniach pominął kwestię wadliwego doręczenia decyzji stronie skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że w orzecznictwie przyjęto, że "do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego należy zaliczyć m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma". Ponieważ wraz z decyzją nie doręczono ważnych załączników, należy przyjąć, że w ogóle decyzji nie doręczono. Zdaniem skarżącej bezsporne bowiem jest, że załączniki do decyzji stanowią jej integralną część. Skoro wyniki analizy powinny stanowić załącznik do decyzji, zatem stanowią jej nieodłączną część składową. Oznacza to, iż organ administracji zobowiązany był do doręczenia decyzji wraz z załącznikami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013r. rozstrzyga o dwóch kwestiach. Po pierwsze na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. odmawia przywrócenia J. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] czerwca 2012 r. o ustaleniu warunków zabudowy a następnie w punkcie 2/ natomiast stwierdza na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Stwierdzić należy, że z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania Kodeks postępowania administracyjnego wiąże ujemne dla strony skutki procesowe. Odwołanie wniesione po upływie wymaganego 14 dniowego terminu jest bezskuteczne i zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Fakt złożenia przez J. K. odwołania od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] czerwca 2012 r. z uchybieniem terminu nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Decyzja organu I instancji została doręczona J. K. dnia 2 lipca 2012r. J. K., w dniu 31 stycznia 2013r. (ponad 6 miesięcy po otrzymani decyzji) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji. W tej sytuacji konieczne było rozważenie, czy w niniejszej sprawie organ zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. uchybiony termin winien być przywrócony na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Dokonując oceny argumentacji skarżącej nie może uznać, iż uprawdopodobniła ona brak winy przy uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Podnoszony przez skarżącą zarzut odnośnie braku możliwości zapoznania się z kompletną decyzją (wraz z załącznikiem graficznym) nie może być uznany za wyłączający winę przy przekroczeniu terminu. Sąd stwierdza, że doręczenie stronie decyzji o warunkach zabudowy bez załącznika graficznego nie pozbawiało jej możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że jak wynika z art. 128 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, zaś organ wyższej instancji, po wniesieniu środka zaskarżenia, rozpoznaje sprawę ponownie, dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania, jak również samej decyzji administracyjnej, a więc rozpatruje sprawę ponownie w jej całokształcie. Do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji wystarczające byłoby stwierdzenie, że strona nie zgadza się z doręczonym jej rozstrzygnięciem. W odwołaniu strona mogłaby również wskazać, że organ nie przesłał jej załącznika do decyzji. Okoliczność nie przekazania załącznika graficznego do decyzji nie może zdaniem Sądu usprawiedliwiać wniesienia odwołania z uchybieniem ustawowego terminu. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym przyjęto, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99, LEX nr 47160). Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., sygn. akt III SA 7432/98, LEX nr 39470). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przytoczone stanowisko judykatury. Skoro wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, to należało przyjąć, iż organ odwoławczy trafnie odmówił przywrócenia uchybionego terminu, a zarzut dotyczący naruszenia przez Kolegium art. 58 § 1 k.p.a. jest nieuzasadniony. Za całkowicie chybione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przepisów procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Należy również wskazać, że orzeczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w jednym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i równoczesne stwierdzenie na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest, w ocenie Sądu, procesowo dopuszczalne. Zarówno bowiem postanowienia wydawane przez organ odwoławczy na podstawie art. 59 § 2, jak i postanowienia wydane na podstawie art. 134 k.p.a. są ostateczne i służy na nie wyłącznie skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ) orzekł, jak w sentencji wyroku.